17. Değişiklik Olacak

12 Eylül askeri müdahalesinin ardından hazırlanan ve 7 Kasım 1982 tarihindeki halk oylamasında kabul edilen Anayasa'da bugüne kadar 16 kez değişiklik yapıldı.

1980 askeri müdahalesinin ardından hazırlanan 1982 Anayasası 7 Kasım 1982 tarihinde yapılan halk oylamasıyla kabul edildi. Halkoylamasının sonuçlarının açıklanmasından ardından anayasa 9 Kasım 1982'de yürürlüğe girdi.

Aradan geçen 28 yılda anayasa değişikliği ya da yeni bir anayasa yapılması hep tartışıldı, belirli dönemlerde Türkiye gündeminde yer alan önemli konulardan biri oldu. Bu süreçte, geçici maddelerle birlikte toplam 194 madde bulunan 1982 Anayasası'nın toplam 80 maddesi değiştirildi, eklenen 3 geçici maddeden 2'si daha sonra metinden çıkarıldı.

1982 Anayasası'ndaki ilk değişiklik kabulünden 5 yıl sonra, 17 Mayıs 1987 tarihinde yapıldı. Son değişiklik ise 9 Şubat 2008 tarihinde gerçekleştirildi.

TBMM Genel Kurulu'ndaki görüşmeleri tamamlanarak yasalaşan değişiklik teklifi, halkoylamasında kabul edilerek yürürlüğe girmesi halinde 1982 Anayasası'nda yapılan 17. değişiklik olacak.

*** Anayasa Değişikliği Teklifi Kabul Edildi ***

TBMM Genel Kurulu, 2. tur görüşmelere 2 Mayıs Pazar günü başladı ve gece yarısına kadar sürdü. İlk günkü görüşmeler 10 saat 45 dakika sürdü ve teklifin ilk 6 maddesi kabul edildi.

İkinci gün görüşmeleri ise 3 Mayıs Pazartesi günü başladı ve 11 saat 30 dakika süren görüşmelerde toplam 7 madde görüşüldü.

Bu görüşmelerde, teklifin, siyasi partiler hakkında kapatma davası açılmasını TBMM'nin iznine bağlayan 8. maddesine ilişkin gizli oylamada 327 kabul oyuyla öngörülen beşte üç çoğunluğun (330) altında kalarak düştü.

Teklif üzerindeki 2. tur görüşmelerin üçüncü gününde (4 Mayıs) ise Genel Kurulunun toplam 8,5 saatlik çalışmasıyla 4 maddeye ilişkin gizli oylama süreci tamamlandı.

Dördüncü gün görüşmeler 5 Mayıs Çarşamba günü başladı ve gece yarısını biraz geçe tamamlandı. Bu çalışmalarda teklifin 6 maddesine ilişkin gizli oylama yapıldı. Genel Kuruldaki dördüncü gün görüşmeleri 13 saat sürdü.

Teklifin 2. tur görüşmelerinin son günündeki görüşmelere 24. maddeden başlandı. Teklifin reddedilen 8. maddesine bağlı düzenlemeler içeren Geçici 18. maddesi de öngörülen yeterli kabul oyunu alamayarak, reddedildi. Geçici 18. maddenin gizli oylamasına 282 milletvekili katıldı. Oylamada 203 kabul, 72 ret oyu kullanıldı; 3 milletvekili çekimser kaldı, 1 oy boş çıktı ve 3 oy da geçersiz sayıldı.

Anayasa Değişikliği teklifinin 2. tur görüşmelerine ilişkin süreçte yaklaşık 58 saat mesai yaptı.

TBMM Genel Kurulunun Anayasa Değişikliği teklifinin 1. turundaki mesaisi, 19 Nisan Pazartesi günü başlamış ve 23 Nisan günü yapılan özel gündemli toplantı dışında aralıksız 9 gün sürmüştü. Genel Kuruldaki 1. tur görüşmeleri yaklaşık 134 saat süren çalışmaların ardından 29 Nisan'ın ilk saatlerinde tamamlanmıştı.

Genel Kurulun, Anayasa Değişikliği teklifinin 1. ve 2. turlarındaki görüşmelerinin süresi toplam 192 saate ulaştı.

Anayasa Değişikliği teklifi üzerindeki görüşmelere ilişkin süreçte Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile bakanlar çalışmalarını TBMM'de sürdürdüler.

Görüşmeler sırasında zaman zaman yaşanan tartışmalar Genel Kurulda gerginliğe yol açtı. Muhalefet partileri her madde üzerinde değişiklik önergesi verip, görüşlerini açıklamak üzere kürsüye gelerek İçtüzüğün verdiği engelleme haklarını kullandılar.

