Cook County hapishanesinde sentetik uyuşturucu 8 mahkumun ölümüne yol açtı

Uyarı: Bu haberde, en başından itibaren uyuşturucu kullanımına dair tasvirler yer alıyor ve intihar konusu ele alınıyor. Birkaç fentanil zerresi gümüş folyo kağıdının içinde dururken, Mike'ın dudakları arasında tuttuğu bir pipet yukarıda, bir çakmak ise aşağıda duruyor. 48 yaşındaki savaş gazisi, Ohio'nun Columbus kentindeki Linden mahallesinde bir ara sokakta yere çömelmiş halde bekliyor."Bu madde maalesef sizi neredeyse her şeyi yapmaya itebilir" diyor.Çektiği uyuşturucunun fiyatı üç-dört dolar civarında."Çok fazla çekerseniz geriye dönüş yok. Tıpkı bir kurşun yarası gibi. Kurşunu geri getiremezsiniz" diyor.Alüminyum folyoyu yakıp içine çekiyor. Opioid etkisini göstermeye başlayınca arkasındaki çiti kavramaya başlıyor. Boğazının derinliklerinden gelen kısık bir iniltiyle sendeliyor. Bir melodi mırıldanıyor sanki.Mike ile birkaç gün geçirdik, mahallenin arka sokaklarında bize rehberlik etti. Herkes onu tanıyor ve ona sevgiyle bakıyor. Yerel bir rehin dükkanında ve benzin istasyonunda çalışıyor ve 20 yıllık opioid bağımlılığını bu şekilde karşılıyor.Sentetik opioidler daha güçlü ve bol miktarda bulunuyor. Bunlar uyuşturucu dünyasını tamamen değiştirdi. İnsan yapımı fentanil, haşhaştan elde edilen eroinden 50 ila 100 kat daha güçlü. Günümüzde sıklıkla sentetik sakinleştiricilerle karıştırılıyor ve bu da aşırı doz kurbanlarını hayata döndürmeyi daha da zorlaştırıyor. Amerika'daki evlerin bodrum katlarında ve banyolarında sentetik maddeler karıştırılarak üretilebiliyor, yani ev yapımı tehditler oluşturuyor.

Ekibimizden birinin fentanil ile temas etmesi veya çevremizdeki birinin aşırı doz alması ihtimaline karşı cebimizde Nalokson (marka adı Narcan) bulunduruyoruz. Bu, opioid aşırı dozlarını anında tersine çeviren bir burun spreyi ve yaygın kullanımı sayesinde, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ölümcül aşırı doz vakalarının sayısı önemli ölçüde azaldı.2022'deki zirve noktasında, çoğunluğu opioid kaynaklı olmak üzere 110 bin Amerikalı aşırı dozdan hayatını kaybetmişti. O zamandan beri bu sayı düşüş gösterdi ve geçen yıl yaklaşık 70 bine indi. Ancak bu, opioid krizinin sona erdiği anlamına gelmiyor.Cebimdeki, on binlerce uyuşturucu kullanıcısının hayatını kurtaran ilacın Mike üzerinde işe yaraması pek olası değil. Çünkü sadece fentanil kullanmıyordu.Mavi gözbebekleri iğne ucu kadar küçülüyor. "Opioidler gözbebeklerinizi küçültür ama o kadar da değil" diyor melodik bir sesle. Zaten tehlikeli fentanilin içine başka sentetik maddeler de ekleniyor.Uyuşturucularının içine ne katıldığını sorduğumuzda, "Ksilazin ve telaffuz edemediğimiz bir diğer madde" diye yanıtlıyor.Medetomidin'den bahsediyor. Ksilazin gibi, buna da "tranq" (İngilizce sakinleştirici kelimesinin kısaltması) deniyor ve ikisi de sentetik hayvan sakinleştiricileri. Fentanilin etkisini uzatmaya yardımcı oluyorlar ama solunumu yavaşlatan bir yatıştırıcı ve daha da önemlisi, nalokson bunlara karşı etkili değil. Ksilazin ayrıca nekrotik deri ülserlerine, kemiğe kadar inebilen ve tedavisi zor olan derin yaralara neden oluyor. Umut sunan iyileşme grubuŞehrin diğer tarafındaki Glenwood Kilisesi'nde, iyileşme grubu Hope Dealer Topluluğu üyeleri haftalık toplantı için biraraya geliyor. Birçoğunun mücadeleleri, endişeli yüzlerine yansıyor ve gözlerinde büyük bir travmanın mağdurlarının bakışları var. Kilisenin ön tarafındaki sahneye çıkıyorlar ve cesur bir dürüstlükle hikayelerini paylaşıyorlar.Bir erkek, Temmuz 2022'deki aşırı doz vakasını anlatıyor. İki sağlık görevlisi hayatını kurtarmak için müdahale etmişti. Her iki koluna da nalokson serumu takıldı. Opioid etkisini tersine çeviren ilacı üç kez uyguladılar ama fayda etmedi. Sağlık görevlilerinden biri, "Bu kadar, pes ediyorum" dedi. Ancak diğeri bir kez daha denemekte ısrar etti ve bu da hayatını kurtardı.Kalabalığın tezahüratları arasında Tonya kürsüye çıkıyor. Yeğeninin, kendisi de aynı anda fentanil ile karıştırılmış bir uyarıcı olan taş kokainden (crack) aşırı doz alırken, bir başka uyuşturucudan aşırı doz alarak nasıl öldüğünü anlatıyor."Bu şans eseri değil. Burada olmam gerekiyordu" diyor gözlerinde yaşlarla. Seyirciler de ona katılarak bağırıyor.

