AB'de Ceuta krizi: İçişleri bakanları acil toplanıyor

İspanya'nın Kuzey Afrika'daki toprağı Ceuta'ya Fas'tan yaşanan kitlesel göç, AB'yi karıştırdı. 22 ülke acil tedbirler talep ederken, AB içişleri bakanları salı günü olağanüstü toplanacak. İspanya'nın Kuzey Afrika'daki toprağı Ceuta'da yaşanan göçmen krizi, Avrupa Birliği (AB) ülkeleri arasında krize yol açtı. İrlanda'nın yürüttüğü AB Konseyi Dönem Başkanlığı'nın yaptığı açıklamaya göre, AB İçişleri Bakanları salı günü acil toplanarak Ceuta'daki gelişmeleri ele alacak.

AB İçişleri Bakanlarının acil toplanmasını, hem İspanya Başbakanı Pedro Sánchez hem de 27 AB üyesinden 22'sinin devlet ve hükümet başkanı talep etti. 22 üye ülke lideri, imzaladıkları ortak bir mektupta, Fas ile sınırı bulunan İspanya toprağı Ceuta'daki son gelişmelerin "derhal ve koordineli" bir çözüm gerektirdiğini vurguluyor.

Mektupta, "göçmenlerin kitlesel şekilde kontrolsüz sınır geçişine kalkışmasının, göçün araçsallaştırılması veya Avrupa Birliği'ne düzensiz yollardan girmenin mümkün olduğu izlenimini yaratmasına izin verilemeyeceği" vurgulanıyor. Mektupta ayrıca, yasa dışı girişlerin sonradan yasal bir ikamete dönüşmesine de müsaade edilmemesi gerektiği savunuluyor. Madrid hükümeti, sene başında, ülkedeki iş gücü eksikliğini de gerekçe göstererek belli şartları yerine getiren yüz binlerce düzensiz göçmene ikamet izni verileceğini duyurmıştı.

İtalya ile İspanya arasında gerilim

İspanya'ya yönelik sert mektup için inisiyatifi, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen başlatmış; girişime Macaristan, İsveç ve Polonya dahil 22 ülke destek vermişti. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen bu adımı memnuniyetle karşılayarak Avrupa'yı düzensiz göçe karşı güçlendirecek bir sürecin başlatılması gerektiğini söyledi.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İspanya ile vizesiz geçişi mümkün kılan Schengen kurallarının askıya alınmasını da talep ederken, bu konuda Finlandiya ile Danimarka'dan destek almıştı. İtalya, İspanya ile deniz ve hava trafiğinde bir aylığına yeniden sınır kontrolleri başlatırken, Madrid Schengen konusundaki tehdidin "demagojik" olduğunu kaydederek eleştirdi.

Hukukçular da mevcut AB mevzuatına göre böyle bir adımın mümkün olmadığını vurguluyor ve ayrıca Ceuta'nın Schengen serbest dolaşım bölgesinde olmadığını hatırlatıyor.

İspanya'nın Sosyalist Başbakanı Pedro Sánchez kendilerini eleştiren AB ülkelerini "bencillik ve hukuka aykırı bir tutum sergilemekle" suçladı.

Ceuta'da ne oldu?

AB'deki krizin fitilini, bu hafta 50 bin ila 60 bin civarında göçmenin Fas'tan kara ve deniz yoluyla Ceuta'ya ulaşması ateşledi. Sadece 84 bin nüfusa sahip ve 18,5 kilometrekare yüzölçümüyle İstanbul'un Esenler ilçesi büyüklüğünde olan Ceuta'da karmaşa yaşanırken, çok sayıda göçmenin yüzerek bu küçük Avrupa toprağına ulaşmayı denediği belirtildi.

Şimdiye kadar en az 67 göçmenin hayatını kaybettiği açıklanırken, İspanya İçişleri Bakanlığı, gelen göçmenlerin neredeyse tamamının gönüllü olarak Fas'a döndüğünü duyurdu. İspanya Ceuta'da güvenlik önlemlerini artırırken deniz kıyısına 500 metrelik yüzer bir barikatın kurulduğu da bildirildi.

Almanya Dışişleri Bakanı Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partili Johann Wadephul, AB Komisyonu'na dış sınırların korunmasına mutlak öncelik verilmesi çağrısında bulunurken, koalisyon ortağı Sosyal Demokrat Parti'li (SPD) Başbakan Vekili ve Maliye Bakanı Lars Klingbeil ise ani kitlesel göçmen akınının bilinçli koordine edilmiş bir eylem olduğunu söyleyip İspanya ile dayanışma talep etti. AB'nin Göçten Sorumlu Komiseri Magnus Brunner ile İngiltere Başbakanı Andy Burnham da İspanya'ya destek mesajları iletti.

Fas'tan Ceuta'ya ani kitlesel göçe dair Fas makamları resmi açıklama yapmazken, insan kaçakçılarının Kuzey Afrika'daki İspanya toprağına sınırın açıldığı yönünde yaydığı yanlış haberlerin bunu tetiklediği tahmin ediliyor. Konuyu yakından takip eden gözlemciler ise Fas'ın göçmenleri diplomatik baskı aracı olarak kullandığı görüşünde.

Kuzeybatı Afrika ülkesi Fas, 1956'da bağımsızlığını kazandığından beri İspanya toprağı olan Ceuta ve Melilla üzerinde egemenlik iddiasında bulunuyor. İspanya ise mevcut statünün değiştirilmesine yönelik her türlü müzakereyi kesin bir dille reddediyor.

AFP,dpa/ETO,SÖ