Mezar taşına kazınan özür: Babasının Çin'deki savaş geçmişi ve pişmanlığının izinde bir Japon kadın

TOKYO, 16 Eylül (Xinhua) -- Japonya'nın Gunma eyaletine bağlı Yoshioka kasabasındaki bir mezarlıkta, babasının özür metninin yazılı olduğu anıtın önünde duran 79 yaşındaki Kurahashi Ayako, "Keşke babam bana Çin'de tam olarak ne yaptığını az da olsa anlatabilseydi" dedi.

Kurahashi'nin babası Osawa Yukichi, Japonya'nın Çin'i işgali sırasında Japon Kwantung Ordusu'nun askeri polis birliğinde görev yapmıştı. Osawa bu dönemde Tianjin, Beijing ve Çin'in kuzeydoğusundaki Heilongjiang eyaletine bağlı Dongning dahil çeşitli yerlerde bulunmuştu.

TAŞA KAZINMIŞ BİR ÖZÜR

Japonya'nın İkinci Dünya Savaşı'nda yenilerek 1945'te teslim olmasının ardından Sovyet güçleri tarafından esir alınan Osawa, kaçmayı ve nihayetinde ülkesine dönmeyi başarmıştı.

Kurahashi'nin anlattığına göre, babası 1986'da ölüm döşeğindeyken başucundaki bir kağıt parçasını alıp kendisine uzatmış ve "Ben öldükten sonra bu sözleri mezar taşıma kazıt" demişti.

Kağıtta şu ifadeler yer alıyordu: "Eski Japon ordusunda 12 yıl 8 ay görev yaptım. Bunun 10 yılını Çin'de konuşlu ordunun alt rütbeli subayı olarak geçirdim (eski bir askeri polis astsubayı)... Saldırı savaşına katıldım ve Çin halkına karşı yaptığım her şeyden dolayı derin vicdan azabı duyuyorum. Çin halkına en içten özrümü sunmaktan başka bir şey elimden gelmiyor."

Kurahashi, babasının askeri polis olarak Çin'e karşı yürütülen savaşa katılmaktan pişmanlık duyduğunu ve özrünün yazılı olduğu bir anıt dikilmesini istediğini, ancak Çin'de gerçekte ne yaptığından hiçbir zaman söz etmediğini belirtti. Amcası ve ağabeyi ise anıt dikilmesinin aileyi küçük düşüreceğini düşündükleri için bu fikre şiddetle karşı çıkmıştı.

"Babama özür dileme ihtiyacı hissettiren şey tam olarak neydi?" sorusu Kurahashi'nin zihnini hep kurcalamıştı.

Bu soruya yanıt arayan Kurahashi, babasıyla birlikte görev yapmış eski bir askeri polisle iletişime geçerek ona babasının ölüm döşeğindeki özründen bahsetti ve o dönemde neler yaptığını anlatması için ısrar etti.

Kurahashi, "Babamın ilerleyen yaşlarında çekilmiş fotoğraflarını görünce duygularına hakim olamadı, ancak o dönemde neler yaşandığı konusunda hiçbir şey anlatmadı" dedi.

Soruları yanıtsız kalan Kurahashi, Japonya'nın Çin'e karşı yürüttüğü savaşın tarihine ilişkin çalışma oturumlarına ve seminerlere katılmaya başladı. Bu etkinlikler sayesinde Çin- Japonya Sözlü Tarih ve Kültür Araştırmaları Derneği Başkan Yardımcısı ve Çin'deki Changchun Normal Üniversitesi profesörü Li Suzhen ile tanıştı. Li, "Japon askeri polisleri çok geniş tutuklama yetkilerine sahipti" diyerek, Kurahashi'nin babasının ciddi suçlara karışmış olabileceğini ve bunun da neden özür dilemek istediğini açıklayabileceğini söyledi.

BASKI ARACI OLARAK ASKERİ POLİS

Meiji Gakuin Üniversitesi Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü araştırmacısı Japon tarihçi Matsuno Seiya'ya göre, askeri polisin Japonya'nın Çin'i işgalindeki rolü, savaş tarihinin anlaşılması açısından büyük önem taşıyor.

Matsuno kısa süre önce Tokyo'da Xinhua'ya yaptığı açıklamada, "Kwantung Ordusu kurulduğunda askeri polisler zaten Çin'deydi. 18 Eylül Olayı ve 7 Temmuz Olayı'nın ardından Japonya'nın Çin'e yönelik saldırılarının kapsamı genişledikçe askeri polis birlikleri de ülkenin çeşitli bölgelerinde görev yapmaya başladı" dedi.

Modern Japon tarihi ve Japonya'nın Çin'e yönelik saldırıları üzerine uzun süredir araştırmalar yürüten Matsuno, topladığı tarihi belgelerin kopyalarını Xinhua'ya gösterdi.

Bunlar arasında Japonya Savaş Bakanlığı tarafından 1940 yılında onaylanan Sakusen Yomurei (Saha Hizmet Yönetmeliği) de bulunuyordu. Matsuno, askeri polisin görevlerinin belirtildiği bölüme dikkat çekti. Bu görevler arasında askeri sırların korunması, casusların aranması, iletişim ve medya kuruluşlarının sansürlenmesi ve Japon ordusuna direnen ya da işgal güçleriyle işbirliği yapmayı reddedenler dahil "düşman" kabul edilen sivillerin bastırılması yer alıyordu.

