Haberler

Analistler: Döviz Artışı Manipülatif Bir Hareket

Güncelleme:

Analistler, son dönemde döviz kurunda yaşanan artışın manipülatif bir hareket olduğu belirtti.

Analistler, son dönemde döviz kurunda yaşanan artışın manipülatif bir hareket olduğunu belirtilirken, TL'deki yüksek oranlı değer kayıplarının, genellikle Asya piyasalarının kapanışı ile Avrupa piyasalarının açılışı arasında gerçekleşen işlemlerle meydana geldiği dikkati çekiyor.

Piyasalarda derinliğin ve işlem hacminin az olduğu dönemlerde döviz kurlarında görülen hızlı yükselişler, yatırımcı algısı ve piyasaların yüksek işlem hacimli bölümlerini de olumsuz yönde etkiliyor.

Bu yılın ilk işlem günü ile hızlı bir şekilde yükselişe geçen dolar/TL, özellikle piyasalarda derinliğin ve buna bağlı olarak işlem hacminin az olduğu saat dilimlerinde etkisini artıran spekülatif işlemlerle bugüne kadar rekorlarını geliştirerek değer kazanmaya devam etti.

Son dönemde yaşanan TL'deki yüksek oranlı değer kayıplarının, ağırlıkla Asya piyasalarının kapanışı ile Avrupa piyasalarının açılışı arasında gerçekleşen işlemlerle meydana geldiği de dikkati çekiyor.

Yıla 3,53 seviyelerinden başlayan dolar/TL, 2017'nin ilk işlem gününde yurt içi piyasaların kapanmasının ardından hızlanan yükselişi ile günü 3,55'e yakın tamamlamıştı. 3 Ocak'ta ise Avrupa piyasalarının işleme açılacağı dakikalarda hızla yükselen dolar/TL, gün içinde 3,6050'ye kadar çıktı.

Dolar/TL 3,60 seviyesini 3 Ocak'ta aşsa da 3,60-3,70 arasında 4 işlem günü geçirdi. Dolar/TL'nin 3,70 seviyesini aşması, bu haftanın ilk işlem gününde saat 09.00'da başlayan hızlı yükselişin Avrupa piyasalarından destek bulması ile gerçekleşti.

10 Ocak'ta da saat 09.00'da yüzde 1'e yakın sıçrama gerçekleştiren dolar/TL, analistlerin direnç olarak nitelendirdiği 3,75'i aştı. Yurt içi piyasaların kapanışı ile yükseliş eğilimini sürdürerek ABD piyasalarında rekorunu 3,7987'ye taşıyan dolar/TL, bugün Tokyo piyasalarında, Türkiye'nin bankalararası piyasasının açılışına yakın 3,90 sınırına kadar yükseldi.

"BİR TAŞLA İKİ KUŞ VURAN ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER OLDU"

Analistler, kurlardaki hareketliliğin, özellikle bu hafta başından beri düşük hacimli bölümlerde dikkate değer bir şekilde artmasının tartışmasız bir gerçek olduğunu ancak bunun TL'deki değer kaybı ve sonuçlarını değiştirmediğini söyledi.

Kurda yaşanan tırmanışa bakıldığında, başka ülkelerde yatırımları bulunan bazı çok uluslu şirketlerin bu hareketliliklerden önemli avantajlar elde ettiğini belirten analistler, bu şirketlerin, düşük fiyattan aldıkları dövizi yüksek fiyat üzerinden kara dönüştürerek içeride bilançolarını güçlendirdiğini, ardından uygun gördükleri pozisyonda yeniden alıcı olarak piyasaya girdiğini anlattı.

Analistler, çok uluslu şirketlerin tekrar aldıkları dövizi bu kez diğer ülkelerdeki işletmelerine aktardığını, böylece "bir taşla iki kuş vurduklarını" ifade ederek, bu mekanizma sayesinde bilançolarını düzeltip Türkiye'deki aktif hanelerini de güçlendirdiklerini, yaklaşık 200 milyon dolarlık bir işlem hacmiyle kurda 2-3 kuruşluk oynama sağladıklarını vurguladı.

"TCMB KARARLI BİR DURUŞ SERGİLEMELİ"

Piyasada "carry trade" adı verilen ve "düşük faizli ülkeden borçlanarak daha yüksek faiz getirisi olan ülkelere borç verme" olarak özetlenebilecek para hareketinin de yurt içinde düşük faiz, diğer bazı gelişmekte olan ülkelerdeki yüksek faiz politikası nedeniyle kurumsal yatırımcılar tarafından kullanıldığı ifade ediliyor.

