Yemen'de çatışmalar yeniden tırmanıyor: Ateşkes tehlikede

Yemen'de hükümet güçleri ile Husiler arasında farklı cephelerde son günlerde yeniden tırmanan çatışmalar, tarafların askeri hazırlıklarını artırması, karşılıklı sevkiyatlar ve sert açıklamalar, Nisan 2022'den bu yana büyük ölçüde korunan ateşkesin geleceğine ilişkin endişeleri artırıyor.

Yemen'in batısındaki Hudeyde ilinin güneyinde yer alan Cebel Debbas cephesinde 5 Temmuz'da yaşanan şiddetli çatışmalar, Nisan 2022'de yürürlüğe giren ateşkesten bu yana görülen en kanlı çatışmlardan biri oldu.

AA muhabirinin sahadaki gözlemlerine göre, çatışmalarda her iki taraftan da onlarca kişi hayatını kaybetti ve yaralandı.

Yemen Devlet Bakanı Velid el-Kadimi, çatışmalarda hükümet güçlerinden 15 askerin hayatını kaybettiğini, Husilerden ise 50'den fazla kişinin öldürüldüğünü ve onlarca kişinin yaralandığını açıkladı.

Kadimi, Husilerin, "Zeranik Tihame" güçlerinin konuşlandığı bölgelere yönelik saldırılarının, bu cephenin örgüt açısından taşıdığı stratejik önemi ortaya koyduğunu söyledi.

Husiler ise çatışmalara ilişkin doğrudan bir açıklama yapmazken, Husilere bağlı SABA haber ajansı, çatışmalarda iki mensubunun hayatını kaybettiğini duyurdu.

Hükümet güçleri, alarm seviyesini yükseltti

Çatışmaların ardından Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi, hükümet güçlerine en üst düzey hazırlık durumunu sürdürmeleri talimatını verdi.

Yemen resmi ajansı SABA'nın haberine göre Alimi, Başkanlık Konseyi Üyesi Tarık Salih ile yaptığı görüşmede batı sahilindeki son askeri gelişmeleri ele alarak, Husilerin yeni saldırı girişimlerine karşı tüm askeri birlikler arasında koordinasyonun artırılması talimatını verdi.

Alimi, cephede görev yapan birliklerin yüksek hazırlık seviyesi ve disiplinini överek bunun "düşmanca planlara karşı güçlü bir savunma hattı" oluşturduğunu ifade etti.

Ülkenin en kalabalık ili Taiz'in Valisi Nebil Şemsan da askeri komutanlığı ziyaret ederek cephedeki hazırlıkları yerinde inceledi.

Vali Şemsan, Husilerin temas hatlarına askeri takviye yaptığını ve yeni yığınaklar oluşturduğunu belirterek birliklerden teyakkuz seviyesini yükseltmelerini istedi.

Husileri İran'ın bölgedeki gündemine hizmet etmekle suçlayan Şemsan, Husilerin moral üstünlük sağlamaya yönelik yeni sızma girişimlerinde bulunabileceğini aktardı.

Husilerden seferberlik çağrısı

Husiler ise Sana, Saada ve Hacce illerinde silahlı gösteriler ve toplantılar düzenleyerek geniş çaplı seferberlik ilan etti.

Husilere bağlı haber ajansı SABA'ya göre etkinliklerde, Husilerin lideri Abdulmelik el-Husi'nin çağrısı doğrultusunda "Yemen'in kurtuluş savaşı" için genel seferberlik ilan edildi.

Yapılan açıklamalarda askeri eğitim merkezlerinin genişletilmesi ve destekçilerin silahlı gruba katılması çağrısı yapıldı.

Karşılıklı tehditler gerilimi artırıyor

Sahadaki askeri hareketliliğe paralel olarak Husiler, Sana Uluslararası Havalimanı'nı hiçbir taraftan izin almaksızın işletmeyi sürdüreceklerini açıkladı.

Husilerin kontrolündeki ve uluslararası toplum tarafından tanınmayan yönetimin Dışişleri Bakanlığı, havalimanının yeniden işletilmesini "egemenlik hakkı" şeklinde nitelendirerek bu karardan geri adım atılmayacağını bildirdi.

Bakanlık açıklamasında, Suudi Arabistan'a yönelik tehditler yinelenirken, kendilerine karşı atılacak herhangi bir adımın bölgenin istikrarını olumsuz etkileyeceği savunuldu.

Açıklamada ayrıca, özellikle Saudi Aramco tesisleri ile 2030 Vizyonu projelerine dikkat çekilerek Suudi Arabistan'daki petrol tesisleri, limanlar ve ekonomik projelerin olası saldırı hedefleri arasında olduğu belirtildi.

Gerilim, Husilerin, Suudi Arabistan'a ait savaş uçaklarının İran'a ait sivil bir uçağın Sana Havalimanı'na inişini engellemeye çalıştığını öne sürmesinin ardından tırmandı.

Yemen Başkanlık Konseyi ise İran'ın Husilerin kontrolündeki havalimanına doğrudan uçuş gerçekleştirmesini ülke egemenliğinin açık ihlali olarak niteledi.

Bunun üzerine Yemen'deki meşru hükümete destek veren koalisyon, Suudi Arabistan'ı hedef alan herhangi bir girişime "kararlı ve benzeri görülmemiş bir güçle" karşılık verileceğini açıkladı.

Koalisyon Sözcüsü Turki el-Maliki de Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik tehditlerinin, Husilerin Yemen halkına karşı işlediği ihlalleri gölgelemeye yönelik bir girişim olduğunu dile getirdi.

Ateşkes yeniden risk altında

Yemen'de Nisan 2022'den bu yana taraflar arasında kapsamlı bir siyasi anlaşmaya ulaşılamasa da cephelerin büyük bölümünde göreceli sükunet korunuyordu. Ancak son günlerde yaşanan gelişmeler, sahadaki gerilimin son yılların en yüksek seviyesine ulaştığına işaret ediyor.

Uzmanlar, taraflar arasındaki güven bunalımının sürmesi halinde çatışmaların yeniden 2022 öncesindeki yoğunluğuna dönebileceği uyarısında bulunuyor.

Yaklaşık on yıldan uzun süredir devam eden savaş nedeniyle Yemen, dünyanın en ağır insani krizlerinden biriyle karşı karşıya bulunurken, Birleşmiş Milletler öncülüğündeki barış çabaları ise henüz kalıcı siyasi çözüme ulaşabilmiş değil.