İran'dan Trump'ın "Anlaşma hazır" iddiasına yanıt! Hürmüz mesajı ilk dakikadan kriz çıkardı
ABD Başkanı Trump, İran ile kapsamlı barış anlaşmasının hazırlandığını ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağını açıkladı. İran ise boğazın tamamen serbest geçişe açılacağı iddiasını reddetti. Pakistan arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerde İran’ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması ve ABD’nin deniz operasyonları öne çıktı. İran, nükleer programın mevcut müzakerelerin dışında tutulduğunu belirtirken, tarafların 30 ila 60 gün içinde nihai anlaşmaya ulaşmayı hedeflediği bildirildi.
- Donald Trump, İran ile kapsamlı anlaşmanın büyük ölçüde hazır olduğunu ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını duyurdu.
- İran, Hürmüz Boğazı'nın tam serbest geçişe açılacağı iddiasını yalanladı ve boğazla ilgili kararların yalnızca İran, Umman ve Körfez ülkeleri tarafından alınabileceğini belirtti.
- İran, nükleer programın mevcut müzakere sürecinin dışında tutulduğunu ve önceliğin çatışmaların sona erdirilmesi olduğunu açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile aylardır süren savaşın sona ermesine yönelik kapsamlı anlaşmanın büyük ölçüde hazırlandığını açıkladı. Trump, anlaşmanın tamamlanması halinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağını duyurdu. Ancak İran cephesi Trump’ın açıklamalarına itiraz ederek boğazın tamamen serbest geçişe açılacağı iddiasını yalanladı.
TRUMP: ANLAŞMA BÜYÜK ÖLÇÜDE TAMAMLANDI
Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada ABD, İran ve diğer ülkeler arasında yürütülen anlaşmanın büyük ölçüde müzakere edildiğini belirtti.
Trump, “Amerika Birleşik Devletleri, İran İslam Cumhuriyeti ve çeşitli diğer ülkeler arasında anlaşma büyük ölçüde müzakere edildi. Son detaylar üzerinde çalışılıyor” ifadelerini kullandı.
ABD basınında yer alan bilgilere göre hazırlanan mutabakat metni, İran’la çatışmaların sona erdirilmesini, Hürmüz Boğazı’nın kademeli şekilde yeniden açılmasını ve İran limanlarına yönelik ABD ablukasının hafifletilmesini içeriyor.
Anlaşma kapsamında İran’ın yurtdışındaki bazı dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasının da planlandığı belirtildi.
İRAN’DAN HÜRMÜZ BOĞAZI ÇIKIŞI
İran’a yakınlığıyla bilinen Fars Haber Ajansı ise Trump’ın “ Hürmüz Boğazı açılacak” açıklamasını gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle reddetti.
Haberde, İran’ın sadece savaş öncesi gemi geçiş sayılarına dönülmesine izin verdiği ancak bunun savaş öncesindeki “tam serbest geçiş” anlamına gelmediği vurgulandı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de Hürmüz Boğazı’yla ilgili herhangi bir mekanizmanın yalnızca İran, Umman ve körfez ülkeleri arasında kararlaştırılabileceğini belirterek, “ABD’nin bu konuda hiçbir yetkisi yok” dedi.
İRAN NÜKLEER PROGRAMINI MASADAN AYIRDI
Tahran yönetimi, mevcut görüşmelerde önceliğin çatışmaların sona erdirilmesi olduğunu açıkladı. İran tarafı, nükleer programın mevcut müzakere sürecinin dışında tutulduğunu duyurdu.
İran Dışişleri Sözcüsü Bekayi, hazırlanan 14 maddelik taslağın geniş kapsamlı barış anlaşmasına geçiş için ilk çerçeve olduğunu söyledi.
Bekayi, “Son bir haftadır tarafların görüşleri birbirine yaklaşıyor. Nihai anlaşmanın 30 ila 60 gün içinde tamamlanması hedefleniyor” ifadelerini kullandı.
Müzakerelerde İran’ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması ve ABD’nin deniz operasyonlarıyla ilgili başlıkların öne çıktığı belirtildi.
PAKİSTAN ARABULUCU ROLÜ ÜSTLENDİ
İran ile ABD arasındaki temaslarda Pakistan’ın önemli arabulucu rolü oynadığı ortaya çıktı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Trump’ın barış çabalarını överken bölgesel liderlerle yapılan telefon görüşmelerinin olumlu geçtiğini söyledi.
Şerif, Trump’ın Türkiye, Körfez ülkeleri, Mısır, Ürdün ve Pakistanlı yetkililerle yaptığı görüşmelerin “barış süreci açısından verimli” olduğunu belirtti.
Pakistan ordusu da İran’daki temasların “oldukça yapıcı” geçtiğini açıkladı.
TRUMP’TAN İSRAİL’E TELEFON
Trump ayrıca İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile de görüştüğünü açıkladı. Görüşmenin olumlu geçtiğini belirten Trump, anlaşmanın son detaylarının kısa süre içinde netleşeceğini söyledi.
Ancak İsrail tarafının geçici ateşkes ve yaptırımların hafifletilmesine karşı temkinli olduğu ifade edildi. İsrail kaynakları, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ve nükleer programının anlaşmada yeterince ele alınmamasından endişe duyuyor.
Netanyahu’nun gelişmeleri değerlendirmek üzere güvenlik toplantısı düzenleyeceği aktarıldı.
TRUMP: YA ANLAŞMA OLUR YA DA HER ŞEYİ YIKARIZ
Trump, Axios’a verdiği röportajda İran’la anlaşma ihtimalini “yüzde 50-50” olarak değerlendirdi.
ABD Başkanı, görüşmelerin iyi bir anlaşmayla sonuçlanabileceğini ancak başarısızlık halinde askeri seçeneğin yeniden masaya gelebileceğini söyledi.
Trump, “Ya iyi bir anlaşma olur ya da onları tamamen yok ederiz” ifadelerini kullandı.
CUMHURİYETÇİLERDEN TRUMP’A TEPKİ
Trump’ın İran’la anlaşma hazırlığında olduğu iddiaları ABD’de Cumhuriyetçi kanatta da tartışma yarattı. Eski Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, anlaşmayı Obama dönemindeki İran anlaşmalarına benzeterek sert eleştiriler yöneltti. Pompeo, “Bu yaklaşım Amerika Önce politikasıyla uzaktan yakından ilgili değil” dedi.
Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung ise Pompeo’ya sert sözlerle karşılık verdi. Cumhuriyetçi senatörler Lindsey Graham ve Roger Wicker da İran’ın bölgede güç kazanabileceği uyarısında bulundu. Graham, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisinin bölgedeki güç dengesini değiştirebileceğini savunurken, Wicker ise Trump’ın bu süreçte vereceği kararın siyasi mirasını belirleyeceğini söyledi.
İRAN’DAN ABD’YE GÖZDAĞI
İran Meclis Başkanı ve başmüzakereci Muhammed Bakır Galibaf ise ABD’ye sert mesaj verdi. Galibaf, “Trump savaşı yeniden başlatma hatası yaparsa sonuç Amerika için ilk günden çok daha yıkıcı olur” dedi. İranlı yetkili ayrıca ateşkes sürecinde İran ordusunun yeniden organize olduğunu ve ülkenin geri adım atmayacağını söyledi.
