İstanbul'da SCAPR toplantısında yapay zekada icracı hakları anlaşması imzalandı
Google algoritmasına bırakmayın, okuyacağınız haberi siz seçin! Tıkla ve ekle
MÜYORBİR'in ev sahipliğinde İstanbul'da başlayan SCAPR Çalışma Grubu Toplantısı'nda yapay zekada icracı sanatçı haklarını korumaya yönelik iş birliği anlaşması imzalandı. Yaklaşık 60 ülkeden 200'e yakın uzmanın katıldığı toplantı 25 Eylül'e kadar sürecek.
Uluslararası icracı sanatçı meslek birlikleri ağı SCAPR'ın 2026 Çalışma Grubu Toplantısı, Müzik Yorumcuları Meslek Birliğinin (MÜYORBİR) ev sahipliğinde İstanbul'da düzenleniyor.
Yaklaşık 60 ülkeden yorumcu meslek birliklerinin temsilcileri ile 200'e yakın uzmanın katıldığı toplantıda, dijital hak yönetimi, lisanslama sistemleri, veri paylaşımı ve yapay zekanın icracı sanatçı haklarına etkisi ele alınıyor.
Dün başlayan ve 25 Eylül'e kadar sürecek toplantılarda, yorumcu haklarının uluslararası düzeyde korunması ve geliştirilmesine yönelik çalışmalar ile müzik endüstrisindeki dijital dönüşümün icracı sanatçılar üzerindeki etkileri değerlendirilecek.
Toplantıda ayrıca ülkeler arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi, meslek birlikleri arasında veri paylaşımının geliştirilmesi ve hak yönetimi alanındaki ortak uygulamaların yaygınlaştırılmasına ilişkin başlıklar da görüşülüyor.
Buluşma kapsamında iki meslek birliği arasında, yapay zeka teknolojilerinin kullanımında yorumcuların ses ve icralarına ilişkin haklarının korunmasına yönelik iş birliği anlaşması imzalandı.
Anlaşmanın, yapay zeka uygulamalarında icracı sanatçı haklarının korunmasına yönelik uluslararası ortak çalışmaların geliştirilmesini hedeflediği belirtildi.
"Dijital platformların ürettiği çıktıların karşılığında hak sahiplerine bir ücret ödenmesi gerekiyor"
SCAPR Yönetim Kurulu Başkanı Jose Luis Sevillano, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yapay zeka alanında icracı sanatçılar için ücretlendirme mekanizması oluşturulması gerektiğini söyledi.
Yapay zeka sistemlerinin eğitilmesi sırasında kullanılan içerikler ile bu sistemlerin ürettiği içeriklerin hak sahipleri açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Sevillano, "Bence şu anda temel konu, icracı sanatçılar için yapay zeka alanında bir tür ücretlendirme hakkı oluşturmak." dedi.
Sevillano, Suno ve Udio gibi yapay zeka tabanlı müzik platformlarının, son 100 yılda insanlar tarafından üretilen müziklerle eğitildiğini aktararak, "Hem yapay zeka sistemlerinin eğitiminde kullanılan müziklerin hem de bu platformların ürettiği çıktıların karşılığında hak sahiplerine ve icracı sanatçılara bir ücret ödenmesi gerekiyor. İcracı sanatçıları korumak için atılması gereken ilk adım da bu." diye konuştu.
"Yorumcular ve şarkıcılar açısından en büyük ihlallerden biri, kişilik haklarına yönelik saldırılar"
MÜYORBİR Yönetim Kurulu Başkanı Burhan Şeşen, SCAPR Çalışma Grubu Toplantısı'nın ilk kez Türkiye'de düzenlendiğine işaret ederek bunun, yorumcu hakları açısından önemli bir buluşma olduğunu söyledi.
Toplantının İstanbul'da yapılması için SCAPR ile iki yıl önce üye oldukları süreçte iletişime geçtiklerini belirten Şeşen, "60 ülkeden 200'e yakın meslek birliği yöneticisi ve hukuk, bilişim, lisanslama gibi alanlarda uzman isimler burada. Hem Türkiye'yi 60 ülkenin meslek birliği yöneticilerine tanıttık hem de telif ve yorumcu hakları konusunda görüş alışverişinde bulunduk. Özellikle yapay zekayla ilgili önemli değerlendirmeler yaptık." dedi.
Şeşen, yapay zeka konusunda özellikle yorumcuların kişilik haklarının korunması gerektiğine dikkati çekerek şunları kaydetti:
"Yorumcular ve şarkıcılar açısından en büyük ihlallerden biri, kişilik haklarına yönelik saldırılar. Buna sadece mali haklar açısından bakmamak lazım. Yani benim sesim, istemediğim bir şarkıda ya da istemediğim bir söylemde kullanılabilir. Onun için de mutlaka ve mutlaka izin ve onay alınması lazım seslerimizin kullanılmasından önce."
Yapay zeka teknolojilerinin hukuki düzenlemelerden daha hızlı geliştiğini belirten Şeşen, "Brezilya'dan Japonya'ya, Sırbistan'dan Almanya ve Finlandiya'ya, İspanya'ya kadar birçok ülkenin temsilcileri burada. Her ülkenin hukukçuları bu alanda çalışmalar yürütüyor. Şu anda toplantıdan net bir sonuç çıkmayabilir. Ancak hedefe bir adım daha yaklaşacağımızı ve en azından büyük firmaları lisanslayacağımızı düşünüyorum." diye konuştu.
Şeşen, toplantıların ardından farklı çalışma alanlarına ilişkin sonuç bildirgeleri hazırlandığını aktararak "Hukuk alanında ayrı, teknik alanda ayrı sonuç bildirgeleri açıklanıyor. Her toplantının ardından telif hakları konusunda bir adım daha atmış oluyoruz." ifadesini kullandı.
