Türkiye Avustralya ile savaştı mı, Çanakkale Savaşı'nda Avustralyalı var mıydı, Avustralya ANZAK mı, Avustralyalılar bize karşı savaştı mı?
2026 Dünya Kupası'ndaki rakibimiz Avustralya ile Türkiye arasındaki ilişkiler, yeşil sahalardan çok daha önce Çanakkale'nin sarp yamaçlarında şekillendi. Birçok kişinin merak ettiği "Türkiye Avustralya ile savaştı mı?" sorusunun cevabı, Birinci Dünya Savaşı'nın en kanlı cephelerinden biri olan Gelibolu'da saklı. Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu (ANZAC) bünyesinde İngiliz safında yer alan askerler, 1915 yılında Türk ordusuna karşı mücadele verdi.
A Milli Futbol Takımımızın Dünya Kupası’ndaki rakibi olmasıyla yeniden gündeme gelen Avustralya, Türkiye ile köklü bir savaş tarihini paylaşıyor. Arama motorlarında sıkça sorgulanan "Çanakkale Savaşı'nda Avustralyalı var mıydı?" ve "Avustralyalılar bize karşı savaştı mı?" soruları, 1915 yılındaki büyük çıkarmaya işaret ediyor. İngiliz İmparatorluğu'na destek vermek amacıyla binlerce kilometre öteden gelerek Gelibolu'ya ayak basan ANZAK birlikleri, Mehmetçik ile göğüs göğüse çarpıştı. Bir zamanlar "düşman" olarak mevzilerde karşı karşıya gelen iki ulusun, bugün sporun birleştirici gücüyle Vancouver’da buluşacak olması tarihi bir anlam taşıyor. İşte ANZAK efsanesinin doğuşu ve Türkiye- Avustralya ilişkilerinin dönüm noktaları...
TÜRKİYE AVUSTRALYA İLE SAVAŞTI MI? ÇANAKKALE SAVAŞI VE ANZAK GERÇEĞİ
2026 FIFA Dünya Kupası’nda A Milli Futbol Takımımızın Avustralya ile eşleşmesi, spor severleri bu uzak kıta ülkesiyle olan tarihi bağlarımızı araştırmaya sevk etti. Bugün iki dost ülke olarak diplomatik ve sportif ilişkilerini sürdüren Türkiye ile Avustralya’nın geçmişi, tarihin en büyük ve en kanlı savaşlarından birine dayanıyor. Arama motorlarında sıkça sorulan "Türkiye Avustralya ile savaştı mı?" ve "Çanakkale Savaşı'nda Avustralyalı askerler var mıydı?" soruları, modern Türkiye’nin ve Avustralya ulusal kimliğinin doğuşuna ışık tutuyor.
TÜRKİYE VE AVUSTRALYA’NIN TARİHİ KARŞILAŞMASI: 1915
Türkiye ile Avustralya, tarihlerinde ilk ve tek kez Birinci Dünya Savaşı sırasında karşı karşıya gelmiştir. O dönemde henüz tam bağımsız bir devlet olmayan ve Britanya İmparatorluğu'nun bir dominyonu (sömürge sonrası bağlı devlet) konumunda bulunan Avustralya, İngiltere'nin yanında savaşa girmiştir. 1915 yılında İtilaf Devletleri'nin İstanbul’u ele geçirerek Osmanlı İmparatorluğu’nu saf dışı bırakma planı çerçevesinde açılan Çanakkale Cephesi, bu iki ulusun askerlerinin göğüs göğüse çarpıştığı yer olmuştur.
AVUSTRALYA ANZAK MI? ANZAK NE DEMEKTİR?
Avustralya ile ilgili en çok karıştırılan kavramlardan biri olan ANZAK (ANZAC), aslında bir askeri birliğin kısaltmasıdır. "Australian and New Zealand Army Corps" ifadesinin baş harflerinden oluşan bu terim, "Avustralya ve Yeni Zelanda Ordu Birliği" anlamına gelir.
