Bergama'da Kervansaray Yaz Okulu: Öğrenciler Kırsal Mirası Yeniden Canlandırıyor

İspanyol mimar Jose Manuel Garcia Torres'in İzmir'in Bergama ilçesinde kırsal mimari anlayışla başlattığı proje, farklı üniversitelerden gelen mimarlık fakültesi öğrencilerinin emeğiyle yeniden hayat buluyor.

Bergama'da 2018 yılında eski bir tütün deposunun restorasyonunu tamamlayan Torres, kırsal mimariyi yaşatmak amacıyla 2021'de Ferizler Mahallesi'nde yaklaşık 60 yıllık geçmişi bulunan 4 eski yapıyı satın aldı.

Mahalle nüfusunun zamanla azalmasıyla kullanılmayan yapılara yeniden işlev kazandırmak isteyen Torres, restorasyon çalışmalarına mimarlık öğrencilerini de dahil etti.

Kervansaray Yaz Okulu adıyla yürütülen proje kapsamında farklı üniversitelerden gelen öğrenciler, geleneksel yapı tekniklerini uygulamalı olarak öğreniyor. Kerpiçten toprak sıvaya, ahşaptan doğal pigmentlere kadar çeşitli malzemelerle çalışan öğrenciler, üniversitede teorik olarak öğrendikleri bilgileri şantiyede deneyimleme fırsatı buluyor.

Yaklaşık 860 metrekarelik arazi içerisindeki 4 yapının restorasyonunun yüzde 50'si tamamlanırken bahçeye kurdukları çadırlarda konaklayan 15 öğrenci, çalışmalarını kolektif bir anlayışla sürdürüyor.

Proje tamamlandığında yapıların, farklı coğrafyalardan gelen insanların konaklayıp, bilgi ve kültürlerini paylaşabileceği yeni nesil kervansaray olarak kullanılması hedefleniyor.

Mimar Jose Manuel Garcia Torres, AA muhabirine, öğrencilerin okullarda öğrendikleri bilgileri uygulamalı olarak pekiştirmelerinin önemli olduğunu söyledi.

Mimarlık öğrencilerinin staj yapabilecekleri alanların artırılması gerektiğini belirten Torres, "Binlerce mimarlık öğrencisi var. Hepsinin staj yapması gerekiyor. Elimizden geldiği kadar şantiye stajı yapmak isteyenleri kırsal alanda Kervansaray Yaz Okulu'na davet ediyoruz." dedi.

Torres, öğrencilerin restorasyon çalışmalarında görev aldığını aktararak, "Hep beraber bir duvarı tamir etmek, bir ahşap döşeme zımparalamak, yeni bir çatı yapmak... İş hayatına girmeden önce en azından bu malzemelerle bir tecrübe olsun diye hedefliyoruz." diye konuştu.

Hedef yeni nesil kervansaray

Torres, yaklaşık 860 metrekarelik alandaki 4 yapıyı yeni nesil bir kervansaraya dönüştürmek istediklerini belirtti.

Kervansarayların yalnızca konaklama ve ticaret noktaları olmadığını dile getiren Torres, farklı coğrafyalardan insanların bir araya gelerek kültürlerini ve bilgilerini paylaşabileceği bir merkez oluşturmayı amaçladıklarını söyledi.

Kervansaray kültürünün kaybolduğuna dikkati çeken Torres, "Belki son yüz yıldır dünyada yeni bir kervansaray açılmadı. Bizim tarihimizde geçiyordu. İspanya'da vardı. Hindistan'da, Anadolu'da da vardı ama kayboldu. Kervansarayları yollar arası ticari olarak düşünüyoruz ama sadece o değil. Kültür, kitaplar, yaşlılar her şey oradan geçiyordu." ifadelerini kullandı.

Yeni nesil kervansarayların farklı yerlerden gelen insanların konaklayabileceği ve birbirleriyle bilgi paylaşabileceği bir merkez olacağını anlatan Torres, "Buradan geçen insanların konaklayabileceği bir yer olsun. Birbirleriyle haberler paylaşsın. Birisi bir yerden geliyor. Diğeri başka bir yerden geliyor. Oralarda neler oluyor? Hep beraber tartışalım. O amaçla bitince son yüz senede ilk yeni kervansarayı belki açabiliriz." dedi.

"Her şeyi kendimiz yapıyoruz"

Nişantaşı Üniversitesi Mimarlık Fakültesi 2. sınıf öğrencisi Melisa Çağlar (24), projede staj yapmaktan mutlu olduğunu söyledi.

Çalışmaları kolektif bir şekilde yürüttüklerini belirten Çağlar, "Her şeyi kendimiz yapıyoruz ve mümkün olduğu kadar doğal malzeme kullanıp kırsal mimariyi de mümkün olduğunca devam ettirmeyi, restorasyonu doğal malzemelerle yapmaya çalışıyoruz." dedi.

Üniversitede geleneksel yapı tekniklerini çoğunlukla teorik olarak öğrendiklerini ifade eden Çağlar, "Normalde bunları sözel bir ders olarak sunum üzerinden görüyoruz. Üniversitelerde yerimiz olmadığından herhangi bir deneyim alanımız mümkün olmuyor. Burada staj yapmak o anlamda bizim için çok daha paha biçilemez ve çok değerli bir şey oluyor." diye konuştu.

Yaşar Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nden bu yıl mezun olan Nazlı Altuniç (23) de geleneksel mimarinin yaşatılmasının kırsal mahallelerin canlı tutulmasına katkı sağlayacağını düşündüğünü belirtti.

Altuniç, bu tür projelerin artırılması gerektiğini dile getirerek, "Pratikte bir şeyler yapıp öğrenmek ve geleneğe sahip çıkmak, sürdürülebilir teknikleri yeni tekniklerle harmanlayıp sonraki nesillere aktarıp üzerine koymak bizlerin sorumluluğunda." ifadelerini kullandı.

MEF Üniversitesi Mimarlık Fakültesi 3. sınıf öğrencisi Fatmanur Çiçek (21) ise hocalarının aracılığıyla projeye katıldığını belirterek, "Kariyerimiz ve yeni insanları tanıdığımız zevkli bir yer. Normal stajlar gibi değil." dedi.