Süheyl Ünver'in kültür mirası, TÜYEK tarafından vefatının 40. yılında gün yüzüne çıkıyor

Tıp tarihçisi, hekim, ressam ve tezhip sanatçısı Ordinaryüs Prof. Dr. Süheyl Ünver, vefatının 40. yılında bir dizi etkinlik ve yayınla anılacak.

Türkiye'de tıp tarihi kürsüsünün kurucularından biri kabul edilen ve Osmanlı, İslam tıbbına dair arşiv ve yazma eserler üzerinde kapsamlı araştırmalar yapan Ünver, geleneksel Türk süsleme sanatlarının 20. yüzyılda yeniden canlanmasına da öncülük etti.

Çok sayıda öğrenci yetiştirerek tezhip ve minyatür sanatının akademik zeminde öğretilmesine katkı sağlayan Ünver'in en önemli miraslarından biri, hazırladığı binlerce desen, defter ve arşiv belgesi oldu.

Hem bilim insanı hem de sanatkar kimliğiyle, kültür tarihinde önemli bir şahsiyet olarak kabul edilen Süheyl Ünver'e dair bu yıl Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı (TÜYEK) tarafından birçok yayın ve sergi hazırlanacak.

Rami Kütüphanesi'nde 25 Mart'ta Süheyl Ünver sergisi açılacak

TÜYEK Başkanı Coşkun Yılmaz, AA muhabirine, Ünver'in "Herkesin bir mesleği, bir de meşgalesi olmalı. O meşgale bütün kültürümüzdür." diye söylediği cümle çerçevesinde hayatını yaşadığını belirtti.

Ünver'in ömrünü Türk kültürünün kayıp hazinelerini keşfetmeye adadığına işaret eden Yılmaz, koleksiyonunun çok önemli bir kısmını TÜYEK Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi'ne vakfettiğini söyledi.

Yılmaz, Ünver koleksiyonunun 1767 defter, 1246 dosya başta olmak üzere çeşitli vesikalar, belgeler, objeler ve şahsi eşyalarından oluştuğunu aktararak, Rami Kütüphanesi'nde 25 Mart'ta Süheyl Ünver sergisi açacakları bilgisini verdi.

Sergi "Şahıslar", "Şehirler/Mekanlar" ve "Hatıralar" bölümlerinden oluşacak

Serginin üç bölümden oluşacağını belirten Yılmaz, "Birinci bölüm 'Şahıslar'da, başta kendi şahsi eşyaları büyük hattatlardan, dedesi, Mushaf yazan hattatların günümüzde de takip ettikleri üstatları Şevki Efendi, hocası hattat Necmeddin Okyay, hattat Hulusi Efendi, hattat Halim Efendi, hattat Macit Ayral ile ilgili objeleri, defterleri ve belgeleri yer alacak. Ressam Hoca Ali Rıza, Yahya Kemal, Fatin Gökmen, Tosyevizade Rıfat Osman, Şeyhi Mecdi Tolun ve ressam Ahmet Yakupoğlu ile ilgili bilgi ve belgeleri de bu sergide olacak." dedi.

Yılmaz, serginin diğer bölümlerine dair de şunları kaydetti:

"İkinci bölüm 'Şehirler/Mekanlar'da, İstanbul'un merkez semtleri ile Üsküdar, Eyüpsultan, Beyoğlu defterleri ve Boğaziçi ile Ankara dahil olmak üzere Bursa, İznik, Konya, Edirne gibi tarihi başkentlerimiz, Manisa, Amasya ve Kütahya gibi şehzade şehirleri bu bölümde yer alacak. Mısır ve İran olmak üzere doğudan iki, Viyana ve ABD olmak üzere batıdan iki ülkenin defterleriyle de Süheyl Ünver'in yurt dışındaki çalışmalarına dikkat çekilecek. 'Hafıza' bölümünde ise Süheyl Hoca'nın meşgul olduğu sanatlar ve kullandığı malzemeler sergilenecek. Bunların yanında Ünver'in hayatta iken basılan eserleri de bu bölümde olacak. Bölümün devamında kırk ambar defterlerine yer verilecek. Ayrıca bazı meslekler (tütüncülük, tesbihçilik…) ve adetler (Ramazan adetleri, saray adetleri) gibi muhtelif konulara dikkat çektiği dosya ve defterlerden örnekler sergilenecek."

