KKTC Süper Bilgisayarla Avrupa'ya Bağlanıyor

Dünyanın en hızlı 76. bilgisayarına ev sahipliği yapan Yakın Doğu Üniversitesi-IBM İnovasyon Merkezi için geri sayım başladı. Yakın Doğu Üniversitesi ve IBM Türkiye işbirliği ile Temmuz 2007'de temeli atılan Merkez, çalışmaların son aşamaya yaklaştığı bu dönemde, AB'nin 'uluslararası elektronik otoyol' projelerine dahil olarak Kuzey Kıbrıs'ı Avrupa'ya bağladı.

Böylelikle KKTC, yakın zamanda Avrupa'dan Hindistan'a dek uzanan sayılı araştırma üslerinden biri haline gelecek. İklim araştırmaları, deprem simülasyonları, tıp, eczacılık, nanoteknoloji ve gen teknolojileri gibi alanlardaki yüksek performans gerektiren uluslararası araştırmalar, Lefkoşa'da kurulu olan Yakın Doğu Üniversitesi'ne bağlanarak gerçekleştirilebilecek.

AB'nin 7. Çerçeve Programı kapsamında başlattığı EGEE, EUMED ve Karadeniz-NET adlı söz konusu projeler, dünyadaki 13 bin üniversitenin sadece 28'inde bulunan süper bilgisayarlardan daha geniş bir akademik topluluğun faydalanmasını amaçlıyor. Yakın Doğu Üniversitesi'nde kurulan 1280 çekirdekli süper bilgisayar Doğu Avrupa, Ortadoğu, Orta Asya ve Kuzey Afrika'da tek, dünyada 76'ıncı, ülkeler bazında 13'üncü, dünya üniversiteleri arasında ise 12'inci en hızlı bilgisayar. Bilgisayarın saniyedeki işlem

kapasitesi ise tam 12 trilyon. Tüm bu özellikleri taşıyan süper bilgisayar ile Yakın Doğu Üniversitesi, AB'nin kurduğu uluslararası elektronik otoyola dahil edildi.

EGEE çerçevesinde AB ülkeleri, EUMED çerçevesinde Akdeniz ve Kuzey Afrika ülkeleri, Karadeniz-Net'le de Kafkas ülkeleri bir elektronik otoyolla birbirlerine bağlanıyor. Projelerin Türkiye çalışmaları TÜBİTAK-ULAKBİM tarafından yürütülüyor. Büyük bir kısmı 2008'de tamamlanacak olan bu projelerle 2010 yılında Avrupa'dan Hindistan'a dek tüm dünya akademik olarak çeşitli merkezler aracılığıyla birbirine bağlanmış olacak. Böylelikle ister Hindistan'da ister Kafkaslar'da isterse Türkiye'de olsun,

akademisyenler yüksek performans gerektiren araştırmaları için Kuzey Kıbrıs'ta Yakın Doğu Üniversitesi'ne bağlanarak çalışmalarını gerçekleştirebilecek.

Projenin Türkiye ayağında İstanbul merkezli bir dağılım planlanıyor. İlk önce Bükreş ve Sofya'ya 5GB hızında (evimizdeki 512 Kb ADSL'nin on bin katı daha hızlı) fiber bir ağla bağlanılıyor. Karadeniz ayağında ise İstanbul'dan Gürcistan ve Ermenistan'a ve buradan da Güney Kafkaslar'a bağlanılması planlanıyor. Hattın Kuzey Kıbrıs ucu ise Yakın Doğu İnovasyon Merkezi'ne bağlanacak. Tümüyle AB finansmanı ile gerçekleştirilen bu uluslararası ağ, sadece akademik amaçlı projeler için kullanılabilecek.

SÜPER BİLGİSAYARLARA TÜRK DEVLETLERİNDEN BÜYÜK İLGİ

Yakın Doğu Üniversitesi - IBM İnovasyon Merkezi'nde dünyanın en hızlı 76. bilgisayarı dışında ikinci bir süper bilgisayar daha yer alıyor. 3 trilyon işlem kapasiteli bu bilgisayar, IBM'in yeni ürettiği CELL işlemcilerle donatılmış ve çok hızlı grafik üretebilir nitelikte. Süper bilgisayarın ürettiği sonuçları büyük bir ekranda görsel olarak kullanıcıya sunacak olan bu mini süper bilgisayar, görüntüleri anında üç boyutlu hale çeviriyor ve simulasyon sonuçlarını izlemek için kullanılıyor.

Inovasyon merkezi uluslararası bilimsel araştırmalara imkan sağlayarak KKTC'yi bölgesinde önemli bir araştırma üssü haline getirecek. Nitekim proje, şimdiden büyük ilgi görerek ticari ve akademik birçok kurumdan kullanım talebi aldı. Süper bilgisayar ve inovasyon merkezi özellikle Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan gibi Türk devletlerinin yüksek öğretim kurumlarından yoğun talep görüyor.

SÜPER BİLGİSAYARLARA SÜPER KORUMA

Tüm dünyadan araştırmacıların, bilimsel projeleri için faydalanabilecekleri süper bilgisayarlar ve inovasyon merkezi için yüksek güvenlik önlemleri de unutulmadı.

Elektronik güvenlik tedbirlerinin en üst düzeyde tutulduğu merkezde, FM 200 adı verilen hassas bir gaz kullanıldı. Isı ve dumana karşı son derece hassas olan FM 200, süper bilgisayarların bulunduğu mekandaki olası bir yangına kendiliğinden müdahale edebilecek nitelikte.

Süper bilgisayarların, yüksek güvenlik önlemleri ile kesintisiz çalışmaya başlamasına ise çok az kaldı. Süper bilgisayarlar Amerikalı uzmanların da katılımıyla, inovasyon merkezi odasına taşınmış durumda. 9 büyük kara kutu şeklinde görünen süper bilgisayar kilometrelerce kablo kullanarak birbirine bağlandı. 24 Aralık 2007 Pazartesi günü bilgisayara ilk kez elektrik verildi ve bilgisayarlar çalıştı. Süper bilgisayarlar kesintisiz çalışmaya ise Mart'ta başlayacak. Projenin bir sonraki aşamasında

Fransa'dan gelen ekiplerin de katılımıyla bilgisayara zorlu problemler verilecek ve çözme hızı hesaplanacak. Saniyede 11 trilyon işlem yapma kapasitesine sahip olan bilgisayarın tüm gücü bu işlemler sırasında test edilip Uluslararası Süper bilgisayar Merkezi'ne iletilecek.

(ERÖ-ERÖ-BA-E)