İşte Atatürk'ün sevmediği o fotoğraf: Kararname çıkartıldı, dergi toplatıldı

Mustafa Kemal Atatürk'ün 1911 yılında Trablusgarp'ta çekilen bir fotoğrafının, Cumhuriyet'in ilk yıllarında yayımlanmasının ardından tartışmalara yol açtığı ortaya çıktı.

"GAZETECİ ŞEREF BEY" KİMLİĞİYLE GİTMİŞTİ

Mustafa Kemal Atatürk, Trablusgarp'a Osmanlı subayı olarak, "Gazeteci Şeref Bey" kimliğiyle gönüllü gittiği dönemde çekilen fotoğrafta, yerel kıyafetler içinde olduğu görülüyor. O dönem için sıradan bir kare olarak değerlendirilen fotoğraf, yıllar sonra farklı bir anlam kazandı.

İLK YAYINDA TEPKİ ÇEKMEDİ, SONRASINDA TOPLATILDI

Fotoğraf ilk olarak 1928 yılında yayımlanan "Türk'ün Altın Kitabı"nda kullanıldı ve herhangi bir tepki çekmedi. Hürrem Elmasçı'nın köşesinde yer verdiği bilgiye göre; aynı kare, Fransızca yayımlanan La Turquie Moderne dergisinde yer alınca süreç değişti. Devlet kurumları arasında yapılan yazışmaların ardından dergi hakkında toplatma kararı verildi. Kararnamede, fotoğraf için "uydurma" ifadesi kullanıldığı belirtildi.

"GENEL SİYASETE AYKIRI" DEĞERLENDİRMESİ

Resmi gerekçede, fotoğrafın "memleketin umumi siyasetine aykırı" olduğu ifade edildi. Yazışmalarda derginin yabancı bağlantıları da ayrıca vurgulandı. Uzmanlara göre tartışmanın temelinde fotoğrafın teknik doğruluğu değil, temsil ettiği anlam yer aldı. Trablusgarp'ta çekilen karedeki Mustafa Kemal'in, Cumhuriyet döneminde oluşturulan lider imgesinden farklı bir profil çizdiği değerlendirildi.

TARİHİ KARENİN ARDINDAKİ ANLAM

Fotoğrafta, Osmanlı subayı kimliğiyle ve yerel kıyafetlerle görülen Mustafa Kemal'in, "eski dünyanın bir parçası" olarak yansıtıldığı düşüncesi, özellikle uluslararası yayınlarda kullanılmasını tartışmalı hale getirdi. Bu nedenle söz konusu fotoğrafın dolaşımı sınırlandırılırken, kimin tarafından çekildiği ise netlik kazanmadı. Kareyi çeken kişinin o dönem bölgede bulunan bir asker ya da yerel bir fotoğrafçı olduğu tahmin ediliyor.