Türkiye, En Fazla Uluslararası Doğrudan Yatırım Çeken 16. Ülke

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü (UNCTAD) tarafından hazırlanan Dünya Yatırım Raporu'nda (World Investment Report) en fazla uluslararası yatırım çeken ülkeler arasında Türkiye, 20,1 milyar dolarla 16. sıraya çıktı. Türkiye, 2005 yılında 23. sırada yer alıyordu.

Uluslararası Yatırımcılar Derneği'nin (YASED), UNCTAD tarafından hazırlanan Dünya Yatırım Raporu'nu kamuoyuna duyurduğu ve uluslararası yatırımlarda Türkiye'yi etkileyen yeni eğilimleri ortaya koyduğu basın toplantısına, YASED Yönetim Kurulu Başkanı Tahir Uysal, derneğin diğer yönetim kurulu üyeleri ve YASED Genel Sekreteri Mustafa Alper katıldı.

Rapor, 2006 yılının kesinleşmiş verileriyle Türkiye'nin en fazla uluslararası yatırım çeken ülkeler arasında 16., en fazla uluslararası yatırım yapan ülkeler arasında 51., en fazla uluslararası doğrudan yatırım stoğu olan ülkeler arasında ise 27. sırada olduğunu ortaya koydu. Rapora göre, dünya genelinde uluslararası doğrudan yatırım girişleri 2006 yılında bir önceki yıla göre yüzde 38 artışla 1,3 trilyon dolara ulaştı. Dünya genelinde en fazla uluslararası doğrudan yatırım çeken ülkeler ABD ve İngiltere

olurken, Türkiye 20,1 milyar dolarla 16. sıraya çıktı. Aynı kategoride ülkemiz, 2005 yılında 23. sırada yer almaktaydı. Gelişmekte olan ülkeler arasında ise Türkiye 5. sırada yer aldı. Çin, tüm dünyada 5. sıradaki yeri ve çektiği 70 milyar dolarlık yatırım ile gelişmekte olan ülkeler arasında başı çekiyor.

Türkiye, dünya genelindeki uluslararası doğrudan yatırımlardan aldığı payı 2006 yılı itibari ile yüzde 1,5'e çıkarırken, gelişmekte olan 160 ülke toplamında ise payını yüzde 5'in üzerine çıkardı.

EN FAZLA DOĞRUDAN YATIRIM YAPAN ÜLKELER ABD VE FRANSA

En fazla doğrudan yatırım yapan ülkeler arasında ABD ve Fransa ilk sırada yer alırken, Türkiye 934 milyon dolarlık dış yatırımı ile 51. sırada kaldı. UNCTAD'ın verilerine göre, 2006 yılı itibarı ile toplam uluslararası doğrudan yatırım stoğu 12 trilyon dolara ulaşırken, ABD ile İngiltere en fazla uluslararası doğrudan yatırım stoğuna sahip ülkeler oldu. Türkiye ise 79 milyar dolarlık stoğu ile dünya liginin 27. sırasında yer aldı.

Uluslararası yatırımların ülke gruplarına göre dağılımına bakıldığında, 2006 yılında uluslararası doğrudan yatırımlar gelişmiş ülkelerde yüzde 45 artışla 857 milyar dolara, gelişmekte olan ülkelerde yüzde 21 artışla 379 milyar dolara ve geçiş ekonomilerinde (Bağımsız Devletler Topluluğu ve Güney Doğu Avrupa ülkeleri) yüzde 68 artış ile 69 milyar dolara ulaştığı görünüyor. Rapor aynı zamanda son yıllarda gelişmiş bölgelerin doğrudan yatırımlardan aldığı payın azaldığını, buna karşılık gelişmekte olan

bölgelerde ise bu payın arttığını ortaya koydu.

SINIR ÖTESİ BİRLEŞME VE SATIN ALMALAR 880 MİLYAR DOLARA ÇIKTI

UNCTAD tarafından açıklanan ve tüm dünyayla eş zamanlı olarak YASED tarafından Türk kamuoyuna sunulan Dünya Yatırım Raporu, sınır ötesi birleşme ve satın almaların 2005 yılındaki 716 milyar dolar düzeyinden, 2006'da 880 milyar dolara çıktığını da ortaya koydu. Bu birleşme ve satın almaların yüzde 17'si gelişmekte olan ülkeler ve geçiş ekonomilerinde gerçekleşti. 2006 yılının başlıca birleşme ve satın almaları arasında, ilk sırada Lüksemburg'daki çelik şirketi Arcelor'un Hollandalı Mittal Steel tarafından

32.2 milyar dolara satın alınması yer alırken, Türkiye'de Telsim'in Vodafone tarafından 4.6 milyar dolara satın alınması dünya ligine 34. sıradan girdi.

Uluslararası yatırımlarda merak edilen tüm verileri sunan rapor, birleşme ve satın almalar dışında yeni yatırımlardaki (greenfield) tabloyu da ortaya koydu. YASED'in uluslararası yatırımların geleceği açısından öncelikli konular arasında değerlendirdiği yeni yatırımlarda, toplam 11.813 greenfield projeden 5.197'sini gelişmiş ülkeler, 5.218'ini gelişmekte olan ülkeler, 1.398'ini ise geçiş ekonomileri çekti. Türkiye, ülkeler arası sıralamada 84 adet projeyle ancak 37. sırada yer aldı.

YASED Yönetim Kurulu Başkanı Tahir Uysal ve Genel Sekreter Mustafa Alper, UNCTAD'ın verilerinden hareketle yaptıkları genel değerlendirmede, birleşme ve satın almaların finansmanında hisse değişiminin yerini nakit ve borca bırakması, gelişmekte olan ülkelerdeki çok uluslu şirketlerin faaliyetlerinin artmakta olması ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki doğrudan yatırım akışı gibi olgulara dikkat çekti. YASED'in UNCTAD raporu verileriyle de desteklenen beklentilerine göre, 2007-2009 döneminde uluslararası

yatırımlardaki büyümenin devam etmesi, sınır ötesi birleşme ve satın almaların buradaki payını koruması, yeni yatırımların ise özellikle gelişmekte olan ülkelerde artması bekleniyor.

Yatırımların artmasındaki pozitif trendi olumsuz etkileyebilecek unsurlar arasında küresel cari hesap dengesizlikleri ve kur etkileri, petrol fiyatlarında dalgalanma, finansal piyasalarda muhtemel bir daralma, bazı ülkelerde korumacı-kısıtlayıcı düzenlemelerin artması ve terörizm ile savaş riski gibi faktörlere de dikkat çekildi.

(CHT-ÖZ-E)