Suudi Arabistan'dan İran'a Rest Üstüne Rest

Suudi Arabistan yönetiminin 2 Ocak'ta aralarında Suudi Arabistan vatandaşı Şii din adamı Ayetullah Nemr Bakır en-Nemr'in de bulunduğu 47 kişiyi idam etmesi ve bunun üzerine Tahran'daki Suudi arabistan Büyükelçiliği'nin ateşe verilmesi, onlarca yıldır inişli çıkışlı süren iki ülke ilişkilerinde gerilimi artırdı.

KRİZ BÜYÜYOR! ARABİSTAN'DAN YENİ HAMLE

Suudi Arabistan yönetimi, aralarında Suudi vatandaşı Şii din adamı Ayetullah Nemr'in de olduğu 47 kişiyi idam etmesinin ardından başlayan kriz büyüyor. Suudi Arabistan'ın İran'la diplomatik ilişkilerini kesmesinin ardından yeni bir hamle geldi. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı, " İran'la ticari ilişkileri durdurma kararı aldı. Vatandaşlarımızın İran'a gitmesini yasaklıyoruz. Hava trafiğini de askıya alacağız." dedi.

"İDAMLAR İÇİN ALKIŞLANMAMIZ GEREK"

El Cubeyr, 46 kişiyle beraber cumartesi günü idam edilen Şii din adamı El Nimr'in bir terörist olduğunu ve çeşitli saldırılarda rol aldığını savunarak, ülkesinin idamlar nedeniyle eleştirilmek yerine alkışlanması gerektiğini belirtti.

"HAC ZİYARETİNE GELEN İRANLILARA SINIRLAMA GETİRMEYECEĞİZ"

Mekke ve Medine'ye hac ziyareti gerçekleştirmek isteyen İranlılara bir sınırlama getirmeyeceklerini kaydeden Suudi bakan, ilişkilerin düzeltilmesi için İran'ın normal bir ülke gibi hareket ederek uluslararası normlara uyması gerektiğini söyledi.

SUUDİ ARABİSTAN 47 KİŞİYİ İDAM ETMİŞTİ

Suudi Arabistan yönetimi, aralarında Suudi vatandaşı Şii din adamı Ayetullah Nemr'in de olduğu 47 kişiyi 2 Ocak'ta idam etmişti.

İRAN'DAN SERT AÇIKLAMA GELMİŞTİ

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Suudi Arabistan'ın politikalarından dolayı 'büyük bedel' ödeyeceğini söylemişti.

Şii din adamı Ayetullah Nemr'in Suudi Arabistan tarafından idam edilmesine tepki olarak, Tahran'daki Suudi Arabistan Büyükelçiliği önünde protesto için toplanan göstericiler, elçilik binasına saldırmıştı.

SUUDİ ARABİSTAN İRAN'LA TÜM DİPLOMATİK İLİŞKİLERİ KESMİŞTİ

Pazar günü de Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Adil Cübeyr, Tahran ve Meşhed'deki büyükelçilik ve konsolosluk binalarına saldırılar sonrası İran ile tüm diplomatik ilişkileri kestiklerini açıklamıştı.

SUUDİ ARABİSTAN'LA İRAN'IN GERİLİMLİ İLİŞKİLERİNİN TARİHİ

Suudi Arabistan yetkililerinin, 1979 yılında İran'daki devrimle mezhep temelli bir yönetimin kurulmasıyla kendilerine bölgede yeni bir rakip görmeye başladıkları Tahran ile yürütülen ikili ilişkiler, değişken rekabetçi bir seyirle devam etti.

Suudi Arabistan ve İran arasında gerilim dolu ilişkiler şöyle gelişti;

Tahran'daki Suudi Arabistan Büyükelçiliği 1988'de işgal edildi. Olayda bir Suudi diplomat öldürüldü. Riyad yönetimi İran ile diplomatik ilişkileri kesti. 1991 İlişkiler normalleşti.

ABD'nin işgal edip yeniden yapılandırdığı Irak'ta iktidarı 2003'te İran etkisindeki Şiilere teslim etmesi, Riyad'ın güvenlik kaygılarını artırdı.

Lübnan'da Suudi Arabistan destekli siyasi grupların rakibi olan İran destekli Hizbullah, 2006'da İsrail ile savaşta görece psikolojik ve siyasi üstünlük sağladı. Bu gelişme, Şii jeopolitiğinin yükselişi olarak yorumlandı.

İran'ın 2007 yılında Irak'ta güçlenen nüfuzu ve Körfez'deki Şii azınlıkların artan siyasi beklentileri bölge yönetimlerinde endişeye yol açtı.

Suudi Arabistan, Irak'ta İran'a nüfuz alanı açtığı gerekçesiyle 2008'de ABD'ye baskılarını artırdı.

Suudi Arabistan, 2011'de Arap Baharı'nın etkisiyle Bahreyn'de gösterilere başlayan ve İran'ın destek verdiği Şii hareketini askeri birlikler göndererek bastırdı.

Suudi Arabistan'ın şu an Dışişleri Bakanlığı görevinde olan dönemin Washington Büyükelçisi Cubeyr'e suikast planlayan iki İranlı 2011'de yakalandı.

2011-2015 Suriye iç savaşında İran ve Hizbullah rejime, Suudi Arabistan ise muhalefete destek verdi. İran ve Hizbullah doğrudan askeri güç göndererek savaşın tarafı haline geldiler.

İran destekli Husiler 2015'te Yemen'in büyük bölümünü ele geçirdi. Cumhurbaşkanı Hadi, Riyad'a sığındı. Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyon Husilere karşı hava saldırıları başlattı.

İran, geçen yıl temmuz ayında nükleer müzakerelerde uzlaştı. Batı ilişkilerinin normalleşme sinyalleri vermesi, bölgedeki hareket alanının genişlemesinden endişe eden Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinde huzursuzluğa neden oldu.

Mina'da geçen eylül ayında yaşanan izdihamda aralarında yüzlerce İranlının olduğu çok sayıda hacı adayı hayatını kaybetti. İran, Suudi Arabistan'ı ihmal ve gerçek sayıları saklamakla suçladı.

İkili ilişkileri değerlendirmek amacıyla geçen ay taraflar arasında dışişleri bakan yardımcısı düzeyinde görüşmeler başladı.

Suudi Arabistan'daki Şii din adamı Nemr idam iki gün önce edildi. Tahran'daki Suudi Arabistan Büyükelçiliği ateşe verildi. Riyad yönetimi İran'ın Büyükelçisini istenmeyen adam ilan etti.