Çin'de Orgeneral Cang Youşia ile Orgeneral Liu Cınli ordudan ve partiden ihraç edildi

Çin'in en kıdemli generali, orduyu yöneten Merkezi Askeri Komisyonun Başkan Yardımcısı Orgeneral Cang Youşia ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Liu Cınli, haklarında başlatılan soruşturmanın ardından Çin Komünist Partisinden (ÇKP) ihraç edildi.

Xinhua'nın haberine göre, ÇKP'nin en üst düzey yönetim organı Merkez Komitesi Siyasi Bürosunun bugün düzenlenen toplantısının ardından yapılan açıklamada, Cang ve Liu'nun "ciddi disiplin ve kanun ihlalleri" nedeniyle askeri hizmetten ve partiden ihraç edildiği belirtildi.

Açıklamada, soruşturmaya konu olan iddialara ilişkin detay paylaşılmasa da bu tür soruşturmalarda, "ciddi disiplin ve kanun ihlalleri" ifadesi, yolsuzluk şüphesi veya suçlamasına işaret ediyor.

Cang ve Liu hakkında 24 Ocak'ta soruşturma başlatılmıştı.

Çin'in en kıdemli generaliydi

Çin Halk Kurtuluş Ordusunun (ÇHKO) en üst yönetim organı olan 7 kişilik Merkezi Askeri Komisyonun 2 başkan yardımcısından birisi olan Orgeneral Cang, ordunun en kıdemli askeri konumundaydı. Cang, aynı zamanda ÇKP'nin en üst yönetim organı olan 24 kişilik Siyasi Büro'nun da üyesiydi.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile geçmişe dayalı aile dostluğu bulunan Cang, Çin ordusu içinde ona en yakın isimlerden birisi olarak biliniyordu.

Şi ve Cang'ın, her ikisi de Şaanşi eyaleti yerlisi olan babaları, iç savaşta Mao Zıdong önderliğindeki Komünist milislerin önde gelen siyasi ve askeri figürleri arasındaydı.

Cang'ın babası Cang Congşün, ÇHKO'nun Kuzeybatı Saha Ordusu komutanı iken Şi'nin babası Şi Congşün, bu ordunun siyasi komiseriydi.

2011 yılında orgeneralliğe terfi eden 76 yaşındaki Cang, 2012'de, Şi'nin ÇKP Genel Sekreteri seçilmesinin ardından o zamanki adıyla Genel Silahlanma Dairesi olan ordu donatım biriminin başına getirilmişti.

Cang, Devlet Başkanı Şi'nin iktidarında ordunun reformu ve modernizasyonu için başlattığı hamlelerin yürütülmesinde kilit rol oynamıştı.

Merkezi Askeri Komisyonu'nda tek asker üye kaldı

Merkezi Askeri Komisyonun Genelkurmay Dairesinin Başkanı olan 62 yaşındaki Orgeneral Liu ise 2022'den beri bu görevi yürütüyordu.

Çin Devlet Başkanı ve ÇKP Genel Sekreteri Şi Cinping'in başkan olarak yer aldığı 7 kişilik Merkezi Askeri Komisyondaki 6 asker üyeden 5'inin yolsuzluk soruşturmaları nedeniyle partiden ve ordudan ihraç edilmesiyle 1 asker üye kalmıştı.

Daha önce diğer Başkan Yardımcısı Orgeneral Hı Veydong ile komisyon üyeleri Savunma Bakanı Orgeneral Li Şangfu ve Siyasi Çalışma Dairesi Direktörü Amiral Miao Hua, haklarındaki soruşturmalar nedeniyle ihraç edilmişti.

Komisyonun Merkezi Disiplin İnceleme Komisyonu Sekreteri iken başkan yardımcılığına atanan Orgeneral Cang Şıngmin geriye kalan tek asker üye oldu.

Ordudaki yolsuzluk soruşturmaları

Çin'de son yıllarda silahlı kuvvetleri hedef alan yolsuzluk soruşturmaları kapsamında çok sayıda üst düzey asker görevden alınmış, partiden ihraç edilmiş veya meclis üyeliklerinden çıkarılmıştı.

2023'te stratejik caydırıcılık bakımından kritik nükleer silahlar ve uzun menzilli füzelerden sorumlu Roket Kuvvetlerini ve ardından 2024'te askeri donatım ve modernizasyondan sorumlu Donanım Geliştirme Dairesini hedef alan soruşturmalar başlatılmıştı.

Soruşturmaların ardından daha önce bu birimlerin komutanlıklarını yapan halef ve selef iki Savunma Bakanı Orgeneral Vey Fınghı ve Orgeneral Li Şangfu, ordudan ve partilerinden ihraç edilmiş, rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla yargılanmış ve 2 yıl ertelemeyle idama mahkum edilmişlerdi.

Son 3 yılda soruşturmalar nedeniyle çok sayıda üst düzey asker ihraç edildi, ortadan kaybolan, kamuya açık etkinliklere katılmayan birçok ismin ise akıbeti bilinmiyor.

Soruşturmalar, orduyu yöneten Merkezi Askeri Komisyonun yanı sıra kuvvet karargahları ve cephe komutanlıklarının başındaki isimlerin neredeyse tamamının tasfiyesine yol açmıştı.