Analistler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) dünkü zorunlu karşılıklardaki düzenlemeleri ve bankaların borç alma limitlerini azaltma adımlarının bunun gibi hareketleri sınırlama amaçlı olduğunu ifade ederek, TCMB Para Politikası Kurulu'nun (PPK), 24 Ocak'ta toplanacağını ve kararlı bir duruş sergilemesi gerektiğini kaydetti.

"FAİZ KORİDORU BENZERİ BİR UYGULAMAYA GERİ DÖNÜLEBİLİR"

Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Burak Saltoğlu, kurlardaki hızlı yükselişin altında Türkiye ile ilgili nedenler de bulunduğunu ifade ederek, "Birincisi iç politik belirsizlik, ikinci neden Fitch'in olası not indiriminin fiyatlara girişi, üçüncüsü ise enflasyonun artışı ve en azından gelecek birkaç ayda artma eğiliminin devamı beklentisi. Buna bağlı olarak TCMB'nin enflasyona ve kura tepki vermekte gecikeceği düşüncesi diyebilirim. Sıraladığımız bu nedenlerden iç ve dış politika etkilerine tepki veremeyeceğimize göre sorunu içerideki etkilerle sınırlamak önemli." şeklinde konuştu.

Öncelikle enflasyonun daha da artacağı beklentisinin önüne geçmek gerektiğini belirten Saltoğlu, "Bu TL'nin maliyetini artırmak şeklinde olabilir. Kalıcı yüksek faiz artışlarına alternatifler de aranabilir. Örneğin, bence faiz koridoru benzeri bir uygulamaya geri dönülebilir. Çok ani ve kalıcı faiz artışları yerine, TL'ye geçici daraltıcı etkiler uygulanabilir ki TL'yi satmanın maliyeti olsun." dedi.

"EKONOMİ YÖNETİMİNİN KAFA KARIŞTIRMADAN AÇIKLAMA YAPMASI LAZIM"

Prof. Dr. Burak Saltoğlu, özel sektörün açık pozisyonu hakkında güvenilir, şeffaf bilgilerin edinilmesi ve belki de kısmen paylaşılmasının önemli olduğunu vurgulayarak, "Ekonomi yönetiminin, bu tür durumlara, tek bir kanaldan ve kafa karıştırmadan açıklama yapması son derece önemli." ifadesini kullandı.

"SPEKÜLATİF ATAKLAR BİZE ÖZGÜ DEĞİL"

Bu tür durumlarda her türlü ülke para birimine özgü spekülatif ataklar olabileceğini belirten Saltoğlu, "Yakın zamanda bu hareketler poundda yaşandı, geçmişte Malezya ringiti yaşadı, Rusya rublesi de öyle... Bize özgü bakmak yanıltıcı olabilir. Spekülatif harekete tepki, eğer ciddi rezervimiz olmuş olsaydı bunları satmak olabilirdi ama maalesef yok." diye konuştu.

TL'nin maliyeti ile oynamak dışında kısa vadeli çözümün olmadığını vurgulayan şunları kaydetti:

"Bu da mümkünse kalıcı olmayan bir hamle ile TL'nin çekiciliğini artırarak yapılmalı. Yurt dışı kaynaklı eğer bir giriş bekliyorsak onu hızlandırabiliriz. Ama ezber çözüm gibi görünmekle beraber, gelinen nokta itibarıyla en azından gelecek dönem enflasyon seviyelerine yaklaşan bir TL faizi volatililteyi azaltır. "

"ÇÖZÜMÜN TEK ANAHTARI TCMB DEĞİL"

İstanbul Medipol Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kerem Alkin de Fed'in para politikasındaki sıkılaştırma süreci, ABD'de 20 Ocak'ta başlayacak başkan Donald Trump döneminin ekonomi ve dış politika tercihlerinin ne olacağına ilişkin belirsizlik ve Türkiye'nin döviz arzıyla ilgili sıkıntı yaşamasının kurların ateşinin yükselmesine neden olduğunu anlattı.

Alkin, ekonomide normal şartlarda döviz kurlarındaki dalgalanmanın ekonomide varolan bir sıkıntının göstergesi olduğuna işaret ederek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Eğer ekonomide sıkıntı olsaydı o zaman sadece döviz kurları değil, Türk hazine tahvillerinin risk primi olan CDS oranlarının da çok hızlı yükselmesi gerekirdi. Ayrıca, Türk tahvillerinin 2 ve 10 yıl vadeli olanlarının ikinci el piyasa faiz oranlarının yükselmesi ve Borsa İstanbul'da da hissedilir sert bir düşüş yaşanması gerekirdi. Enteresandır, döviz kurunda bu hareket yaşanırken, ne CDS'ler ne 2 ve 10 yıl vadeli tahvilin ikinci el faizi ne de BIST 100 endeksi bu tabloyu teyit ediyor. Dolayısıyla göstergelerden 3 tanesinde dünya ve Türkiye'deki piyasa risklerine bağlı olarak makul bir hareket varken, sadece döviz kurlarında bu kadar sert bir hareket söz konusuysa bu manipülatif bir hareket olduğunu çok net kanıtlar."

