Rasim Özdenören vefatının 4. yılında anılıyor

"Çok Sesli Bir Ölüm", "Çözülme", "Gül Yetiştiren Adam", "Denize Açılan Kapı", "Uyumsuzlar" ve "Kent İlişkileri"nin de arasında bulunduğu çok sayıda önemli esere imza atan Rasim Özdenören'in vefatının ardından 4 yıl geçti.

Usta edebiyatçı için yarın 17.30'da Eyüpsultan'daki Mihrişah Valide Sultan Haziresi'nde bulunan kabri başında anma töreni düzenlenecek.

Özdenören, Cahit Zarifoğlu, Erdem Bayazıt, Mehmet Akif İnan, Alaeddin Özdenören, Nuri Pakdil ve Sezai Karakoç'a atfedilen "Yedi Güzel Adam" kuşağının öne çıkan hikayecileri arasında yer aldı.

Modern Türk hikayeciliğinin önemli isimleri arasında yer alan usta yazar, bireyin iç dünyasını, inanç, yabancılaşma, modernleşme ve ahlaki sorgulamaları özgün anlatımıyla ele alarak kendine özgü bir hikaye dili oluşturdu.

Özdenören'in 1979'da yayınlanan "Gül Yetiştiren Adam" romanı, Türk edebiyatının klasik eserleri arasına girdi.

Öğrenciyken önde gelen edebiyat dergilerini takip ediyordu

Usta kalem, 2. Dünya Savaşı'nın olduğu yıllarda Anadolu'da memuriyet yapan İstanbullu mühendis Hakkı Özdenören ile Kahramanmaraşlı Ayşe Hanım'ın çocuğu olarak 1940'ta Kahramanmaraş'ta dünyaya geldi.

Şair Alaeddin Özdenören'in ikiz kardeşi olan yazar, çocukluğunun ilk yıllarını dedesiyle geçirdi. Dedesinin vefatından sonra anneannesinin sevgisi ve ilgisi, Özdenören'in kişiliğinin oluşumunda önemli rol oynadı. Ninesinin anlattığı masallar, söylediği türküler yazarın çocukluğundan unutamadığı en güzel hatıralar oldu.

Rasim Özdenören, Kahramanmaraş'ta başladığı ilkokula, babasının görev yeri nedeniyle Malatya'da devam etti. İlkokulu 1952'de bitiren Özdenören, 1955'te Tunceli Ortaokulu'ndan mezun oldu.

Kahramanmaraş Lisesinde, edebiyatla yakından ilgili Erdem Bayazıt, Hasan Seyithanoğlu, Sait ve Cahit Zarifoğlu kardeşlerle arkadaş olan Özdenören, öğrencilik yıllarında arkadaşlarıyla Türkiye'nin önde gelen edebiyat dergilerini izleyip, yerel gazetelerde sanat sayfaları düzenlemeye başladı. Özdenören ve arkadaşları, o dönem yayınına ara verilen Maraş Lisesi'nin Hamle dergisini yeniden çıkardı.

Usta kalem, edebi hayatı için dönüm noktası olan lise öğrenimini 1958'de tamamladı.

Türk hikayesinde yerlilik unsurunu benimsedi

Rasim Özdenören'in ilk hikayesi, "Akarsu", Varlık dergisinde 1 Ocak 1957'de çıktı. Aynı dergide, "Kasap" ve "Bayır Dereden Öyküler" adlı eserleri de yayınlandı. Kaleme aldığı ilk hikayeleri ise 1957-1958'de Türk Sanatı ve Arayış dergilerinde okuyucuyla buluştu.

Üniversite öğrenimi dolayısıyla ailesiyle İstanbul'a taşınan yazar, İstanbul Üniversitesinde İktisat Fakültesi Gazetecilik Enstitüsünü 1964'te, Hukuk Fakültesini ise 1967'de bitirdi.

Hikayede yerlilik unsurunu benimseyen Özdenören'in 1950'li yıllarda kaleme aldığı, "Eskiyen", "Oda", "Yolda", "Kan Otları", "Mani Olunmuş Adam", "Ricat", "Çark", "Sabah", "Koridor" ve "Düğüm" adlı hikayeleri, 1964 ve 1965'te sanat sayfasını yönettiği Yeni İstiklal gazetesinde yayınlandı.

Yazar Özdenören, 1969'da Nuri Pakdil, Mehmet Akif İnan, Erdem Bayazıt ve Alaeddin Özdenören ile Edebiyat dergisinin kurucuları arasında yer aldı.

"Edebiyat" dergisinde yazılar kaleme aldı

Usta edebiyatçı, üniversite sonrası Ankara'da Devlet Planlama Teşkilatında (DPT) uzman yardımcısı olarak işe başladı.

Nuri Pakdil'in yayınladığı Edebiyat dergisinde Akif İnan ve Erdem Bayazıt ile 1969'da yazılarını kaleme alan Özdenören, "Kalkınma İktisadı" konulu yüksek lisans çalışması için 1970'te ABD'ye gitti ancak New Mexico Üniversitesindeki tezini tamamlayamadan geri döndü.

Başarılı yazar, 1971'de Ayşe Çalkaya ile Kahramanmaraş'ta evlendi. Çiftin Ömer Ümran ile Merve adını verdiği iki çocuğu dünyaya geldi.

Bursa'da yedek subay personel okulunda 1972'de 6 ay eğitim gören yazar, kışla görevi için mart 1973'te Şırnak'a gitti, 1974 şubatında vatani görevini tamamladı.

