Surp Gragos Ermeni Kilisesinde İlk Piyano Konseri

Ermeni Cemaatinin Ortadoğu'daki en büyük kilisesi konumunda bulunan ve 30 yıldan bu yana yıkılmaya yüz tutuğu için onarım ve restorasyon çalışması yapılan Diyarbakır'daki Surp Gragos Ermeni Kilisesi'nde 97 yıl sonra ilk kez piyano konseri verildi. Ermeni piyanist Raffı Bedrosyan'ın konserini, ABD'den gelen 80 kişilik Ermeni grubunun yanı sıra Diyarbakır Büyükşehir Belediye başkanı Osman Baydemir, Milletvekili Altan Tan ve STK temsilcileri de izledi. Konser öncesi konuşan Piyanist Bedrasyon, 1915 yılından önce kilisede ayda bir konser verildiğini ancak, 1915'te dönemin Valisi'nin başta kilisedeki piyano olmak üzere önemli eşyaları çalıp evine götürdüğünü belirterek, Ben ise 97 yıl aradan sonra 'çalmak' kelimesinin diğer anlamı olan piyano çalmayı tercih ediyorumdedi. Belediye başkanı Baydemir ise, Ermenilere, Bu kent sizin diyerek dönmeleri çağrısında bulundu.

DÖNEMİN VALİSİ PİYANOYU ÇALDI, BEN 97 YIL ARADAN SONRA ÇALIYORUM

Diyarbakır'daki Surp Gragos Ermeni Kilisesi'nde onarım ve restorasyon çalışmaları yaklaşık 2.5 yıldır devam ederken, kilisede 97 yıl aradan sonra ilk kez piyano konseri verildi. Türkiye Ermenileri Patrikliği Genel Vekili Başepiskopos Aram Ateşyan, ABD'den gelen 80 kişilik Ermeni grubu, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir, BDP Milletvekili Altan Tan, STK temsilcilerinin de bulunduğu konser öncesi Ermenilerin ünlü piyanisti Raffı Bedrosyan bir konuşma yaptı. Bedrosyan, konukları Türkçe-Kürtçe, Ermenice ve İngilizce selamlayarak, bugün burada bulunmaları ve yapılan onarım çalışmaları ile burada Ermenilerin yaşadıklarının ispatının devamı anlamına geldiğini belirterek, Taştan binalara hayat vermek gerekir. Bu nedenle bu etkinliğini düzenliyoruzdedi. Piyanis Bedrosyon, 1915 yılından önce bu kilisede her ay bir konser veriliyordu. Türkçe'de, Çalmak kelimesinin iki anlamı vardır. Birincisi hırsızlık anlamında kullanılır, diğeri ise bir enstroman çalmak anlamında kullanılır. Dönemin valisi kilisedeki piyano dahil önemli bazı eşyaları buradan çalarak evine götürmüştür. Ama ben 97 yıl aradan sonra burada bir enstroman olan piyanoyu çalıyorumdedi.

BAYDEMİR KONUŞTU, EŞİ İNGİLİZCE'YE TERCÜME ETTİ

Konser öncesi konuşan Diyarbakır Belediye Başkanı Osman Baydemir'in Türkçe konuşmasını ise, yabancı misafirler için sahneye davet ettiği eşi Reyhan Yalçındağ Baydemir İngilizce'ye tercüme etti. Baydemir, Kürdistan ve Mezopotamya coğrafyasında, Türk, Kürt, Arap, Yedizi ve Ermenilerin alın teri ve emeği olduğunu belirterek, Amacımız yaraları kaşımak değil, geçmişimizle yüzleşmektir. Geçmişte yaşananları bugün vicdanımız ile mahkum etmektir. Aydınlık bir gelecek kurmak için geçmişimiz ile yüzleşmek gerekir. Benim bu kentte ne kadar hakkım varsa buranın dışında yaşayan diğer halklarında o kadar hakkı vardır. Bu nedenle kendilerine geri dönmesi çağrısı yapıyorum. Gelin Ortadoğu'ya örnek olacak bir paylaşım gösterelim ve birlikte el ele vererek örnek bir barış sergileyelimdedi.

Konuşmalardan sonra Ermeni Piyanist Raffı Bedrasyon, Ermeni ve batı klasiği bestelerden seçmeler ile konser verdi. Davetliler, 636 yıllık geçmişi bulunan kilisede 97 yıl aradan sonra verilen ilk piyano konserinde unutulmaz bir gece yaşadı. Ermeni cemaati için çok büyük önemi olan Surp Gragos Ermeni Kilisesine ilk kez gelen Ermeni'lerin bol bol hatıra fotoğrafları çektikleri görüldü. Akşam 97 yıl aradan sonra ilk kez konserin verildiği Surp Gragos Ermeni Kilisesinde sabah saatlerinde ise yurt dışından gelen Ermeniler için ayin düzenlendi.

RUSYA'DAN 100 KİLOLUK ÇAN YAPTIRILMIŞTI

Rusya'nın başkenti Moskova'da 97 yıl önce top atışı ile yıkılan kulede yer alan çanın aynısı özel olarak yaptırıldı. Diyarbakır'a getirilen 'Soğan başlı' 100 kilo ağırlığındaki bronz çanın 97 yıl aradan sonra yeniden yapılacak olan kuleye asılacağı ve 4 Kasım'daki açılışta çalınacağı belirtildi. Ermeniler arasında çok önemli yeri olan kilise, 4 Kasım'daki tören ile birlikte tamamen ibadete açılacak ve, 97 yıl aradan sonra yeniden bölgede çan sesi duyulacak. Çan kulesi 1915 yılında, kentteki cami minarelerinden yüksek olduğu gerekçesiyle top ateşiyle yıkılmıştı.

KİLİSENİN TARİHİ

Diyarbakır Surp Gragos Ermeni Kilisesi 1376 yılında yapılmış. Merkez Tarihi Sur İlçesi'nde Ermeniler'in yoğun yaşadığı Fatihpaşa Mahallesi'ndeki Kilise, 27 Mayıs 1915 yılında çıkarılan, 'Tehcir Kanunu'na kadar Ermeniler tarafından kullanıldı. 1'inci Dünya Savaşı sırasında karargah olarak kullanılan kilise, daha sonra ise Sümerbank'ın pamuk deposu olarak işlev gördü. 1960 yılından itibaren tekrar ibadete açılan 3 bin metrekarelik alan üzerindeki Surp Giragos Ermeni Kilisesi, özellikle 1980 yılından Ermeniler'in batı illeri ve Avrupa ülkelerine çeşitli nedenlerle göç etmesi sonucu terk edildi. Cemaati olmadığı için ayin yapılmayan ve zaman zaman hırsızlık olaylarının görüldüğü kilisenin, bakımsızlık nedeniyle bazı yerleri çöktü ve kulanılamaz hale geldi.