Sosyal medya yaş doğrulaması nasıl yapılır? 1 Kasım sosyal medya yasağı hangi uygulamaları kapsayacak?

Türkiye'de sosyal medya kullanımında yeni dönem başlıyor. 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek yeni düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarını kullanmasına izin verilmeyecek. Instagram, TikTok, YouTube ve Facebook gibi milyonlarca kişinin kullandığı platformlarda yaş doğrulama zorunlu hale gelecek. Kullanıcıların yaş kontrolü ise e-Devlet üzerinden oluşturulacak dijital doğrulama sistemiyle yapılacak. Peki, sosyal medya yaş doğrulaması nasıl yapılır, 15 yaş altı sosyal medya yasağı hangi uygulamaları kapsıyor? Mevcut hesaplar kapatılacak mı? İşte 1 Kasım'da başlayacak yeni düzenlemenin tüm ayrıntıları.

SOSYAL MEDYA YAŞ DOĞRULAMASI NASIL YAPILIR?

1 Kasım 2026 itibarıyla sosyal ağ sağlayıcıları, yeni hesap açılışlarında kullanıcıların yaşını doğrulamak zorunda olacak. Yaş doğrulama işlemi e-Devlet Kapısı üzerinden alınacak "yaş doğrulama belirteci" aracılığıyla gerçekleştirilecek.

Sistemin işleyişinde kullanıcıların kimlik bilgileri doğrudan sosyal medya platformlarıyla paylaşılmayacak. Platformlara yalnızca kullanıcının belirlenen yaş sınırını karşılayıp karşılamadığı bilgisi iletilecek.

Yaş doğrulama için izlenecek temel adımlar şöyle:

Resmî e-Devlet Kapısı'na (turkiye.gov.tr) veya e-Devlet mobil uygulamasına giriş yapılacak.

Yaş doğrulama belirteci oluşturma işlemi gerçekleştirilecek.

Oluşturulan dijital doğrulama bilgisi, ilgili sosyal medya platformunun yaş kontrolü sürecinde kullanılacak.

Platform, kullanıcının yaş sınırına uygun olup olmadığını kontrol edecek.

Sistemin teknik kullanım adımlarının ilgili kurumlar ve platformlar tarafından aşamalı olarak duyurulması bekleniyor.

1 KASIM SOSYAL MEDYA YASAĞI HANGİ UYGULAMALARI KAPSAYACAK?

Yeni düzenleme, Türkiye'den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor. Kullanıcıların içerik oluşturmasına, görüntülemesine ve paylaşmasına imkân tanıyan sosyal medya platformları düzenlemenin kapsamına giriyor.

Yaş sınırı ve doğrulama uygulamasından etkilenmesi beklenen başlıca platformlar şöyle:

Instagram

Facebook

TikTok

YouTube

X (Twitter)

Snapchat

Twitch

Kick

LinkedIn

Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Yönetmelikte uygulamalar tek tek isimlendirilerek yayımlanmış bir yasak listesi bulunmuyor. Esas alınan ölçüt, platformun mevzuattaki sosyal ağ sağlayıcı tanımına girip girmemesi.

WhatsApp ve Telegram gibi ağırlıklı olarak mesajlaşma hizmeti sunan uygulamaların durumu ise bu tanım ve ilgili hizmetin niteliği çerçevesinde değerlendirilmelidir.

15 YAŞ ALTI SOSYAL MEDYA YASAĞI BAŞLADI MI?

Düzenleme 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe giriyor. Yeni yönetmeliğe göre 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ sağlayıcıları hizmet sunamayacak. Bu yaş grubundaki kullanıcıların yeni hesap açma talepleri onaylanmayacak.

15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük kullanıcılar ise sosyal medyayı tamamen yasak olmadan, kendileri için oluşturulan özel güvenlik ve gizlilik kuralları kapsamında kullanabilecek.

MEVCUT SOSYAL MEDYA HESAPLARI KAPATILACAK MI?

Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle mevcut hesapların tamamı 1 Kasım'da kapatılmayacak.

Daha önce açılmış sosyal medya hesaplarının yaş doğrulama işlemlerini tamamlaması için 31 Mart 2027 tarihine kadar süre tanındı.

Yapılacak kontroller sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kullanıcıların hesapları bilgilendirme yapılarak kapatılacak. 15-17 yaş grubundaki kullanıcıların hesapları ise çocuklara özgü güvenlik ve gizlilik kurallarına tabi olacak.

15-17 YAŞ GRUBUNDAKİLER İÇİN SOSYAL MEDYA KURALLARI NELER?

15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına girmemiş kullanıcılar için sosyal medya platformlarında özel bir kullanım sistemi uygulanacak.

Yeni düzenlemeyle bu yaş grubundaki hesaplarda:

Hesaplar varsayılan olarak gizli olacak.

Canlı yayın açılmasına izin verilmeyecek.

Kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek.

Kullanıcılar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek.

Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara kapalı olacak.

Ebeveyn kontrol araçları sunulacak.

Ebeveynler ekran süresini ve ücretli işlemleri kontrol edebilecek.

Ayrıca çocukların aşırı sosyal medya kullanımını teşvik edebilecek bazı tasarım özelliklerine de sınırlamalar getirilecek.

YAŞ DOĞRULAMA İÇİN KİMLİK BİLGİLERİ PAYLAŞILACAK MI?

Yaş doğrulama sisteminde kullanıcıların T.C. kimlik numarası, adı, soyadı ve doğum tarihi gibi kişisel bilgilerinin sosyal medya şirketlerine aktarılması öngörülmüyor.

e-Devlet üzerinden oluşturulacak yaş doğrulama belirteci, kullanıcının ilgili yaş sınırını karşılayıp karşılamadığını gösterecek.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM) de yaptığı açıklamada, doğrulama işlemlerinin yalnızca resmî e-Devlet sistemi üzerinden gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.

SAHTE YAŞ DOĞRULAMA MESAJLARINA DİKKAT!

Yeni düzenlemeyi fırsata çevirmek isteyen dolandırıcılara karşı da uyarı yapıldı.

"Hesabınız kapatılacak, hemen yaş doğrulaması yapın" şeklindeki SMS, e-posta ve sosyal medya mesajları üzerinden sahte bağlantılar gönderilebiliyor.

Yetkililer, yaş doğrulaması için yalnızca turkiye.gov.tr adresinin veya resmî e-Devlet mobil uygulamasının kullanılmasını istiyor.

Kullanıcıların e-Devlet şifrelerini, SMS doğrulama kodlarını ve banka bilgilerini üçüncü kişilerle paylaşmaması gerekiyor. Yaş doğrulama bahanesiyle para veya kart bilgisi isteyen bağlantılara kesinlikle itibar edilmemeli.

SOSYAL MEDYA YASAĞI NE ZAMAN BAŞLIYOR?

15 yaş altı sosyal medya kullanımına yönelik yaş doğrulama düzenlemesi 1 Kasım 2026 Pazar günü yürürlüğe giriyor. Yeni hesaplarda yaş kontrolü zorunlu olacak. Mevcut hesapların doğrulanması için ise 31 Mart 2027'ye kadar geçiş süresi tanınacak.

Düzenlemeyle birlikte sosyal medya şirketleri çocuklara yönelik güvenlik önlemlerini artıracak, yaş doğrulama ve ebeveyn kontrol sistemlerini uygulamaya alacak.

Dilara Yıldız

Haberler.com