Türkiye’de Ve Dünyada İlk Kez Uygulanan Bir Yöntem Geliştirildi

Ülkemizde çok sayıda sokak kedisi, özellikle İstanbul ve Ankara gibi büyükşehirlerde kontrolsüz bir şekilde üremektedir. Şehirleşmenin getirdiği sorunlar içerisinde trafik kazalarına, bazı bulaşıcı hastalıkların yayılmasına neden olan kediler, büyük zarar da görmekte açlık ve şiddet ile karşı karşıya gelmektedir. İstanbul Üniversitesi bu kontrolsüz üremeyi düzenleyen, acısız ve yan etkileri olmayan yeni bir yöntem geliştirdi.

İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı'nda geliştiren bu yöntem, Türkiye'de ve dünyada ilk kez kullanılıyor. Sözü edilen yöntem ile erkek kediler cerrahi bir operasyon yapılmadan, testis içerisine kimyasal madde verilerek kısırlaştırılabiliyor.

İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alper Baran koordinatörlüğünde 3 yıldır sürdürülen çalışmalar büyük bir başarıyla sonuçlandı. Çalışma ekibinde Doç. Dr. Ö. Banu Özdaş, Araş. Gör. A. İzem Sandal, Doktora Öğrencisi Menekşe Tonguç ve Patoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Gülçubuk yer almaktadır.

İnsancıl Bir Yöntem

Testis içerisine kimyasal madde verilerek gerçekleştirilen bu yöntem sayesinde, özellikle büyükşehirlerin önemli sorunu olan kontrolsüz kedi popülasyonunun üremesi, erkek kontrol altına alındığı için çok hızlı bir şekilde denetim altına alınmış olacaktır. Son derece insancıl olan bu yöntemle, testis içerisine yapılan tek bir enjeksiyonla hayvanlar tamamen kısırlaştırılmaktadır.

Cerrahi operasyon yapılmadığı için de yara iyileşmesi gibi bir bekleme sürecine gerek kalmamakta, erkek kediler barınaklarda bekletilmeden hemen yaşam ortamlarına geri dönebilmekteler. Bu da özellikle erkek sokak kedileri üzerinde oluşan ortam stresini minimum düzeye indirmektedir. Çalışma Uluslararası Kedi ve Köpeklerin Cerrahi Olmayan Yöntemlerle Kısırlaştırılması Teknikleri Sempozyumu'nda (Nisan 2010, Teksas/ABD) sunulmuştur.

Cerrahi Yöntem Neden Kullanılmaktadır?

Erkek sokak kedileri, kontrolsüz üremelerinin denetim altına alınabilmesi için belediye barınakları veya veteriner kliniklerinde günümüzde en yaygın olarak uygulan cerrahi yöntemle kısırlaştırılmaktadır. Cerrahi yöntemin yaygın olarak kullanılması, kolay, etkili ve geri dönüşümsüz bir uygulama olmasından kaynaklanmaktadır. Ancak bu yöntem, özellikle erkek sokak kedilerinde ameliyat sonrası iyi bakım ve besleme yapılamadığında hayvanın sağlığını bozabilmekte hatta ölümüne yol açabilmektedir.

Cerrahi Kısırlaştırmanın Dezavantajları

•Ameliyat sırasında bağlanan damarların açılması sonucu kanama oluşabilmesi;

•Anestezi etkisini yitirdiğinde yürürken (yürümek istemez) ya da otururken (oturmak istemez) ağrı hissedebilmesi;

•Ameliyat sonrası yara enfeksiyonu oluşabilmesi;

•Ameliyat bölgesinin tam olarak iyileşmesinin uzun sürmesi (enfeksiyon olmadığı taktirde 15 gün):

•Anesteziye bağlı ölüm gerçekleşebilmesi;

•Ameliyattan uzun süre (1 yıl içerisinde) sonra gözlenen olumsuzluklar;

•Testislerin olmaması nedeniyle testosteron hormonunun yeterince salgılanmaması sonucunda (metabolizmanın yavaşlaması) kilo almanın ve obezitenin görülmesi;

•İdrar yolu taşlarına neden olabilmesi sık gözlenen bir rahatsızlıktır. İdrar yolu taşları, idrar kanalının tıkanmasına özellikle sokak kedilerinde tedavi edilmediğinde ölümle sonuçlanan rahatsızlıklara neden olabilmektedir.

