Azerbaycan - Ermenistan arasında neler oluyor? Dağlık Karabağ sorunu nedir? - Haberler
Haberi Paylaş

Azerbaycan - Ermenistan arasında neler oluyor? Dağlık Karabağ sorunu nedir?

Haberler.com - Haberler | Gündem
Azerbaycan - Ermenistan arasında neler oluyor? Dağlık Karabağ sorunu nedir?

Azerbaycan Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamayla, Ermenistan'ın 27 Eylül tarihinde Azerbaycan'ın sınıra yakın bölgelerine saldırıda bulunduğu bildirildi. Yaşananların ardından Azerbaycan, Ermenistan'a karşı cephe hattı boyunca saldırı kararı aldı. Peki, Azerbaycan - Ermenistan sorunu nedir?

Azerbaycan - Ermenistan arasında son durum nedir? 27 Eylül günü sabah saatlerinde Ermenistan'dan Azerbaycan'a karşı yapılan saldırı sonucu, iki ülkede de savaş hali ilan edildi. Ermenistan, Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ'da yaşayanlara saldırdığını iddia ederek Azerbaycan'a ait helikopter ve ihaları düşürdüğünü bildirmişti. İşte, Ermenistan - Azerbaycan arasında yaşananlar...

1980 yılından bu yana devam eden iki ülke arasındaki kriz 27 Eylül'de yine hat safhaya çıktı. Azerbaycan Savunma Bakanlığı 27 Eylül günü sabah saatlerinde yaptığı açıklamayla, Ermenistan kuvvetlerinin sınırın diğer tarafına ateş açtığını duyurdu. Ermenistan'ın sivil vatandaşların olduğu bölgeye saldırdığı, ölen ve yaralananların olduğu belirtildi.Diğer yandan Ermenistan saldırısının en çok etkilediği kesimler Tartar bölgesindeki Kapanlı Köyü, Ağdam bölgesindeki Orta Garvand, Fuzuli'nin Alhanlı ve Şükürbeyli ve Cebrayıl'ın Çocuk Mercanlı köylerinin olduğunu bildirildi.

Azerbaycan Meclisi'nde yapılan görüşmeler neticesinde ülkede savaş hali ilan edildi. Azerbaycan İçişleri Bakanlığı, sıkıyönetim kararnamesi yayımladı. Buna göre;

''Azerbaycan Cumhuriyeti'ne yönelik silahlı saldırılar ve düzenli askeri provokasyonlar nedeniyle bugün saat 00.00'da ülke genelinde sıkıyönetim ilan edilmiştir.

Sıkıyönetim ilanına ilişkin kararname uyarınca, sıkıyönetimi sağlamak için Azerbaycan Cumhuriyeti "Sıkıyönetim Hakkında" Kanununda öngörülen tedbirler 00.00'dan itibaren uygulanmaktadır.

Kararnameye göre Bakü, Gence, Sumgayıt, Yevlakh, Mingaçevir, Naftalan, Abşeron, Cabrayil, Fuzuli, Ağcabadi, Beylağan, Ağdam, Berde, Tatar, Goranboy, Göygöl, Taşkaşan, Kadabay, Tovuz, Şamkir, Gazakh bölgelerinde sıkıyönetim sırasında. 21: 00-06: 00 arasında sokağa çıkma yasağı getirildi. Kişilerin özel izin ve kimlik belgeleri olmaksızın sokaklarda ve diğer halka açık yerlerde bulunması yasaktır.'' ifadeleri yer aldı.

Gelişmelerin ardından Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Ermenistan'a karşıve sivil halkı korumak adına cepe hattı boyunca karşı saldırı kararı alındığını ilan etti. Bakanlık konuyla alakalı olarak; ''Ermenistan silahlı kuvvetlerinin savaş faaliyetini önlemek ve sivil halkın güvenliğini sağlamak için Azerbaycan Ordusu komutanlığı tüm cephe boyunca bir karşı saldırı başlatmaya karar verdi.

Personelimiz ve tank birimlerimiz, füze ve topçu birlikleri, cephe uçakları ve insansız hava araçlarının desteğiyle, cephede ve savunma derinliklerinde bulunan çok sayıda Ermeni kuvveti, askeri tesis ve askeri teçhizatı tespit edip imha etmektedir.

Sahadan edinilen bilgilere göre, Ermeni hava savunma birimlerinin 12 OSA uçaksavar füze sistemi farklı yönlerde imha edildi. Azerbaycan Hava Kuvvetleri'ne ait bir savaş helikopteri Tatar yönünde düşürüldü, mürettebat yaşıyor. Birliklerimizin hızlı karşı saldırısı devam ediyor.'' şeklinde açıklamada bulundu.

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Azerbaycan ile olan çatışma hakkında açıklamada bulunarak, Dağlık Karabağ'da yaşayanlara saldırıldığını iddia etti. Diğer yandan Azerbaycan güçlerinin bölgedeki sivil yerleşime saldırdığını öne sürerken Ermenistan Savunma Bakanlığı da, Azerbaycan'a ait iki helikopterin ve üç İHA'nın düşürüldüğünü açıklarken çatışmanın yerel saatle 04:10'da başladığını öne sürdü. Konuyla alakalı olarak Azerbaycan, bir helikpterin düştüğünü fakat askerlerin durumunun iyi olduğunu belirtti. Gelişmelerin ardından ise Ermenistan sıkı yönetim ilan etti. Üstelik Dağlık Karabağ'ın da sıkıyönetim ve seferberlik ilan ettiği duyuruldu.

Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Fuzuli-Cerbayil bölgesinde Garakhanbeyli, Şarvanj, Kand Horadiz, Yukarı Abdurrahmanlı, Boyuk Marcanlı köyleri ile Ağdara bölgesi ve Murovdağ'da Ermeni mevzileri vurularak stratejik noktaların kontrol altına alındığını açıkladı.

Bakanlıktan yapılan son açıklamada; "Ermeni ordusu ağır kayıplar verdi. Böylece 22 düşman tankı ve diğer zırhlı araçlar, 15 OSA uçaksavar füze sistemi, 18 insansız hava aracı (İHA), 8 topçu parçası imha edildi, 550'den fazla kişi öldü. Çok sayıda yaralandı. Düşman ordusuna ait 3 mühimmat deposu farklı yönlerde imha edildi. Talış köyü yönündeki çatışmalarda düşman hava taburunun komutanı Yarbay Lernik Babayan öldürüldü ve komutasındaki askeri birlik personeli ağır kayıplar verdi. Düşman ordusunda çok sayıda yaralı olması nedeniyle askeri hastanelerde ve sivil hastanelerde yer sıkıntısı yaşanmakta, kan bankasında yedek kan sıkıntısı bulunmaktadır. Her zaman olduğu gibi Ermeni tarafı, ordusundaki kayıpların gerçek sayısını halktan gizliyor" denildi.

Çatışmaların başlamasıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyevi aradı ve desteğini dile getirdi. Ardından BM ve ABD'den ateşkes çağrısı yapıldı. İran, çatışmaların durdurulması ve diyalogların başlaması çağrısını duyurdu. Aynı çağrı Fransa'dan da geldi.

Azerbaycan sınırları içinde yer alan ancak de facto bölge olarak hiçbir ülke tarafından tanınmayan Dağlık Karabağ, Ermenistan sınırında yer alır. Nüfusun yüzde 80'i de Ermeni'dir.

Uluslararası hukuka göre Dağlık Karabağ, Azerbaycan'ın bir parçası ancak bölgede Ermeni halkı Azerbaycan yönetimine karşı çıkıyor. Özerklik statüsündeki bölgenin idaresi Ermenistan'ın da desteğiyle, 1990'lardaki savaştan bu yana Ermenilerin elinde bulunuyor. İki ülke arasında, Dağlık Karabağ olayları ve bunun içerisinde gelişen Hocalı Katliamı ile sorunlar bitmiyor.

1-2 Aralık 1987 - Sovyetler Birliği içerisinde yer alan ve bölge (Oblast) statüsünde bulunan Dağlık Karabağ'da Ermenilerin çoğunlukta olduğu Çardıklı kasabasında yönetim liderinin görevden alınmasıyla başlayan protestolar Azerbaycan polisi tarafından bastırıldı.

13 Şubat 1988 - Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti içerisindeki Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlanmasını isteyenler Hankendi şehrinde sokaklara çıktı.

Olayların ardından iki tarafta da çeşitli gösteriler meydana geldi, binlerce insan hayatını kaybetti veya yaralandı ve 15 Haziran 1988 'de Ermeni Yüksek Sovyeti, Sovyet Anayasası'nın 70. maddesini temel alarak, Dağlık Karabağ Özerk Bölgenin Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlanmasına yönelik yetki verdi.

21 Eylül 1988 'de Moskova, Dağlık Karabağ Özerk Bölgesinde sıkıyönetim ilan etti. 10 Aralık 1991'de bölgede referandum düzenlendi.

25-26 Şubat 1992 - Ermenilerin yüzlerce kişiyi katlettiği "Hocalı Katliamı", İnsan Hakları İzleme Örgütü'ne göre Dağlık Karabağ'da süren savaşın en kanlı dönemi olarak tarihe geçti.

Azerbaycan makamları verilerine göre, 7 bin nüfuslu Hocalı'da 600'den fazla kişi yaşamını yitirdi. Türkiye'de hazırlanan bir rapora göre binlerce bina yerle bir oldu.

Nisan-Kasım 1993 - Ermeni güçleri Azerbaycan'a bağlı Kelbecer, Ağdam, Füzuli, Cebrayıl, Kubadlı ve Zengilen gibi kentleri işgal etti. Birleşmiş Milletler kararlarına rağmen işgal edilen bölgelerden çıkmayan Ermenistan, Dağlık Karbağ ve çevresindeki bölgelerin kontrolünü fiilen ele geçirdi.

9-11 Mayıs 1994 - Rusya'nın ara buluculuğunda bir ateşkes anlaşması yazıldı. Azerbaycan, Ermenistan ve Dağlık Karabağ'ın savunma makamları bu anlaşmaya imza attı. Anlaşma 12 Mayıs 1994'te yürürlüğe girdi. Çatışmaların durması için askerden arındırılmış alan belirlendi. Ancak, her iki taraf da 1994'ten bu yana bu bölgenin sınırlarını ihlal etti.

6 Aralık 1994 - Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) kapsamında Dağlık Karabağ sorununun çözülmesi amacıyla Minsk Grubu adında bir eşbaşkanlık oluşturdu.

Fransa, Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri önderliğinde kurulan grubun üyeleri arasında Ermenistan ve Azerbaycan, Türkiye, Almanya, İtalya, Belarus, İsveç ve Finlandiya da bulunuyor.

Haberler.com - Gündem
/beğendim
/alkışladım
/beğenmedim
/güldüm
/üzüldüm
/sinirlendim
/şaşırdım
title