TBMM'de Kızılay Kanunu Teklifi'nin görüşmeleri tamamlandı, birleşim yarın toplanacak

TBMM Genel Kurulunda, Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin tümü üzerindeki görüşmeler tamamlandı.

Teklifin tümü üzerine grubu adına söz alan Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Bülent Kaya, komisyon çalışmaları sırasında teklife ilişkin yapıcı eleştirilerinin dikkate alınmadığını savundu.

Kanun teklifinin, kurum tüzüğünün, Türk Medeni Kanunu ve Dernekler Kanunu'nun emredici hükümleriyle somut bir şekilde çatıştığını iddia eden Kaya, kanunlarla ilgili çatışmaları çözmek yerine, daha da derinleştirdiğini dile getirdi.

Düzenlemenin tarihsel süreklilikten kopuk ve uluslararası statüyle uyumsuz olduğunu ileri süren Kaya, "Türk Kızılay'ının hukuki niteliği konusundaki köklü sorular maalesef yanıtsız kalmakta. Bu çelişkiler giderilmediği için bu kanunun ileride belirsiz, mahsurlu hususları içerecektir." ifadelerini kullandı.

İYİ Parti İzmir Milletvekili Hüsmen Kırkpınar, Kızılay'a değil Kızılay'ı "denetimsizliğe mahkum eden anlayışa" itiraz ettiklerini bildirdi.

Afette, savaşta ilk aranan, kamu adına iş gören bu kurumun en büyük sermayesinin kasasındaki para değil, Türk milletinin ona duyduğu güven olduğunu dile getiren Kırkpınar, teklifin Kızılay'a yetki, muafiyet ve imtiyaz verdiğini ancak denetim, şeffaflık, hesap verme yükümlülüğü vermediğini savundu.

Türk Kızılay'ın bugün en çok "itibara" muhtaç olduğunu ifade eden Kırkpınar, "Kızılay'ın ihtiyacı yeni bir mevzuat değil, yeni bir zihniyettir. Bu teklifte o zihniyeti göremedik, bu haliyle samimi bulmuyoruz." dedi.

CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz, teklifin TBMM İçişleri Komisyonunda görüşüldüğünü ancak daha kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesini istediklerini dile getirdi.

Teklifte, kamu kurumlarına ait bazı makine, teçhizat ve taşınmazların Kızılay'a tahsisi veya bedelsiz devrinin düzenlendiğini söyleyen Durmaz, "Afet kapasitesini güçlendirecek bu imkana, ilkesel olarak karşı değiliz. Ancak kamu malının envanteri tutulmalı, değeri bilinmeli, kullanım amacı açıklanmalı, akıbeti de denetlenmelidir çünkü kamu malı sahipsiz değildir. Sahibi aziz milletimiz, denetleyen de Gazi Meclis olmalıdır." diye konuştu.

"Daha güçlü hukuki zemin, daha güçlü Türkiye demektir"

MHP Malatya Milletvekili Mehmet Celal Fendoğlu, teklifin sıradan bir mevzuat düzenlemesi değil, stratejik bir devlet düzenlemesi olduğunu belirtti.

Dünyanın değiştiğini ve milyonlarca insanı etkileyen farklı gelişmelerin meydana geldiğini anlatan Fendoğlu, "Böyle bir dönemde insani yardım kuruluşlarının yalnızca iyi niyetli olması yeterli değildir. Güçlü bir hukuki statüye, uluslararası tanınırlığa ve açık görev tanımına sahip olmaları gerekmektedir. İşte bugün görüştüğümüz bu kanun teklifinin temel gerekçesi de budur." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin son yıllarda dünyanın en fazla insani yardım yapan ülkelerinin başında geldiğinin altını çizen Fendoğlu, Kızılay'ı daha güçlü bir hukuki zemine oturtmanın daha güçlü afet yönetimi, daha güçlü insani diploması, daha güçlü uluslararası temsil ve daha güçlü bir Türkiye anlamına geleceğini kaydetti.

DEM Parti Hakkari Milletvekili Onur Düşünmez, düzenlemenin yalnızca bir sivil toplum kuruluşunun hukuki statüsünü güncellemekten ibaret olmadığını, Kızılay'ın görev, yetki ve haklarını genişlettiğini dile getirdi.

Teklifin anayasal haklar, sivil toplumun özerkliği, kamu maliyesinin şeffaflığı ve kişisel verilerin korunması açısından ciddi sorunlar barındırdığını savunan Düşünmez, "Kamu yararı adına yapılan her düzenlemede şeffaflık, hesap verebilirlik ve demokratik denetim esas olmalıdır. Ancak kamu yararı bırakmayan bu iktidar, depremde çadır satılmasına, fakir fukaranın paralarının fonlanıp çalınmasına da göz yumuyor. Bu nedenle kamu yararını korumayan, denetimi zayıflatan bu teklife 'hayır' diyoruz." dedi.

Yeni Parti İstanbul Milletvekili Suat Özçağdaş, teklifte kurumsal güven, denetim, veri güvenliği, toplumsal katılım ve görev sınırları bakımından daha açık düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

"Afetler ve krizler gerçekleşmeden önce toplumun hazırlık kapasitesini güçlendirme ve riskleri azaltma yönünde ifadeler eklenmek durumundadır." diyen Özçağdaş, kanun teklifinde eksiklikler bulunduğunu, asıl sorunun ise iktidarın Kızılay'ı algılama biçimi olduğunu ifade etti.

"Herhangi bir ayrıcalık veya istisnai model ortaya koymuyor"

Teklifin ilk imza sahiplerinden AK Parti Sivas Milletvekili Hakan Aksu, düzenlemenin kapsamlı bir hazırlık ve istişare sürecinin sonucunda ortaya çıktığını anlattı.

Bugün dünyanın 100'den fazla ülkesinde milli cemiyetlere ilişkin özel kanuni düzenlemeler bulunduğuna işaret eden Aksu, "Teklifimiz herhangi bir ayrıcalık veya istisnai model ortaya koymamaktadır. Türk Kızılay'ı uluslararası örneklerle uyumlu bir hukuki çerçeveye kavuşturmayı amaçlamaktadır." dedi.

Türk Kızılay'ın kamu kurumu olmadığına ve merkezi bütçeden doğrudan pay almadığına dikkati çeken Aksu, şunları kaydetti:

"Türk Kızılay'ı kamu kurumuna dönüştürmüyoruz. Türk Kızılay'a sınırsız bir ayrıcalık alanı oluşturmuyoruz. Türk Kızılay'ın bağımsız insani kimliğini değiştirmiyoruz. Yaptığımız, Türkiye'nin Cenevre sözleşmeleri kapsamındaki milli cemiyeti olan Türk Kızılay'ının mevcut hukuki niteliğini korumaktır. Ayrıca, Türk Kızılay'ının görevlerini daha etkin ve kesintisiz şekilde yerine getirebileceği açık, öngörülebilir ve bütüncül bir kanuni çerçeve oluşturmaktadır."

Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından Meclis Başkanvekili Yusuf Beyazıt, birleşime ara verdi. Aranın ardından komisyonun yerini almaması üzerine Beyazıt, birleşimi yarın 14.00'te toplanmak üzere kapattı.