Hem Columbus'ta hem de daha sonra Chicago'da, uyuşturucularında fentanil bulunan taş kokain kullanıcılarının aşırı dozdan öldüğünü duyuyorduk. Hope Dealers'ı yöneten 65 yaşındaki Scott Sanders, "Franklin bölgesinde son 12 ayda ölümcül doz aşımı vakalarının %78'i uyarıcı maddelerden kaynaklanıyor" diye açıklıyor.Scott neredeyse 10 yıldır alkol ve uyuşturucu kullanmıyor, 60'lı yaşlarının başlarında, güçlü yapılı ve enerjisi yüksek bir adam. Salondakilerden aşırı doz alan olup olmadığını sorduğunda, oradakilerin çoğu ellerini kaldırıyor."Kriz sadece yer değiştirdi" diyor Scott. "Trajedi şu ki, uyarıcı madde kullanıcıları aldıkları şeyin taş kokain olduğunu sanıyorlar, oysa öyle değil. Ona fentanil veya diğer opioid kokteylleri karıştırılıyor ve farkında olmadan aşırı dozdan ölüyorlar."

Ohio'da siyah erkekler arasında aşırı dozdan ölüm oranlarının aslında arttığını da ekliyor.Kuruluşu, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) ile birlikte bir uyuşturucu örnekleme programı yürütüyor. Katılımcılar, örnekleme için iğnelerini veya içme aparatlarını getiriyor ve örnekler North Carolina'daki CDC laboratuvarına gönderiliyor.Böylece Mike'ın sezgilerinin doğru olduğunu, muhtemelen sadece fentanil kullanmadığını öğrendik. Getirdiği uyuşturucu test kitlerinden birinde medetomidin tespit edildi.Scott, "2026'daki uyuşturucu arzı şu şekilde: Taş kokain aldığımızı sanıyoruz ama öyle değil, birçok farklı şey alıyoruz" diyor. "Bugün sadece karıştırılmış değil, fentanil veya metamfetamin gibi diğer uyuşturucularla ve bodrum katlarında üretilen diğer katkı maddeleriyle karıştırılmış halde satılıyor."Ve işte bu evlerde üretilen sentetik uyuşturucular, bir başka eyalet olan Illinois'de aşırı dozdan ölüm oranlarında büyük bir artışa neden oldu.

