Azerbaycan'da, Uluslararası Ombudsman Zirvesi düzenlendi

Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de, "Yapay Zeka Çağında İnsan Hakları : Fırsatlar, Riskler ve Sorumluluklar" temasıyla Uluslararası Ombudsman Zirvesi yapıldı.

Azerbaycan Ombudsmanı Sabina Aliyeva'nın ev sahipliğinde düzenlenen zirveye yaklaşık 30 ülkeden ombudsmanlar, ulusal insan hakları kurumlarının temsilcileri, uluslararası kuruluşların yöneticileri ve temsilcileri, devlet kurumlarının üst düzey yetkilileri, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ile yapay zeka ve insan hakları alanında uzman isimler katıldı.

Etkinlikte Türkiye Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Başkanı Vasip Şahin, Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Üyesi Vedat Ali Tektaş, Türkiye'nin Bakü Büyükelçisi Birol Akgün ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yüksek Yönetim Denetçisi İlkan Varol da yer aldı.

Açılışta konuşan Aliyeva, günümüzde insan hakları gündeminin yalnızca geleneksel hak ve özgürlüklerin korunmasıyla sınırlı olmadığını, dijital teknolojilerin hızlı gelişimiyle ortaya çıkan yeni hukuki, etik ve kurumsal sorunlara da çözüm üretilmesini gerektirdiğini söyledi.

Aliyeva, yapay zeka sistemlerinin hukukun üstünlüğü, şeffaflık, hesap verebilirlik, eşitlik ve insan onuruna saygı ilkeleriyle uyumlu şekilde geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Ulusal insan hakları kurumları ve ombudsmanlık mekanizmalarının dijital dönüşüm sürecinde önemli sorumluluklar üstlendiğini ifade eden Aliyeva, bu kurumların hak ihlallerinin giderilmesinin yanı sıra izleme faaliyetleri, hukuki farkındalık çalışmaları, mevzuatın geliştirilmesi ve uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi yoluyla insan haklarının korunmasına katkı sağladığını kaydetti.

Aliyeva, yapay zeka alanındaki güncel risklerin etkin şekilde yönetilebilmesi için ortak yaklaşımlar ve işbirliği mekanizmalarının geliştirilmesinin önemine dikkati çekerek, bunun uluslararası dayanışma ve ortak hukuki çerçevelerin oluşturulmasıyla mümkün olacağını söyledi.

Türkiye Kamu Başdenetçisi Akarca da insanlığın yeni ve kritik dönemin eşiğinde bulunduğunu belirterek, yapay zekanın yakın gelecekte oluşturacağı etkinin diğer teknolojik gelişmelerden daha büyük olabileceğini ifade etti.

Bu sürecin bilinçli şekilde yönetilmesinin önem taşıdığını vurgulayan Akarca, "Dönüşüm, insan onuruna, temel hak ve özgürlüklere saygı, eşitlik ve kapsayıcılık temelinde ilerlemelidir. Yapay zeka politikalarının merkezinde insan onuru yer almalıdır." dedi.

Akarca, şeffaflık, hesap verebilirlik, hukukun üstünlüğü ve insan haklarına saygının yapay zeka yönetişiminin vazgeçilmez unsurları olması gerektiğinin altını çizerek, "Hiçbir teknolojik ilerleme, temel hak ve özgürlüklerin zarar görmesi pahasına gerçekleşmemelidir." ifadelerini kullandı.

Yapay zeka çağının şekillenmesinde yalnızca mühendislerin ve teknoloji şirketlerinin değil, hukukçuların, insan hakları savunucularının, ombudsmanların, politika yapıcıların ve uluslararası kuruluşların da sorumluluk üstlendiğini dile getiren Akarca, küresel ölçekte işbirliği ile bilgi ve tecrübe paylaşımının önemine işaret etti.

Zirve kapsamında dijital ortamda hakların korunması, kişisel verilerin güvenliği, mahremiyet, dezenformasyonla mücadele, yapay zekanın iş gücü piyasasına etkileri, yapay zeka sistemlerinde şeffaflık, adalet ve eşitlik ile dijital okuryazarlık konularında paneller de düzenlendi.