KTÜ öncülüğünde kolorektal kanser tedavisi için yeni bileşikler geliştirildi

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Fen Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ceyda İçsel Yılmaz'ın yürütücülüğünü yaptığı, TÜBİTAK tarafından da desteklenen proje kapsamında kolorektal kanser tedavisi için yeni bileşikler geliştirildi.

Doç. Dr. Yılmaz, KTÜ Rektörlük Senato Salonu'nda düzenlenen toplantıda, "Polipiridil Ligantlı Paladyum (2) ve Platin (2) 5-Florourasil Komplekslerinin Sentezi ve Kolorektal Kanserinde İn Vitro ve İn Vivo Etkileri" adlı projenin başarıyla tamamlandığını söyledi.

Projenin KTÜ ve TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi ile işbirliğinde yürütüldüğünü belirten Yılmaz, projede yer alan araştırmacılara teşekkür etti.

Kolorektal kanserin hem kolon hem de rektum bölgesinde ortaya çıktığını belirten Yılmaz, bu kanser türünün önceki yıllarda daha çok 60 yaş ve üzerindekilerde görüldüğünü ifade etti.

Son dönemde 45 yaş ve altındaki kişilerde kolorektal kansere rastlanma sıklığında artış görüldüğüne işaret eden Yılmaz, kolorektal kanserin, dünya genelinde ölümcül kanser türleri arasında üçüncü sırada olduğunu anlattı.

Kolorektal kanserinin tedavisinde klinikte kullanılan iki ilaca ilişkin bilgi veren Yılmaz, "Projede, kolorektal kanserinin tedavisinde kullanılan 5-florourasil molekülünü, paladyum (2) ve platin (2) iyonlarına bağlayarak kolorektal kanserindeki antikanser etkisini iyileştirebilir miyiz noktasıyla yola çıktık." dedi.

Umut verici yeni sonuçlar elde ettiklerini, bunların literatürde olmadığını dile getiren Yılmaz, şu değerlendirmede bulundu:

"32 yeni bileşik sentezledik. Bu yeni bileşiklerin 5 farklı insan kolorektal kanser hücre soyunda ve bir tane de sağlıklı kolorektal kanser hücresine karşı antikanser etkilerini 5-florourasil ile bir de oksaliplatin ile karşılaştırmalı olarak test ettik. Çok güzel sonuçlar aldık. Sentezlediğimiz yeni 32 bileşiğimizin 26'sı oldukça yüksek seçicilik gösterdi. Farklı kolorektal kanser türlerine göre, bu kolorektal kanseri tedavisinde kullanılan 5-florourasil ve oksaliplatine göre oldukça yüksek antikanser etki gösterdiler."

Yılmaz, 5 bileşik için hayvan deneylerinin de tamamlandığını belirterek, şunları kaydetti:

"Çalışmalar, mevcut iki ilaçla karşılaştırılmalı yapıldı. Özellikle bu noktada 5 bileşiğimizden 2'sinden oldukça önemli sonuçlar elde ettik. İkisi mevcut iki ilaca göre tümör boyutlarını yaklaşık yüzde 70-80 küçülttü. Bunlar çok önemli. Özellikle kolorektal kanseri tedavisinde günümüzde kullanılan ilaçlara rakip olabilecek yeni aday bileşikler sentezlemiş olduk. Böylece projemizin temelini oluşturan noktayı da desteklemiş olduk. Çünkü 5-florourasil ve oksaliplatin molekülü içeren ilacı, paladyum (2) ve platin (2) gibi iyonlara bağladığımızda antikanser etkisini oldukça iyileştirildiğini gözlemledik."

Sentezledikleri bileşiklerden yüksek seçicilik gösteren 26'sından 5'ini çalıştıklarını yineleyen Yılmaz, ileride 21 bileşik için de çalışma yapılabileceğini sözlerine ekledi.

KTÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Çuvalcı, Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sevdegül Aydın Mungan ile projede araştırmacı olarak yer alan Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Veysel Turan Yılmaz da proje hakkında bilgi paylaştı.