Chicago'da Meksika kartelleri adına çalışan ve fentanil satan bir satıcıyla tanıştım. Kimliğini gizleme karşılığında bizimle konuşmayı kabul etti.Her yıl opioid krizi nedeniyle ölen 50 bin kişi üzerindeki rolü sorulduğunda, bunun yanlış olduğunu bildiğini söylüyor. Fakat neden bunu yapmaya devam ettiği sorulduğunda, amacın aracı haklı kıldığını belirtiyor.ABD hükümetinin uyuşturucu kartellerini terörist örgüt ilan etmesi ve fentanili kitle imha silahı olarak nitelendirmesine karşın, tedarik zincirinin her zamanki gibi güçlü olduğunu söylüyor.Trump yönetiminin kaçakçılık şüphesi taşıyan tekneleri hedef almasının bir fark yaratıp yaratmadığını sorduğumda, ürünlerinin Meksika'dan hala geçmeye devam ettiğini söylüyor. "Duvardan geçemezse, duvarın altından geçer. Sınırdan geçemezse, üst sınırdan gider. Bu oyun uyum sağlama üzerine kurulu."İşinde neyin değiştiğini sorduğumda cevabı netti. "Sentetikler. Sentetiklerin neler yapabileceğini henüz görmedik... Bu, buzdağının sadece görünen kısmı" diyor.Yeni bir yaklaşım Chicago'nun en büyük hapishanesi ve aynı zamanda Amerika'nın en büyük hapishanelerinden biri Cook County'de. Geleneksel uyuşturucular genellikle vücut boşluklarında hapishaneye sokuluyordu, bu nedenle hapishanede bunun olmasını önlemek için havaalanlarında bulunanlara benzer vücut tarayıcıları vardı.Cezaevinin yöneticisi Tom Dart "2023'te aniden aşırı dozdan ölüm vakalarında bir artış gördük, ancak bununla birlikte, ölen veya hayata döndürdüğümüz kişilerin etrafında her yerde kağıtlar gördük" diyor. "Yakılan kağıtlar görüyorduk ve bunların hepsi tamamen yeni bir durumdu."Yılda ortalama bir veya iki aşırı doz ölümünün yaşandığı bu hapishanede, o yıl sekiz mahkum ölümcül nöbetlerle hayatını kaybetti.Güvenlik kameralarına yansıyan görüntülerde mahkumların kasılarak yere yığıldığı görülüyor. Ayrıca, hücre bloğu mutfaklarındaki mikrodalgalarda kağıt yaktıkları da görüntülerde yer alıyor.Dart'ın dediği gibi, bu gerçekten de yeni bir yaklaşımdı. Uyuşturucular, kitap sayfalarına ve mektuplara gizlenmiş halde hapishaneye postalanıyordu.Şerif, "Kannabinoidler ve bunların içine batırılıp daha sonra ateşe verilerek uyuşturucu etkisi yaratılıyordu" diyor.Bazen K2 olarak da bilinen kanabinoidler, kenevir bitkisi özütünün tamamen sentetik bir versiyonu. Son derece tehlikeli ve ölümcül nöbetlere neden oldukları düşünülüyor.

Ağustos ayında, Dart'ın infaz koruma memurlarına katılıp, hapishanenin yüksek güvenlikli D bloğuna yapılacak sabah baskınına hazırlandım. Yaklaşık 20 görevli, blok kapısının dışında toplanırken sessizce ve kısık sesle konuşuyordu. Aramayı yöneten memurlardan biri "Seni duymasınlar. Sessizlik, sessizlik!" diye emretti.Polis memurları içeri girerken, havada yanmış kağıt kokusu ve muhtemelen kaçak malların aceleyle imha edildiği sırada tuvaletlerin sifonlarının çekilme sesini duyabiliyorum.Arama çalışmaları başlarken, hücrelerdeki her türlü belgeye, yani mahkumlara ait kitaplara ve mektuplara odaklanılıyor.Hücreler alt üst edilirken tutuklular bekleme alanına götürülüyor. Odalardaki her bir kağıt parçası görevliler tarafından kontrol ediliyor. Birçok hücrenin havalandırma deliklerinde yanık izleri var. Mahkumlar buralara uyuşturucu emdirilmiş kağıtları tutuşturmak için mum yerleştirmişler.Artık cezaevine giren her posta nem açısından da taranıyor. Paketlerin ve mektupların dörtte bir ila beşte biri arasında bir kısmı testte pozitif sonuç veriyor ve geri çevriliyor.

Hapishane duvarlarının dışında, Chicago sokaklarındaki sentetik uyuşturucu dalgasının etkilerine rastlamak hiç de zor değil. Şehrin batısında, gece gündüz, Mike gibi, erkekler ve kadınlar fentanil ve diğer sentetik maddelerin etkisiyle iki büklüm olmuş, sallanıyorlar.Lüks Oak Park semtinde, metro durağında ücretsiz nalokson veren bir otomat bulunuyor. Yakınlarda, tekerlekli sandalyede oturan, zayıf görünümlü bir adamın bacaklarında, muhtemelen ksilazin kullanımından kaynaklanan derin yaralar görülüyor. 40 yaşındaki Karen Bell ona bakıyor.Karen, Liv4Lali grubunda rehabilitasyon görevlisi. Eskiden eroin kullanan Karen, 17 yıldır ağır uyuşturuculardan uzak duruyor.Son derece nazik bir insan ve ona şu anda kullanılan uyuşturucuları sorduğumda, "Şu anda çok fazla şey karıştırılıyor. ve bu, yaralar olsun, yoksunluk belirtileri olsun, vücudumuzu etkiliyor. Bazen yaralar hayatı değiştirecek noktaya gelebiliyor" diyor.Kuruluşu, Columbus'taki Hope Dealers gibi, uyuşturucuları fentanil, medetomidin, ksilazin ve diğer katkı maddeleri açısından kontrol eden test şeritleri dağıtıyor.Karen'ın dediğine göre, günümüzdeki uyuşturucular "çok daha tehlikeli"."Çünkü eskiden, benim zamanımda, 17 yıl önce eroin kullanmayı bıraktım, değil mi? O zamanlar eroin vardı. Aldığınızda eroin olduğunu biliyordunuz. Ama şimdi bir paket aldığınızda, içinde ne olduğunu gerçekten bilmiyorsunuz" diyor.

