Manda nedir? Manda sütü nedir, neye iyi gelir? Manda yoğurdu nedir, neye iyi gelir? Manda kaymağı nedir, neye iyi gelir?

MasterChef yeni bölümde manda sütü, yoğurdu ve kaymağı le yapılan tarifler ele yapıldı. Peki. Manda sütü nedir, neye iyi gelir? Manda yoğurdu nedir, neye iyi gelir? Manda kaymağı nedir, neye iyi gelir? İşte merak edilen soruların yanıtları!

MANDA NEDİR?

Asya mandası (Bubalus bubalis), kısaca manda, Boynuzlugiller (Bovidae) famiyasının sığırlar (Bovinae) alt familyasına ait bir memeli türü. Çoğunlukla evcil olarak yetiştirilen mandaların yabani nüfusları önemli ölçüde azalmıştır.

Mandalar hava sıcaklığı 30 °C'nin üzerine çıktığında ter bezleri sığırınkine göre %10 daha az olduğundan yeterince vücut ısısını ter yoluyla atamazlar. Bu durum, onların metabolizmalarının bozulmasına neden olur. Bu olumsuzluğu önlemek ve serinlemek için günde birkaç kez suya girmeleri gerekir. Bu yüzden fazla kurak iklimli bölgelerde, yapay bir göl ya da duş sistemi yapılmazsa manda yetiştirilemez.

Manda sıcağa karşı duyarlı olduğu gibi soğuğa karşı da oldukça duyarlıdır. Ortam sıcaklığı 5 santigrad derecenin altına düşerse ve uzun süre sıfır derecenin altındaki sıcaklıklara maruz kalırsa üşür ve bunu titreyerek belli eder. Sürekli düşük sıcaklığa maruz kalırlarsa, ölmeseler bile kuyruk uçları donarak kangren olur ve düşer. Daha önemlisi üşümeye bir de yetersiz beslenme sonucu enerji noksanlığı eklenirse, metabolizmaları bozularak karaciğer ve böbrek yetmezlikleri gelişebilir ve ölürler.

MANDA SÜTÜ NEDİR, NEYE İYİ GELİR?

Vitamin, mineral ve protein miktarı inek sütüne kıyasla oldukça fazla olan manda sütünün bir bardağı vücudun günlük besin ihtiyacını karşılıyor. Türkiye'de özellikle Orta Karadeniz Bölgesi'nde yoğun olarak yetiştirilen manda sütü ve ürünleri, lezzeti, içeriğindeki yüksek mineral ve protein değerleri nedeniyle vatandaşlardan yoğun ilgi görüyor.

Yoğurdunun antibiyotik gücünde etkili olduğu belirtilen mandanın, süt ürünlerinin ayrıca antibiyotiklerin zararlı etkilerini de azalttığı belirtiliyor. Laktoz (süt şekeri) oranının düşük olması sebebiyle alerjisi olanların da tercih ettiği manda sütü, halk arasında sarılığın ve şeker hastalığının da ilacı olarak da biliniyor.

İçeriğindeki yağ asidinden dolayı sütü kadar sütünden yapılan ürünlerin tüketiminin, özelikle gelişme çağındaki çocuklar için önem taşıdığı belirtiliyor. Özellikle çocuklar ve yaşlılar için önerilen manda sütünün, zengin A vitamini içeriği, yaklaşık yüzde 6 yağ oranı ve yüksek besin değerleri nedeniyle tercih sebebi olduğu ifade ediliyor.

Son yıllarda manda yetiştiriciliği konusunda önemli mesafe kat eden Giresun'da, manda sütü ve süt ürünlerini bulmak için önceden rezervasyon yapmak gerekiyor. Henüz arzın talebi karşılayamadığı manda sütü ve ürünleri, Giresun'da satışa sunulduğu semt pazarlarında sabahın erken saatlerinde tükeniyor. Bu sebeple günlerce öncesi rezervasyon yapan müşterilerin sayısı ise gün geçtikçe artıyor.

Halkın manda sütü ve ürünlerinin lezzetini yeni yeni keşfettiğini dile getiren Giresun Manda Yetiştiricileri Birliği Başkanı Ahmet Geldi, "Manda sütü ve ürünleri lezzet olarak, diğer süt ürünlerine kıyasla şaşırtıcı oranda lezizdir. Aynı zamanda manda sütü; koyun, keçi ve inek sütüne oranla iki kat daha fazla protein ve mineral içermektedir. Yüksek besin değerinin yanında inek sütüne göre iki kat daha fazla yağ içerir. Yalnız buna rağmen kolesterol seviyesi çok düşüktür." diye konuştu.

