Genç girişimci beyin tümörünü kısa sürede tespit eden elektrokimyasal biyosensör geliştirdi

İzmir'de girişimci Aleyna Yıldız ve ekibi, hastaların kan, idrar ve tükürük gibi vücut sıvılarından kötü huylu beyin tümörünü (glioblastoma) dakikalar içinde tespit eden elektrokimyasal biyosensör geliştirdi.

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü'nden 2022'de mezun olan 27 yaşındaki Yıldız, DEÜ Teknoparkı'nda (DEPARK) şirket kurarak ekibiyle sağlık alanında yerli biyosensör geliştirmek için çalışmalara başladı.

Üniversitenin Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı'nda yüksek lisans eğitimini de sürdüren Yıldız, TÜBİTAK ve KOSGEB'den destek aldığı çalışmalarında su ve tuzu çözeltip mikroorganizma imha eden cihaz, mikrobiyal hava örnekleme cihazı ve çeşitli sektörlerde kullanılabilen biyosensörler geliştirdi.

Yıldız ve ekibi, son olarak üniversite bünyesinde kurulan Bio İzmir Uluslararası Sağlık Teknolojileri Geliştirici ve Hızlandırıcı Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde kötü huylu tümörleri vücuttan alınan sıvılarla dakikalar içinde tespit eden elektrokimyasal biyosensör tasarladı.

Aleyna Yıldız, AA muhabirine, kötü huylu beyin tümöründe erken tanının önemine işaret etti.

Bu anlamda geliştirdikleri biyosensörün değerli olduğunu anlatan Yıldız, "Geliştirdiğimiz elektrokimyasal biyosensör, kanserin varlığının tanımlanması, var olan ilaç yöntemlerinin etkinliğinin kanıtlanması, ilaç alımı esnasında ve kemoterapi sonrasında hastalığın seyrinin tespit edilmesinde kullanılıyor. Bu sensör hem hastanın beyin kanserine sahip olup olmadığını belirlerken, aynı zamanda da hangi alt grubuna sahip olduğunu belirlemekte." dedi.

Günler alan klinik çalışmaları dakikalar içinde sonuçlanıyor

Yıldız, beyindeki kötü huylu tümörlerin varlığının radyolojik ve MR gibi görüntülemelerle belirlendiğini, bazen ise beynin açılması sonucunda alınan parçanın analiz edilmesiyle teşhisin konulup, klinik seyrinin takip edildiğini ifade etti.

Kliniklerde yapılan tanı sürecinin normalde en az 2 haftayı bulduğundan bahseden Yıldız, geliştirdikleri elektrokimyasal biyosensörlerin tanı sürecini dakikalar içinde tamamladığını aktardı.

Biyosensörün çalışma sistemi

Aleyna Yıldız, hastalığın belirlenmesi ve tedavi sürecini kişinin vücudundan alınan kan, tükürük, idrar ve beyin ile omurilik sıvısı gibi örneklerden belirlediklerini kaydetti.

Sensörün bükülebilir ve giyilebilir plastik bir zemin üzerine devre kartı benzeri bir yapıyla üretildiğini belirten Yıldız, elektrot bölümünde kanser hücrelerine özgü bir algılama tabakası bulunduğunu, ölçümün numunedeki akımı ölçen potansiyostat adlı cihazla yapıldığını ve yaklaşık iki dakika içinde bilgisayara aktarıldığını anlattı.

Elde edilen sonuçların ise laboratuvar teknisyeni tarafından değerlendirilerek yorumlandığını dile getiren Yıldız, patent başvurusunda bulunduğunu, insan deneylerinin ardından ürünün hastanelerde kullanılmaya başlanacağını sözlerine ekledi.

DEÜ Rektörü Prof. Dr. Bayram Yılmaz ise üniversitelerinin DEPARK ve Bioİzmir ile girişimcilere en iyi şekilde destek verdiğini söyledi.

Üniversitelerinden mezun bir gencin şirket kurarak sağlık alanında biyosensör geliştirmesinin önemine işaret eden Yılmaz, "Bu ürünün patentlenmesi için de çalışmalar başlamış durumda. Teknoparkımız ve üniversitemiz bunu destek verip, sahipleniyoruz. Türkiye'nin sağlık biyoteknolojisinde yeni ürünlere, moleküllere ihtiyacı var." dedi.

Bioİzmir Uluslararası Sağlık Teknolojileri Geliştirici ve Hızlandırıcı Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Gamze Tuna da çalışmalar hakkında bilgi vererek, girişimci Yıldız'ı tebrik etti.