Matsuno, "Askeri polisler, Japonya'nın işgali ve istilası sırasında yerel halkın bastırılmasında Japon ordusunun pençeleri ve öncü gücü olarak görev yaptı. Çok geniş yetkilere sahip, son derece korkutucu bir teşkilattı" dedi.

Matsuno ayrıca Kwantung Ordusu'na bağlı bir askeri polis biriminin gizli raporunun bir kopyasını da gösterdi. Belgede casusluk şüphesi taşıyan bir kişiye nasıl muamele edilmesi gerektiği anlatılıyordu.

Raporda, söz konusu kişinin Japon ajanına dönüştürülerek kullanılmasını ifade eden "tersine kullanım" için uygun olmadığı sonucuna varıldığı ve "özel olarak nakledilmesinin" tavsiye edildiği belirtiliyordu.

Matsuno, "'Özel nakil', kişinin 731. Birim'e gönderilmesi anlamına geliyordu" dedi.

Resmi adı Kwantung Ordusu Salgın Önleme ve Su Arıtma Dairesi olan 731. Birim, İkinci Dünya Savaşı sırasında insanlar üzerinde korkunç deneyler gerçekleştirmiş ve biyolojik ve mikrop savaş faaliyetleri yürütmüştü.

Kurahashi'nin babası da askeri polis teşkilatında astsubay rütbesine sahipti. Matsuno, askeri polis astsubaylarının genellikle cephe hattındaki operasyonlarda astlarını yönlendirmekten sorumlu olduklarını ve Osawa'nın Japon güçlerine direnen kişileri arama, tutuklama ve bastırma faaliyetlerine karışmış olabileceğini söyledi.

GERÇEĞİN PEŞİNDEKİ EVLAT

Kurahashi, babasını sert bir adam olarak hatırlıyor. Ancak babasının Japonya'nın Çin'deki savaşını konu alan bir televizyon programını izlerken ağlamaya başladığı o anı da hiç unutmamış.

Kurahashi, "Babam, iki tür insan olduğunu söylemişti. Bazıları öldürülmeden önce ağlayıp hayatlarının bağışlanması için yalvarırken, bazıları ise öldürülmek üzereyken bile kararlılıkla karşıya bakarmış. Sanırım babam, öldürdükleri o insanları hatırladığında büyük acı çekiyordu" dedi.

Kurahashi, babasının Çin'de bulunduğu yıllarda tam olarak ne yaptığını hiçbir zaman öğrenemedi. Ancak babasının duyduğu pişmanlığı açıkça ifade etme isteği onun aklından hiç çıkmadı.

Anıtın dikilmesine karşı çıkan ağabeyinin ölümünün ardından yeğenine mektup yazarak onayını alan Kurahashi, 1998 yılında aile mezarlığının bir köşesine anıt diktirdi ve babasının özür metninin tamamını taşa kazıttı. Böylece Osawa'nın son arzusu, ölümünden yıllar sonra nihayet yerine getirilmiş oldu.

Kurahashi daha sonra babasının duyduğu pişmanlığı ifade etmek amacıyla birkaç kez Çin'e gitti. Çin Halkının Japon Saldırganlığına Karşı Direniş Savaşı Müzesi ile Japon İşgalciler Tarafından Gerçekleştirilen Nanjing Katliamı Kurbanları Anıt Salonu'nun da aralarında bulunduğu çeşitli yerleri ziyaret etti.

Japonya'nın Çin'i işgaline ilişkin daha fazla kayıt gördükçe, geçmişte yaşananların ağırlığını daha derinden hisseden Kurahashi, "Gittiğim her yer üzerimde muazzam bir etki bıraktı" dedi.

Japonya'da eski bir ortaokul öğretmeni olan Kurahashi, Japon toplumunun savaş tarihini yeterince sorgulamadığını düşünüyor. Kurahashi, Japonya'daki sınıflarda öğretmenlerin öğrencilere Japon ordusunun konuşlandırıldığı bazı yerlerden bahsettiğini, ancak çoğu zaman Japon güçlerinin buralarda gerçekte ne yaptıklarını derinlemesine anlatmadıklarını söylüyor.

Kurahashi, Japonya'nın saldırı geçmişiyle yüzleşmesini, bu geçmiş üzerine düşünmesini ve babasının özür anıtına kazınan sözlerin daha geniş kitlelere ulaşmasını umuyor.

Japonya'da sağa yönelimin arttığını ve "yeni militarizmin" yeniden canlandığını düşünen Kurahashi, anıta kasıtlı olarak zarar verilebileceğinden giderek daha fazla endişe duyuyor. Bu nedenle bu yıl anıtın bir kopyasını Changchun Normal Üniversitesi'ne bağışlamaya karar verdi.

Kurahashi, "'Gözümüzün önünden kaybolan, kalbimizden de silinir gider' sözünün bir gün gerçeğe dönüşmesini istemiyorum" dedi ve sözlerini şöyle sürdürdü: "Bu özür anıtının hiçbir zaman yıkılmamasını, tarihin gerçeğini ortaya koyarak ve dünya barışını koruyarak sonsuza dek burada kalmasını içtenlikle umuyorum."