TBMM Genel Kurulunda, Anayasa Değişikliği teklifine ilişkin gizli oylamalara ilişkin sonuçlar şöyle:

/*

. 1. TUR OYLAMA - 2. TUR OYLAMA

MADDE KAPSAM VE ANAYASA MADDESİ KATILAN KABUL RET DİĞER* KATILAN KABUL RET DİĞER* SONUÇ

- Maddelere geçilmesi

410 333 73 4 - - - - -

1.Md Eşitlik ilkesi

Md.10 407 336 70 1 408 332 75 1 Kabul

2.Md Kişisel veriler

Md.20 405 337 68 - 408 334 72 2 Kabul

3.Md Yurt dışına çıkma yasağı - Md.23 408 337 71 - 407 335 71 1 Kabul

4.Md Ailenin korunması ve çocuk hakları -Md.41 408 336 69 3 408 338 69 1 Kabul

5.Md 1'den fazla sendika üyeliği - Md.51 405 333 70 2 409 335 70 4 Kabul

6.Md Memura toplu sözleşme - Md.53 408 336 70 2 409 338 71 - Kabul

7.Md Dayanışma grev ve lokavtı hakkı-Md.54 408 335 69 4 409 337 71 1 Kabul

8.Md Parti kapatma zorlaşıyor-Md.69 414 337 72 5 410 327 76 7 Ret

9.Md Kamu denetçiliği kurumu-Md.74 406 334 70 2 409 340 69 - Kabul

10.Md Kapatma kararı ve vekillik-Md.84 408 335 70 3 409 335 73 1 Kabul

11.Md TBMM Başkanlık Divanı-Md.94 409 338 70 1 408 336 70 2 Kabul

12.Md YAŞ kararlarına yargı yolu-Md.125 408 336 70 2 409 338 69 2 Kabul

13.Md Toplu sözleşme hakkı-Md.128 408 338 70 - 409 339 70 - Kabul

14.Md Memur disiplin kovuşturması-Md.129 408 336 71 1 408 339 69 - Kabul

15.Md Adalet hizmetleri denetimi-Md.144 407 335 71 1 409 338 70 1 Kabul

16.Md Askere sivil yargı yolu-Md.145 407 337 70 - 410 336 72 2 Kabul

17.Md Anayasa Mah. üye yapısı-Md.146 407 331 72 4 410 337 69

4 Kabul

18.Md Anayasa Mah. üye görev süresi-Md.147 406 335 70 1 408 337 71 - Kabul

19.Md Bireysel başvuru, Yüce Divan-Md.148 407 337 69 1 408 337 70 1 Kabul

20.Md Anayasa Mah. çalışma usulleri-Md.149 408 338 70 - 408 336 71 1 Kabul

21.Md Ask.Yarg. hakimlik teminatı-Md.156 408 338 70 - 407 336 71 - Kabul

22.Md Ask.Y.İd.Mah. hakim. teminatı-Md.157 407 335 70 2 408 337 71 - Kabul

23.Md HSYK'nın yapısı - Md.159 409 336 72 1 409 334 73 2 Kabul

24.Md Ekonomik Sosyal Konsey-Md.166 409 340 69 - 407 336 71 - Kabul

25.Md Geçici 15. Md. kaldırılıyor 407 336 70 1 409 337 72 - Kabul

Geç.18 Reddedilen 69. Md.değişikliğinin uygulanması 408 338 70 - 282 203 72 7 Ret

Geç.

19 Anayasa Mah. yeni üye seçim usulleri 409 336 71 2 408 337 71 - Kabul

Geç. 20 HSYK'da yeni üye seçim usulleri 408 337 70 1 408 336 72 - Kabul

26.Md Geçici maddeleri içeren çerçeve md. 408 338 70 - 409 338 71 - Kabul

27.Md Yürürlük ve halk oyuna sunma 407 335 71 1 409 336 72 1 Kabul

-

DEĞİŞİKLİĞİN TÜMÜ - - - - 409 336

72 1 Kabul

*/

*DİĞER: Çekimser, boş, geçersiz oyların toplamı.

(NOT: AK Parti: 336, CHP: 97, MHP: 69, BDP: 20, Bağımsız: 12, DSP: 6, DP: 1, TP: 1)

-SÜREÇ-

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün onaylaması halinde, 330-367 aralığında kabul edildiği için, teklif halkoyuna sunulacak.

Teklif, halkoylamasında bütün halinde oylanacak. Oyların yarısından bir fazla olması durumunda teklif kabul edilmiş olocak ve sonuçların Resmi Gazetede yayımı tarihinde yürürlüğe girecek. Aksi durumda teklif reddedilmiş olacak.

Cumhurbaşkanı Gül'ün teklifin tümünü ya da bazı maddelerini bir kez daha görüşülmek üzere TBMM geri gönderme yetkisi de bulunuyor. Bu durumda, görüşme sürecinin yenilenmesi gerekecek. (Anadolu Ajansı)