Süheyl Ünver'in çeşitli yönlerinin anlatıldığı bir kitap hazırlanacak

Süheyl Ünver üzerine hazırlayacakları kitaba dair de Coşkun Yılmaz, "Kitapta Hocanın kızı Gülbün Mesara, Beşir Ayvazoğlu, İsmail Kara, Semih İrteş ve Rabia Gündoğdu'nun Süheyl Ünver'in muhtelif yönlerini anlattıkları yazılar yer alacak. Devamında ise Hüseyin Kutlu, Çiçek Derman, Nur Taviloğlu, Günseli Kato, Nilgün Gencer, Mamure Öz, Müjgan Üçer ile yapılan röportajlar nehir bir metin içerisinde verilecek. Süheyl Ünver kitabının son bölümünde ise sergide yer alan 150'den fazla eser, künye bilgileri ve muhtevaları ile tanıtılacak. Ayrıca Süheyl Ünver'in hayatta iken yaptığı Abdi İpekçi röportajı gibi birkaç metne de yer verilmesi değerlendiriliyor." ifadelerini kullandı.

Yılmaz, Ünver tarafından hazırlanmış bir araştırma ve desen defteri olan "Manisa Mushafı Durak ve Noktalarının Tezyinatı Defteri"ni de kızı Gülbün Mesara'nın yayına hazırladığını ve bu yıl yayımlanacağını söyledi.

Yine Ünver'in "Yazma Kitap Kılavuzu Defteri"ni Serra Bostan ve Nimet İpek'in yayına hazırladığını ve editörlüğünü Sümeyye Nur Aydın'ın üstlendiği eserin çalışmalarının devam ettiğini aktaran Yılmaz, diğer kitap çalışmalarına ilişkin şu bilgileri verdi:

"Bu yıl, büyük hattat, mücellit ve kemankeşimiz Necmeddin Okyay'ın vefatının da 50. senesi. Süheyl Ünver Koleksiyonunda Necmeddin Okyay ile ilgili çok değerli koleksiyon taranıp onunla ilgili metinler tespit edildi. Bu metinler, Ahmet Çınar tarafından tek bir kitapta toplanarak iki büyük kültür ve sanat insanımızın hatırasına katkı amacıyla yayınlanacak. Süheyl Ünver'in Askerlik Defteri ise onun hayatı ve askerlik tarihimiz açısından önemli bir belge. Bu eserin yayınını da çok önemsiyoruz. Ayrıca Ünver, Farsça Şiirler Tercüme Defteri'nde 47 şairin Farsça şiirlerinden örnekler seçerek Türkçeye tercüme etmiştir. Defterin ikinci kısmında da 40 şairin kısa biyografilerine yer veriyor. Serra Bostan tarafından hazırlanan bu eser de Fatih Odunkıran'ın editörlüğünde yayınlanacak. Bunların dışında Rami Kütüphanesi'nde açacağımız sergi kapsamında farklı uzmanların katılımıyla toplantılar yapılacak, toplantının akabinde de uzmanların rehberliğinde sergi gezilecek."

Coşkun Yılmaz, TÜYEK olarak koleksiyonerleri anmayı, hatırlamayı, hatırlatmayı bir görev olarak kabul ettiklerini dile getirerek, "Kültür ve medeniyetimiz bu insanların gayretleriyle, eserleriyle, çalışmalarıyla, fedakarlıklarıyla günümüze ulaşmıştır. Bir taraftan bu mirası en iyi şekilde korumaya çalışırken diğer taraftan eserlerini insanlığın istifadesine sunmak ve hatıralarını yad etmek görevimizdir. Bu çalışmalar, yazma eser mirasımızı müessir kılmanın, yaşatmanın, yaymanın, bağışçılarımızı teşvik etme anlayışımızın yansımalarındandır." ifadelerini kullandı.