Manda yoğurdunun ilaç kadar etkili olduğunun da altını çizen Geldi, "Manda yoğurdu bağışıklık sistemlerini geliştirmesinin yanında sindirim sistemini de düzene sokar. Bir diğer husus ise antibiyotiklerin etkilerini ortadan kaldırır. Şeker hastalarına iyi gelir. Göz için gerekli olan A vitamini, gelişim için gerekli olan E vitamini, kemik için gerekli olan D vitamini, cilt için gerekli olan B2 vitamini, kalp için gerekli olan B1 vitamini bakımından zengindir. ve bunlar sayabileceklerimizin sadece bir kaçı. Daha genel bir ifadeyle metabolizmayı düzenleyici etkisi vardır. Özetle ifade etmek gerekirse, vücut için doğal bir enerji içeceğidir." şeklinde konuştu.

Manda

MANDA KAYMAĞI NEDİR, NEYE İYİ GELİR?

Gıda ve Beslenme Derneği Genel Başkanı Prof. Dr. Funda Elmacıoğlu, manda kaymağının kalsiyum, yağ ve protein zengini olduğunu vurguladı.

Vücuttaki enerji miktarını iki katına çıkarma özelliği gösteren manda kaymağının pek çok enerji verici ürüne alternatif olduğuna işaret eden Elmacıoğlu, "Manda kaymağı diğer sütlerin kaymaklarına oranla yüzde 58 daha fazla kalsiyum, yüzde 40 daha fazla protein içerir. Dolayısıyla yoğunlaşmış haldeki kaymağı daha yarayışlıdır. Yağ miktarı fazla olduğundan verdiği enerji miktarı da diğer sütlere oranla daha fazladır. Diğer sütlere oranla 2 kat fazla yağlıdır, bu da manda sütünün vücuda 2 kat fazla enerji vermesi anlamına gelir. Çocuk ve yaşlılar için besleyici değeri yüksektir." dedi.

Elmacıoğlu, manda kaymağının yağ oranının fazla olmasına rağmen, kolesterol oranının yok denecek kadar az olduğunu sözlerine ekledi.

MANDA YOĞURDU NEDİR, NEYE İYİ GELİR?

Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından desteklenen projede 2 yıl boyunca 440 fare üzerinde araştırma yapıldı. Manda yoğurdunun kanser oluşmadan önce veya en azından kanserojen maddeye aynı anda maruz kalma döneminde alındığında kanser görülme sıklığının önemli ölçüde azaldığı gözlemlendi.

AKÜ Veteriner Fakültesi Öğretim üyesi Prof. Dr. İbrahim Demirkan, yaptıkları bilimsel çalışmada manda yoğurdunun kalın bağırsak kanser riskini önemli oranda azalttığını tespit ettiklerini söyledi. Demirkan, "Bir guruba 14 gün boyunca yoğurt verip kanser oluşturduk ve yoğurda devam ettik. Diğer gruba da aynı anda yoğurt ve kansorejen madde uyguladık. Bir diğer gruba da kanser oluştuktan sonra yoğurt verdik. Sonuçta, bu gruplara baktığımızda kanser olmadan veya kanserojen maddeye maruz kalmayla aynı dönemde manda yoğurduğunu verdiğimiz farelerde kanserin yüzde 80 oranında görülmediğini tespit ettik. Ancak kanser oluştuktan sonra yoğurt verildiğinde ise kanserde herhangi bir azalma görülmedi." dedi.

Demirkan, manda yoğurdunun içine bir çeşit mikroorganizma olan probiyotikler katılarak yoğurdun anti kanserojen etkisinin arttırıldığını da anlattı. Bu mikroorganizmaların piyasada rahatlıkla temin edilebilen bir çeşit maya olduğunu ifade eden Demirkıran, düzenli olarak manda yoğurdunun içine katılarak tüketildiğinde normal beslenmenin ötesinde ciddi faydalar sağlandığının görüldüğünü dile getirdi.

Prof. Dr. Demirkan yapılan çalışma sonucunda manda yoğurdunun tümörden koruyucu ve tümör oluşumunu önlemede etkisinin daha fazla olduğunu belirlediklerini ifade ederek, bu durumun manda sütü yağının bileşiminde doymuş yağ asitlerinin oranının daha fazla olması, manda yağının kıvamı, donma ve erime noktaları ile iyot sayısının inek sütüne göre bir hayli farklı olmasından kaynaklandığını dile getirdi.