Bu süreçte para ve maliye politikası alanıyla ilgili her türlü imkanın devreye alınması gerektiğini belirten Alkin, çözümün tek anahtarının TCMB ve sadece para politikası araçları değil, kurlardaki yükselişin engellenmesi için aynı zamanda maliye politikası araçlarının da devreye alınması gerektiğini söyledi.

"1994'TE SÜPER FAİZLİ BONO KULLANILMIŞTI"

Prof. Dr. Kerem Alkin, TL'nin reel getirisini artıracak tedbirler alınması gerektiğini, bununla ilgili olarak Türkiye'nin geçmişinde sonuç vermiş çalışmalar bulunduğunu, 1994 krizindeki "süper faizli bono"nun bunlardan biri olduğunu anlattı.

Vatandaşın döviz kurlarının hiçbir zaman böyle bir getiri sağlamayacağına ikna olması ile koşa koşa elindeki dövizi bozdurup bonolar aldığını belirten Alkin, "Amacımız, vatandaşın döviz bozdurmaya devam etmesini sağlayarak yurt dışından kaynaklanan küçük meblağlı (200-250 milyon dolar) etkileri bertaraf etmek" dedi.

"GELİR VERGİSİ STOPAJI BİR SÜRELİĞİNE SIFIRLANABİLİR"

TL'nin reel getirisini artıracak tedbirlerle dışarıdan gelen manipülatif atağın sakinleştirilebileceğini vurgulayan Alkin, ayrıca, bankalardaki TL cinsi mevduat ve katılım hesaplarına uygulanan gelir vergisi stopajının bir süreliğine sıfırlanabileceği önerisinde bulundu.

Alkin, hisse senedi piyasasını da cazip hale getirecek küçük değişiklikler yapılabileceğini ifade ederek, "Bu adımlarla dövizde olan vatandaşa 'ben aptal mıyım, burada TL cinsinden yatırım araçlarında büyük bir cazibe var, ben buraya yöneleyim' dedirttiğimiz anda kurda sakinleşme başlar." dedi.

Kaynak: AA / Ekonomi

Kerem Alkin Türkiye Ekonomi Haberler

Bakmadan Geçme

PSG - B.Dortmund maçı ne zaman, saat kaçta, hangi kanalda? PSG - B.Dortmund maçı şifresiz mi? KPSS BAŞVURULARI 2024! KPSS lisans, ön lisans, ortaöğretim, DHBT sınav ve başvuru tarihleri başladı mı? Başvuru ücreti kaç TL? 1 MAYIS SARAÇHANE SON DAKİKA! Saraçhane'de son durum ne? 1 Mayıs kutlamalarında İstanbul'da yaşananlar… 1 Mayıs'ta Borsa İşlem Görecek mi? Resmi Tatilde Borsa Durumu TV YAYIN AKIŞI 1 MAYIS: Bugün hangi diziler var? Bu akşam hangi diziler ve programlar var? Emlak Konut THY kura sonuçları açıklandı mı, ne zaman belli olacak? 2024 THY Emlak Konut kura çekilişi sorgulama! 1 Mayıs Çarşamba EFT-HAVALE işlemi yapılır mı? 1 Mayıs'ta FAST ile para gönderilir mi? 1 MAYIS İSTANBUL VAPUR SEFERLERİ | 1 Mayıs vapur seferleri iptal mi, vapurlar çalışıyor mu? Hangi vapur hatları iptal edildi? Bahar 11. bölüm izle! Bahar dizisi yeni bölüm tek parça izle! Bahar dizisi son bölüm neler oldu? 1 MAYIS TOPLU TAŞIMA ÜCRETSİZ Mİ? 1 Mayıs'ta otobüsler, Marmaray, vapurlar, tramvay bedava mı? 1 MAYIS BANKALAR TATİL Mİ? 1 Mayıs Çarşamba bankalar açık mı, kapalı mı? 1 Mayıs İşçi Bayramı'nda bankalar çalışıyor mu? 1 Mayıs AVM'ler ve marketler açık mı, kapalı mı? 1 Mayıs'ta AVM'ler ve marketlerin çalışma saatleri 2024! Resmi Gazete bugün (1 Mayıs) kararları neler? Resmi Gazete atama kararları 2024! 1 MAYIS İŞÇİ BAYRAMI MESAJLARI 2024! 1 Mayıs sözleri neler? 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü sözleri! Anlamlı, kısa ve yeni 1 Mayıs mesajları... Steam çöktü mü? 1 Mayıs Çarşamba Steam sorun mu var?
500
Yazılan yorumlar hiçbir şekilde Haberler.com’un görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
title