Çocuk hakları ve çocuk istismarı sempozyumu Mazhar Osman Hastanesi'nde düzenlendi

Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde, çocuk hakları ve çocuk istismarı konularının ele alındığı sempozyum düzenlendi.

Avrupa Birliği'nin eş finansman desteğiyle UNICEF Türkiye tarafından yürütülen ve kısa adı ACAR olan "Çocuklar için Hesap Verebilirlik, Haklar için Savunuculuk Projesi" kapsamında gerçekleştirilen etkinlikte, çocuk hakları alanında çalışan sivil toplum kuruluşları, akademisyenler ve uzmanlar bir araya geldi.

Şubat 2023'ten bu yana sürdürülen proje kapsamında düzenlenen sempozyumda, çocuk haklarının korunması, çocuk istismarının önlenmesi, risklerin erken fark edilmesi, istismar olgularına yaklaşım ve çocukların üstün yararının gözetilmesine ilişkin konular ele alındı.

Sempozyumun açılışında konuşan Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Mustafa Nuray Namlı, çocukların fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan sağlıklı gelişebilmesi için haklarının korunması ve güvenli bir çevrede büyümelerinin sağlanması gerektiğini söyledi.

Çocukların her türlü ihmal ve istismardan uzak tutulmasının toplumun ortak sorumluluğu olduğunu belirten Namlı, çocuk hakları konusunda farkındalığın artırılması, sağlık çalışanlarının bilgi ve deneyimlerinin güçlendirilmesi ve kurumlar arası işbirliğinin geliştirilmesinin önem taşıdığını ifade etti.

Namlı, "Çocuk istismarı ve çocuk hakları konusunda farkındalık oluşturmak, güncel bilgi ve deneyimleri paylaşmak ve çocukların korunmasına yönelik multidisipliner yaklaşımları ele almak amacıyla gerçekleştirdiğimiz sempozyuma ev sahipliği yapmaktan büyük memnuniyet duyduk." dedi.

Sempozyuma katkı sağlayan kurum ve kuruluşlara, akademisyenlere, uzmanlara, konuşmacılara ve hastane çalışanlarına teşekkür eden Namlı, çocukların haklarının korunduğu ve kendilerini güvende hissettikleri bir gelecek için çalışmalarını sürdüreceklerini ifade etti.

Çocukların adli süreçlerde korunmasına yönelik çalışmalar

Adalet Bakanlığı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Daire Başkanı Berkay Altuğ sempozyumda gerçekleştirilen özel oturumda, çocukların adli süreçlerde korunmasına yönelik çalışmalara ilişkin bilgi verdi.

Altuğ, adli görüşme odalarına ilişkin düzenlemeler kapsamında çocukların ifadelerinin alınmasında üstün yararlarının gözetildiğini belirterek, adli görüşme hizmeti veren 800 görevliye eğitim, 49 adli görüşmeciye de süpervizyon eğitimi verildiğini aktardı.

Ülke genelinde 85 Çocuk Mahkemesi ve 17 Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi bulunduğunu kaydeden Altuğ, 152 Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesinde çocuk bürolarının faaliyet gösterdiğini söyledi.

Altuğ, çocukların taraf olduğu ceza dosyalarının kanun yolu incelemelerinin öncelikli yapılmasına yönelik düzenleme bulunduğunu belirterek, çocukların yer aldığı dosyaların öncelikli olarak görülüp sonuçlandırılabildiğini kaydetti.

Çocukların ihtiyaç duydukları hizmetlere yönlendirilmesi amacıyla il bazlı hizmet haritaları oluşturulduğunu aktaran Altuğ, 22 Adli Destek Müdürlüğünün koordinasyonunda mükerrer suçluluğun önlenmesine yönelik çalışma grupları oluşturulduğunu belirtti.

Altuğ, takip edilen çocukların ihtiyaçlarına göre mesleki eğitimlere, spor faaliyetlerine ve bağımlılıkla mücadele kapsamında tedavi hizmetlerine yönlendirildiğini, gerekli durumlarda maddi yardım almalarının da sağlandığını ifade etti.

Çalışmaların gönüllülük esasına dayandığını aktaran Altuğ, "2024 yılında 83 çocuk bu kapsamda takibe alındı. 2025 yılında 74, 2026 yılının ilk 8 ayında da 122 çocuk takibe alındı." bilgisini verdi.

Altuğ, takip edilen çocukların önemli bölümünün doğru yönlendirmeler sonucunda suç ortamından uzaklaştırıldığını ve izlemelerinin sürdüğünü kaydetti.

Çocuk Adalet Merkezlerinde farklı yargılama modeli

İlk kez adli süreçle karşılaşan, özellikle 15 yaşını doldurmamış çocukların yeniden adli sistemle karşılaşmasını önlemeye yönelik alternatif yöntemler üzerinde çalışıldığını belirten Altuğ, Türkiye'de Erzurum, Eskişehir ve Bursa'da 3 Çocuk Adalet Merkezi bulunduğunu söyledi.

Altuğ, ilk modelin Erzurum'da UNICEF desteğiyle oluşturulduğunu belirterek, merkezlerde çocuk adalet sistemiyle ilgili tüm aktörlerin bir arada bulunduğunu kaydetti.

Çocuk Adalet Merkezlerinin adliye ana binasından ayrı, daha korunaklı ve izole alanlarda oluşturulduğunu belirten Altuğ, çocuğun tüm adli işlemlerinin tek bir yerde yürütüldüğünü ve adli süreç nedeniyle damgalanmasının önüne geçilmesinin amaçlandığını dile getirdi.

Altuğ, bu merkezlerde çocuk yargılamalarının klasik duruşma düzeninden farklı yapıldığını kaydederek, hakimlerin cübbe giymediğini ve daha yatay, hemzemin bir yargılama düzeninin uygulandığını söyledi.

İzmir, Gaziantep ve Sivas'ta da Çocuk Adalet Merkezi oluşturulmasına yönelik çalışmalar yürütüldüğünü bildiren Altuğ, bu merkezlerin yaygınlaştırılmasının Bakanlığın stratejik hedefleri arasında yer aldığını kaydetti.

İki gün sürecek sempozyumda, konunun uzmanı akademisyenler tarafından "Tıbbi, psikolojik ve sosyal boyutlarıyla istismar", "Çocuk istismarı vakalarında soruşturma evresi ve saha uygulamaları", "İstismar ve suç vakalarının sunumunda etik sınırlar", "Çocuk istismarına yaklaşımda uluslararası ve yerel perspektifler" ile "Mülteci ve göçmen çocuklarda istismar riskleri ve müdahale" başlıkları ele alınacak.