Kimyasal Kısırlaştırma Tekniği

Kimyasal Kısırlaştırma Tekniği ile erkek kedinin her iki testisinin içerisine ince uçlu bir enjektörle laboratuvarda hazırlanmış steril kimyasal bir madde verilmektedir. Bu işlemler öncesinde erkek kedinin sakinleştirilerek kısa süreli uyutulması yeterlidir. Testisi içerisine kimyasal madde verilmesi işlemi sırasında dikkat edilecek en önemli unsur enjeksiyon bölgesinin antiseptiklerle temizliğidir.

Tüm yapılan işlemler 5 dakikayı geçmemektedir. Erkek kedi tamamen uyandırıldıktan sonra normal hayatına bırakılabilmektedir. Böylece yer değişikliği sonucu hayvanın strese girmesi engellenmektedir. Herhangi bir yara bölgesi oluşturulmadığından, enfeksiyon riski yoktur. Aynı zamanda uygulama sonrasında barınaklarda cerrahi operasyon giderleri, operasyon sonrası bakım ve beslenme giderleri, yer yokluğu sonucu diğer erkek kediler arasında oluşan kavga ve yaralanmalar ortadan kalkmaktadır.

Kimyasal Kısırlaştırmanın Avantajları

•Testis içerisine kimyasal madde verildikten sonra sperm hücresinin üretimi hemen durmakta ve tekrar uygulanmasına gerek kalmadan kısırlaştırma gerçekleştirilmiş olmaktadır.

•Uygulama sonrasında erkek kedinin doğal ortamına bırakılması neticesinde stresi azaltmaktadır.

•Testislerin kese içerisinde kalmalarından dolayı testosteron üreten hücrelerin bir kısmından salgılanan hormon sayesinde metabolizma olumsuz etkilenmemekte ve kilo alma gibi bir sorun ortadan kalkmaktadır.

•Yine testislerin tamamen alınmaması hayvanın yürümesinde ve oturmasında herhangi bir soruna yol açmamakta, idrar yolu taşlarının gelişimine de engel olmaktadır.

•Büyükşehirlerimizde sokak kedilerinin kontrolsüz üremesi denetim altına alınmaktadır.

•Sokak kedilerinin nüfus artışı erkek kısırlaştırıldığı için engellenerek, bu hayvanların maruz kaldıkları kötü olaylar (trafik kazaları ve bulaşıcı hastalıklar gibi) büyük oranda önlenecektir.

•Hayvan barınaklarındaki yığılmanın önüne geçilerek, hayvanlar daha uygun şartlarda yaşayabilecektir.

Yerel Yönetimlere Her Türlü Desteği Vermeye Hazırız

Konuyla ilgili olarak açıklamalarda bulunan Proje Koordinatörü Prof. Dr. Alper Baran, yöntemin son derece insancıl olduğunu ve hayvanlara kesinlikle zarar vermediğini ifade etti.

"Bundan sonraki çalışmalarımızda öncelikle İstanbul'daki hayvan barınaklarına gelen erkek kedilerin, geliştirilen kimyasal madde ve kısırlaştırma tekniği ile kısırlaştırılmalarını amaçlamaktayız. Daha sonraki aşamada ise erkek köpeklerde de bu tekniği kullanarak büyükşehirlerdeki barınaklarda mevcut köpek nüfusunun kontrol altına alınması amaçlanmaktadır. Bilindiği gibi barınaklar hızla dolmakta ve birçok hayvan için yaşam alanı sıkıntısı çekilmektedir."