Gazze'de kanalizasyon ve çöp krizi: Çevre felaketi büyüyor

İsrail'in yaklaşık iki yıldır sürdürdüğü saldırılarda Gazze Şeridi'nde büyük ölçüde tahrip olan altyapı, yüz binlerce yerinden edilmiş Filistinlinin yaşamını tehdit eden yeni bir çevre ve sağlık krizine yol açtı.

Kanalizasyon şebekelerinin çökmesi, atık suların çadır kampları ve barınma merkezlerinin çevresine yayılması, artan haşere ve kemirgenler ile biriken çöp yığınları bölgede ciddi riskler oluşturuyor.

5 Haziran'da kutlanan Dünya Çevre Günü'nde Gazze'deki tablo, İsrail saldırılarının yalnızca binaları değil, yaşam koşullarını da ağır şekilde tahrip ettiğini ortaya koyuyor.

Gazze kentinin batısındaki Şale bölgesinde çadırda yaşayan Filistinli İbrahim Ebu Acve, AA muhabirine çadırının çevresinin zamanla kanalizasyon sularıyla kaplandığını söyledi.

İsrail saldırılarından kaçarak aylar önce Gazze kentinin doğusundaki Şucaiyye Mahallesi'nden ayrıldığını ve ailesiyle daha güvenli olduğunu düşündüğü bir bölgeye sığındığını belirten Ebu Acve, burada da yeni bir yaşam mücadelesi verdiklerini ifade etti.

Çocukların, yaşlıların ve hastaların bulunduğu çadırların çevresindeki durgun sulara işaret eden Ebu Acve, "Savaştan kaçtık, kanalizasyon peşimizden geldi. Sanki yeni bir savaş. Drenaj yok o nedenle kanalizasyon suyu tüm bölgeyi kaplıyor." dedi.

Sivrisinekler, kemirgenler ve kötü kokular nedeniyle gece gündüz büyük sıkıntı yaşadıklarını belirten Ebu Acve, başka bir yere taşınmak istediklerinde ise kampların aşırı kalabalık olması nedeniyle yer bulamadıklarını dile getirdi.

Ebu Acve, 10 çocuğunun tamamının kirli su ve sivrisineklerden kaynaklanan deri hastalıklarıyla mücadele ettiğini vurgulayarak, sağlık hizmetlerine erişimin de son derece sınırlı olduğunu kaydetti.

Geceleri sivrisineklerden korunabilmek için çocuklarının sıcak havaya rağmen uzun kollu kıyafetler giymek zorunda kaldığını anlatan Ebu Acve, "Ailede herkes bu sular yüzünden hasta. Bazen kanalizasyonun bize savaşın yapmadığını yaptığını hissediyorum." dedi.

Gazze'deki yetkililer, İsrail saldırılarının kanalizasyon şebekelerinde ve Gazze'nin altyapısında büyük tahribata yol açtığını, bunun da atık suların evler ve çadırlar arasına yayılmasına neden olduğunu belirtiyor.

Bu durumun böceklerin, kemirgenlerin ve hastalıkların çoğalmasına uygun bir ortam oluşturduğuna da dikkat çekiliyor.

Kent benzeri görülmemiş felaketle karşı karşıya

Gazze Belediye Başkanlığı Sözcüsü Husni Mehenna ise kentin benzeri görülmemiş bir çevre ve sağlık felaketiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.

Mehenna, İsrail saldırılarının Gazze kentinde 25 milyon tondan fazla enkaz bıraktığını, yerleşim bölgeleri ve barınma merkezlerinin çevresinde yaklaşık 370 bin metreküp katı atık biriktiğini belirtti.

"Gazze, halkın yaşamını tehdit eden benzeri görülmemiş bir çevre ve sağlık felaketiyle karşı karşıya." diyen Mehenna, savaş nedeniyle kanalizasyon altyapısının ağır hasar gördüğünü ifade etti.

Mehenna, 220 bin metreden fazla kanalizasyon hattının tahrip edildiğini, kentteki tüm atık su pompa ve istasyonlarının ya yıkıldığını ya da kullanılamaz hale geldiğini belirtti.

Kanalizasyon şebekelerindeki hasarın atık suların evler ve çadır alanlarına yayılmasına yol açtığını belirten Mehenna, bunun böcek, kemirgen ve hastalıkların çoğalmasına zemin hazırladığını kaydetti.

Belediyelerin krize müdahalede ciddi zorluklarla karşı karşıya olduğunu dile getiren Mehenna, İsrail'in ekipmanları tahrip ettiğini ve su ile kanalizasyon sistemlerinin onarımı için gerekli malzemelerin girişine de izin vermediğini ifade etti.

Mehenna, atık suların yerleşim alanlarına yakın bölgelerde yayılmasının özellikle çocuklar ve yaşlılar arasında deri, bağırsak ve solunum yolu hastalıkları riskini artırdığı uyarısında bulunarak, İsrail'in Gazze'nin doğusundaki ana depolama alanlarına erişimi engellemesi ve yakıt yetersizliği nedeniyle çöp toplama çalışmalarının da aksadığını söyledi.

Ateşkese rağmen süren saldırılar ve abluka yaşam koşullarını ağırlaştırıyor

Gazze Şeridi'nde Ekim 2025'ten bu yana yürürlükte olan ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail'in devam eden saldırı ve ablukası nedeniyle yaşam ve sağlık koşulları kötüleşmeye devam ediyor.

Filistinli yetkililer, İsrail'in anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini, sınır kapılarının açılması ile üzerinde uzlaşılan miktarlardaki gıda, insani yardım, tıbbi malzeme, barınma ekipmanları ve altyapının yeniden inşası için gerekli malzemelerin Gazze'ye girişine izin verilmediğini belirtiyor.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 951 kişinin öldürüldüğü, 2 bin 984 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 782 kişinin cansız bedeninin çıkarıldığı açıklandı.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 72 bin 961'e, yaralı sayısının da 173 bin 92'ye yükseldiği bildirildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hala binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.