Çanakkale Savaşı sırasında Gelibolu Yarımadası'na çıkarma yapan birliklerin önemli bir kısmını bu ANZAK askerleri oluşturuyordu. Bugün Avustralya’da her yıl 25 Nisan’da kutlanan "Anzak Günü", bu askerlerin 1915’te Arıburnu sahillerine (bugünkü adıyla Anzak Koyu) ilk ayak bastığı günü temsil eder. Dolayısıyla, Avustralya teknik olarak bir "Anzak" değil, Anzak birliklerini oluşturan iki ana ülkeden biridir.
ÇANAKKALE SAVAŞI'NDA AVUSTRALYALILAR BİZE KARŞI SAVAŞTI MI?
Evet, Çanakkale Savaşı'nda Avustralyalılar, İngiliz komutası altında Osmanlı ordusuna (Mehmetçik) karşı savaşmışlardır. 25 Nisan 1915 sabahı başlayan çıkarmalarda, binlerce kilometre öteden gelen Avustralyalı gençler kendilerini hiç tanımadıkları bir coğrafyada, vatanlarını savunan Türk askerlerinin karşısında bulmuşlardır.
Gelibolu’daki siper savaşları sırasında iki taraf arasında inanılmaz bir mücadele yaşanmıştır. Ancak bu savaş, tarihe "Centilmenler Savaşı" olarak geçmiştir. Siperler arasındaki mesafenin yer yer birkaç metreye düştüğü anlarda, Türk ve Anzak askerlerinin birbirlerine sigara, yiyecek attıkları ve ateşkes anlarında yaralılarını toplamalarına yardım ettikleri tarihi kayıtlara geçmiştir. Avustralyalılar bize karşı savaşmış olsalar da, bu savaş her iki tarafın birbirine derin bir saygı duymasıyla sonuçlanmıştır.
SAVAŞTAN DOSTLUĞA UZANAN YOL: ATATÜRK'ÜN MEKTUBU
Türkiye ile Avustralya arasındaki savaşın bir dostluğa dönüşmesindeki en büyük pay, Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e aittir. Atatürk’ün 1934 yılında, savaşta hayatını kaybeden Anzak askerlerinin annelerine hitaben yazdığı şu sözler, bugün Sidney’deki anıtlarda bile yer almaktadır:
"Uzak memleketin toprakları üstünde kanlarını döken kahramanlar! Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur ve sükun içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçiklerle yan yana, koyun koyunasınız... Evlatlarını uzak kıtalardan bu memlekete gönderen analar! Gözyaşlarınızı dindiriniz. Evlatlarınız bizim bağrımızdadır."
Bu insancıl yaklaşım, iki ülkeyi "eski düşman" olmaktan çıkarıp "ebedi dost" haline getirmiştir.
2026’DA YEŞİL SAHALARDAKİ RANDEVU
Geçmişte Gelibolu’nun sarp yamaçlarında askeri birer rakip olan Türkiye ve Avustralya, bugün 2026 Dünya Kupası’nda sportif bir rekabete hazırlanıyor. Vancouver’da oynanacak bu maç, sadece bir futbol müsabakası değil, aynı zamanda 111 yıl önce başlayan ve acıdan dostluk çıkaran iki ulusun yeniden buluşması anlamına geliyor. Türk ve Avustralyalı taraftarların yan yana izleyeceği bu maç, tarihin tozlu sayfalarındaki rekabetin bugün barışçıl bir oyuna nasıl dönüştüğünün en güzel kanıtı olacaktır.
Avustralya ordusu Çanakkale’de bize karşı savaşmış ve ANZAK birliklerinin ana gövdesini oluşturmuştur. Ancak bu mücadele, bugün dünyada eşine az rastlanır bir diplomasi ve kardeşlik bağının temelini atmıştır.