Rasim Özdenören, 1975'te bakanlık müşaviri olarak atandığı Kültür Bakanlığında 1977-1978'de müfettiş olarak çalıştı.

1980'de yeniden çalışmaya başlaydığı DPT'de uzman, yayın ve temsil dairesi başkanlığı, genel sekreter yardımcılığı ve müşavirlik gibi çeşitli görevlerde bulunan Özdenören, 2005'te genel sekreterlik görevini sürdürürken emekli oldu.

1967'de ilk kitabı "Hastalar ve Işıklar" yayınlandı

Cahit Zarifoğlu, Mehmet Akif İnan, Erdem Bayazıt ve Alaeddin Özdenören ile 1976'nın sonunda Mavera dergisini çıkaran Özdenören'in yazıları Varlık, Türk Sanatı, Arayış, Hamle, Dost, Soyut, Yeni İstiklal, Diriliş, Edebiyat, Mavera, Yeni Devir, Yeni Zemin, Yedi İklim, Kaşgar, Hece, Zaman, Yeni Şafak ve Yeni Dönem'de yayınlandı.

Özdenören, 1967'de ilk kitabı "Hastalar ve Işıklar"ın ardından 1973'te "Çözülme", 1974'te "Çok Sesli Bir Ölüm" adlı kitaplarını çıkardı.

"Çözülme" adlı eseri 1973'te, Prag'da düzenlenen Uluslararası TV Filmleri Yarışması'nda Jüri Özel Ödülü'nü kazanan "Çok Sesli Bir Ölüm" ise 1984'te, televizyon filmi olarak uyarlandı.

Yazarın "Çarpılmışlar" kitabı 1977'de, "Gül Yetiştiren Adam" romanı 1979'da, "Denize Açılan Kapı" eseri 1983'te, Hz. Yusuf kıssasından yola çıkarak kaleme aldığı "Kuyu" 1999'da, "Ansızın Yola Çıkmak" ile "Hışırtı" 2000'de, "Toz" eseri 2002'de okuyucuyla buluştu.

Bütün eserleri İz Yayıncılık'tan çıkan usta isim en son aylık yayınlanan Hece dergisinin yayın yönetmenliğini üstlendi.

Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü, TBMM Üstün Hizmet Ödülü ve Necip Fazıl Kısakürek Saygı Ödülü gibi pek çok ödüle layık görülen usta kalem, 23 Temmuz 2022'de 82 yaşındayken Ankara'da hayata gözlerini yumdu. Cenazesi Eyüpsultan Mihrişah Valide Sultan Haziresi'ne defnedildi.

Türk hikayeciliğine yeni bir yön verdi

Özdenören, Cumhuriyet döneminde, düşüncede ve sanatta "İslam medeniyeti" eksenli bir bakış açısı benimsedi.

Hikayelerinde kullandığı anlatım teknikleri ve temalarla 1950 kuşağının modern hikaye anlayışına yaklaşan usta kalem, Türk hikayesine modern tema ve anlatım teknikleriyle mistik/metafizik bir açılım sağladı.

Rasim Özdenören, yalnızca eserleriyle değil, yetişmesine katkı sunduğu edebiyat çevresi ve düşünce dünyasıyla da Türk edebiyatında kalıcı bir iz bıraktı.

Emekliliğinin ardından yazılarını ve konferanslarını sürdüren Özdenören, özellikle genç okurlarla buluştuğu söyleşilerde edebiyat, medeniyet ve düşünce üzerine değerlendirmelerde bulundu.

Usta edebiyatçının eserlerinden bazıları şöyle:

Hikaye: "Hastalar ve Işıklar" (1967), "Çözülme" (1973), "Çok Sesli Bir Ölüm" (1974), "Çarpılmışlar" (1977), "Denize Açılan Kapı" (1983), "Kuyu" (1999), "Hışırtı" (2000), "Ansızın Yola Çıkmak" (2000), "Toz" (2002)

Roman: "Gül Yetiştiren Adam" (1979)

Deneme: "İki Dünya" (1977), "Müslümanca Düşünme Üzerine Denemeler" (1985), "Yaşadığımız Günler" (1985), "Ruhun Malzemeleri" (1986), "Yeniden İnanmak" (1987), "Kafa Karıştıran Kelimeler" (1987), "Çapraz İlişkiler" (1987), "Yumurtayı Hangi Ucundan Kırmalı?" (1987), "Müslümanca Yaşamak" (1988), "Red Yazıları" (1988), "Yeni Dünya Düzeninin Sefaleti" (1996), "Ben ve Hayat ve Ölüm" (1997), "İpin Ucu" (1997), "Acemi Yolcu" (1997), "Kent İlişkileri" (1998), "Yüzler" (1999), "Köpekçe Düşünceler" (1999), "Eşikte Duran İnsan" (2000), "Yazı İmge ve Gerçeklik" (2002), "Aşkın Diyalektiği" (2003), "Düşünsel Duruş" (2004) "Siyasal İstiareler" (2009), "Açık Mektuplar" (2014), "Edebiyat ve Hayat" (2012), "Hadislerin Işığında Hz. Muhammed" (2018)

Çeviri: "Hayvan Çiftliği" (George Orwell, 1964), "İslam'da Devlet Nizamı" (Mevdudi, 1967), "İslam Devletinde Mali Yapı" (Dr. S.A. Sıddıki, 1972)