Dart, 20 yıldır Cook County şerifi, bu yüzden ona uyuşturucuyla mücadele savaşının nasıl ilerlediğini soruyorum. "Bence bu işin içinde olan hiç kimse oturup da bunun büyük bir başarı olduğunu söyleyemez" diyor.Ve yeni sorunun, Chicagolu uyuşturucu satıcısının sözlerini tekrarlayıp, sentetik maddeler olduğunu söylüyor. "Gelenek her zaman, uyuşturucu maddelerin Kolombiya, Meksika, Çin veya Afganistan'ın tarlalarından gelmesi nedeniyle, kolluk kuvvetlerinin daha da hayati bir role sahip olması yönündeydi. Şimdi ise sentetik uyuşturucuların patlamasıyla birlikte insanlar bunu evlerinde, lavabolarında, küvetlerinde, aklınıza gelebilecek her yerde yapabiliyorlar."Şerif, uyuşturucuyla mücadelede zaferin sadece arz tarafına odaklanmakla gelmeyeceğini de ekliyor. "Öncelikli olarak, madde bağımlılığı tedavisine büyük önem verilmeli" diyor ve hapishanesinde yürütülen bir dizi rehabilitasyon programından bahsediyor. "İnsanların madde bağımlılığı sorunlarını ele alabilirseniz, piyasayı küçültebilirsiniz. Uzun mücadelelerden sonra gerçekten iyi bir şekilde bu durumdan kurtulan birçok insan tanıyorum."'Birçok insan zorluk çekiyor'Karen, bırakmanın ne kadar zor olduğunu biliyor. Şimdi 17 yaşında olan kızı Abby'ye hamile kaldığında hala eroin kullanıyordu. Metro istasyonundaki buluşmamızın ardından, Chicago'nun dışındaki bir banliyöde bulunan bir parkta ikisiyle de buluştum. Her zamanki gibi, Karen çamurlu bir yolda yürürken zehirli sarmaşıklara dikkat etmemi söyledi.Yaklaşık 17 yıl önce, buraya çok yakın bir yerde, hayatının en dip noktasındaydı.

Yanımızdaki uzun meşe ağacının arasından esen rüzgarın eşliğinde şöyle diyor, "Hamile olduğumu öğrendiğim gün intihar etmeye gidiyordum. Bırakmaya çalışmaktan çok bıkmıştım. Ormanda bir çadırda yaşamaktan çok bıkmıştım. Utançtan arkadaşlarımı ve ailemi kaybetmekten çok bıkmıştım."Hamilelik testi fikrini değiştirdi. Ardından hırsızlık suçundan Cook County hapishanesinde yattı. Ailesi, arınması için bir fırsat olduğunu düşünerek kefalet parasını ödemeyi reddetti. Böylece Karen uyuşturucudan arındı ve Abby hapishanede doğdu.Dövme sanatçısı olmak isteyen Abby'ye uyuşturucu denemeye hiç meyledip meyletmediğini sorduğumda, "Hayır, bunun ailemi çok etkilediğini gördüm, babamı, annemi, teyzemi, amcalarımı öldürdü. Biliyorsun, birkaç saatliğine kafayı bulmak buna değmez" diyor.Şöyle devam ediyor: "Birçok insan zor durumda, özellikle de ülkemizde, fiyatlar yükseliyor ve bu da sorunlara yol açıyor. Ruh sağlığı hizmetleri artık çok pahalı, bu yüzden insanlar yardım alamıyor ve başvurabilecekleri yollardan biri de uyuşturucu oluyor."Nesiller boyunca Amerikalılar uyuşturucu kriziyle mücadele etti fakat kriz hiçbir zaman aynı değildi. Eroinden, reçeteli opioidlere, fentanile ve şimdi de tamamen yeni bir sentetik madde yelpazesine doğru evrildi.Uyuşturucuya karşı savaşta art arda birçok yöntemle mücadele edildi ve kaybedildi. Satıcılar, tedarikçiler, karteller ve kullanıcılar hep mücadelenin birkaç adım önünde kalıp, gelişmelere uyum sağladılar.Darren Conway'in katkılarıyla.Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .