Emep'li Karaca: "Gabar'da Üretim Artıyor, İşçinin Payı Azalıyor"

(ANKARA)- Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Gabar, Batman ve Diyarbakır'daki petrol sahalarında çalışan işçilerin iş sağlığı ve güvenlik önlemlerinin yetersiz olduğunu savunarak, "Bu tablo, Gabar'daki üretim artışına rağmen işçi ücretlerinin baskılandığını ve emek sömürüsünün derinleştiğini göstermektedir. Gabar bölgesinde işçilerin ortalama petrol işçisi ücretlerinin altında kalmasının en önemli nedenleri örgütsüzlük ve güvencesizliktir. Taşeron çalışma ve sendikasızlık, işçilerin insanca yaşam koşullarının önündeki en temel engellerdir" dedi.

EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Şırnak'ın Gabar, Batman ve Diyarbakır'daki petrol sahalarında çalışan işçilerin çalışma koşulları ve işten çıkarmaları Meclis gündemine taşıdı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na soru önergesi veren Karaca, petrol sahalarında işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin yetersiz olduğunu, uzun çalışma saatleri, düşük ücret politikaları ve güvencesiz istihdam uygulamalarının yaygınlaştığını belirterek, "Şırnak Gabar başta olmak üzere Batman ve Diyarbakır'daki petrol sahalarında çalışan işçilerin maruz bırakıldığı çalışma düzeni; işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin alınmaması, düşük ücret politikaları, uzun çalışma saatleri, güvencesiz istihdam ve sendikal örgütlenme hakkına müdahaleler bakımından işçilerin temel haklarının sistematik biçimde gasp edildiğini göstermektedir" dedi.

Karaca, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın 2024 yılında açıkladığı verilere göre Gabar'da çalışan bir işçinin aylık ücretinin yaklaşık 28 saniyelik üretim değeriyle karşılanabildiği belirterek, 2026 yılında işçilerin ücretinin karşılığı olan üretim süresinin 28 saniyenin de altına düştüğünü aktardı. Karaca, "Bu tablo, Gabar'daki üretim artışına rağmen işçi ücretlerinin baskılandığını ve emek sömürüsünün derinleştiğini göstermektedir. Gabar bölgesinde işçilerin ortalama petrol işçisi ücretlerinin altında kalmasının en önemli nedenleri örgütsüzlük ve güvencesizliktir. Taşeron çalışma ve sendikasızlık, işçilerin insanca yaşam koşullarının önündeki en temel engellerdir" diye konuştu.

"Yüksek riskli petrol sahalarında kamu denetimi ve gözetimi sorumluluğu büyüktür"

Batman, Şırnak ve Diyarbakır'daki petrol kulelerinde ABD sermayeli Viking Service bünyesinde çalışan işçilerin; düşük ücretler, uzun çalışma saatleri ve güvencesiz çalışma koşullarına karşı Petrol-İş Sendikası'nda örgütlenme süreci başlattığını belirten Karaca, işçilerin yasal çoğunluğu sağlayarak sendikal yetki başvurusunda bulunmasının ardından şirket yönetiminin, "performans düşüklüğü" ve "küçülme" gerekçelerini öne sürerek 15 işçinin iş akdini feshettiğini ifade etti. İşten atmanın asıl nedeninin sendikalaşma sürecini kırmak olduğunu belirten Karaca, "İşçiler, bu fesihlerin gerçek nedeninin sendikal örgütlenmeyi engellemek olduğunu belirterek işten atmalara karşı petrol kulelerinde iş durdurma eylemleri gerçekleştirmiştir. Sendikalaşma sürecinin ardından yaşanan işten çıkarmalar, petrol sahalarında sendikal hakların yasadışı yollarla baskı altına alındığını göstermektedir. Yüksek riskli petrol sahalarında kamu denetimi ve gözetimi sorumluluğu büyüktür. İşçi sağlığı ve iş güvenliğinin sağlanması, sendikal hakların korunması ve keyfi işten çıkarmalara karşı işçilerin anayasal haklarını güvence altına almak bakanlığınızın en temel yükümlülükleri arasındadır" ifadelerini kullandı.

Sahada çalışan işçilerin aktardıklarına da yer veren Sevda Karaca, "Günlük çalışma süreleri fiilen 12 saate kadar çıkıyor, kış koşullarında kişisel koruyucu ekipman sağlanmıyor, yemek hizmetleri hijyen ve besin değeri açısından yetersiz, ulaşım koşulları riskli, taşeron çalışma yaygın ve iş güvencesi bulunmuyor" dedi. Karaca, petrol sahaları gibi yüksek riskli iş kollarında dahi işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin eksik olduğunu belirtti.

Karaca, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'dan şu sorulara yanıt istedi:

-"Batman, Şırnak Gabar ve Diyarbakır'daki petrol sahalarında Viking Service bünyesinde çalışan 15 işçinin sendikalaşma sürecinin ardından işten çıkarılmasına ilişkin bakanlığınız tarafından yürütülen bir inceleme var mıdır? Bakanlık kayıtlarına göre işten çıkarılan işçilerin toplam sayısı kaçtır?

-İşçilerin anayasal hakkı olan sendikal örgütlenme sürecinde, Petrol-İş Sendikası'nın yasal çoğunluk yetkisini kazanmasının ardından bu yetkiyi düşürmek amacıyla yapılan işten çıkarmalara karşı bakanlığınız tarafından hangi mekanizmalar işletilecektir? ABD sermayeli Viking Services'a sendikal nedenle fesih nedeniyle hangi yaptırımlar uygulanacaktır?

-Kendi ülkelerinde yasalarını tanıyan ancak ülkemizde sendikalaşma hakkı başta olmak üzere temel işçi haklarını ihlal eden yabancı sermayeli şirketlere karşı bakanlığınız hangi idari ve hukuki adımları atacaktır?

-Petrol sahalarında yaygın olduğu belirtilen taşeron çalışma düzeninin son bulması, iş güvenceli istihdamın sağlanması ve işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerinin eksiksiz uygulanması için Bakanlığınızın yürüttüğü bir çalışma var mıdır?

-Şırnak Gabar, Batman ve Diyarbakır'daki petrol sahalarında faaliyet yürüten şirketlere yönelik son üç yıl içinde gerçekleştirilen işçi sağlığı ve güvenliği denetimlerinin sayısı nedir? Tespit edilen ihlaller nelerdir ve hangi yaptırımlar uygulanmıştır?

-Kış şartlarında çalışan işçilere uygun mont ve kişisel koruyucu ekipman sağlanmaması işçi sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı değil midir? Bu konuda başlatılmış bir inceleme var mıdır?

-Petrol kulelerinde günlük çalışma sürelerinin fiilen 12 saate ulaştığı belirtilmektedir. Fazla mesai uygulamalarının yasal sınırlar içinde olup olmadığı nasıl denetlenmektedir?

-Yemek hizmetlerinin hijyen ve besin değeri açısından yetersiz olması nedeniyle işçilerin aç çalışmak zorunda kaldığı ifade edilmektedir. Alt işverenler aracılığıyla verilen hizmetler ne sıklıkla denetlenmektedir?

-Gabar bölgesinde günlük milyonlarca dolarlık üretim yapılmasına rağmen işçi ücretlerinin yoksulluk sınırının altında kalması düşük ücret politikalarının bir sonucu olarak değerlendirilmekte midir? Bu ücret politikalarının kamuoyunda 'Erdoğan-Şimşek ekonomi programı' olarak ifade edilen ekonomi politikalarıyla ilişkisi nedir? Bakanlığınız bu kapsamda düşük ücret rejimine karşı bir adım atacak mıdır?

-Petrol sahalarında yaşanan iş kazaları ve iş cinayetleri karşısında bakanlığınızın yürüttüğü önleyici politika ve denetim mekanizmaları nelerdir? Mevcut uygulamalar neden yeterli sonuç üretmemektedir?

-Yüksek üretim değerine sahip enerji sahalarında çalışan işçilerin ücret, barınma, ulaşım ve işçi sağlığı ve iş güvenliği koşullarının insanca yaşam standartlarına uygun hale getirilmesi için Bakanlığınızın somut bir planı bulunmakta mıdır?

-Emek Partisi'nin yürüttüğü 'Barajsız Sendika, Yasaksız Grev, Güvenceli İş' kampanyası kapsamında, on binlerce işçinin imzasıyla TBMM gündemine taşınan ve bu çerçevede hazırlanan kanun teklifine ilişkin Bakanlığınızın görüşü nedir? Sendikal barajların kaldırılması ve güvenceli istihdamın yaygınlaştırılmasına yönelik bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?"