Kütahya İl Sağlık Müdür Vekili Kamil Türkmen:

Kütahya Sağlık İl Müdür Vekili Kamil Türkmen, Türkiye'de akraba evliliğinin fazla olduğunu, bu nedenle yeni doğan çocukların topuğundan alınacak kan ile zeka geriliği testinin mutlaka yaptırılması gerektiğini belirtti.

Yeni Doğan Tarama Programı Haftası nedeniyle bir açıklama yapan Türkmen, "Fenilketonüri kalıtsal metabolik bir hastalıktır. Avrupa ülkelerinde 10 bin ile 30 bin doğumda bir görülmesine karşın, ülkemizde 3 bin ile 4 bin 500 doğumda bir görülmektedir. Özellikle akraba evlilikleri, Fenilketonüri gibi bazı hastalıkların görülme sıklığını arttırmaktadır. Türkiye'de her 4 evlilikten biri akraba evliliğidir ve akraba evlilikleri en çok (yüzde 70) birinci dereceden akrabalar arasında gerçekleşmektedir. Bu nedenle her yıl yüzlerce hastalıklı çocuk dünyaya gelmekte, aileler ve toplum maddi ve manevi zarara uğramaktadır. Fenilketonüri hastalığı anne veya babadan çocuğa geçmektedir. Anne veya babasından bir bozuk gen alan çocuk anne ve babası gibi hastalığı taşır, ancak hastalık belirtisi göstermez. Anne ve babasının her ikisinden de sağlam genleri alan bir çocuksa tamamen sağlıklıdır. Eğer anne ve baba taşıyıcıysa çocuğun Fenilketonürili olma olasılığı yüzde 25 gibi yüksek değerlere ulaşır. Bu hastalıkla doğan çocuklar proteinli gıdalarda bulunan Fenilalanin isimli bir aminoasidi sindiremezler, sonuçta kanda ve diğer vücut sıvılarında artmış olan Fenilalanin ve onun artıkları çocuğun gelişmekte olan beynini zedeler ve ileri derecede zeka özürlü olmasına neden olur. Hayatın ilk birkaç ayı içerisinde Fenilketonüri hastalığı olan bebekleri sağlıklı bebeklerden ayırmak zordur. Tedavi edilmeyen Fenilketonürili çocuklarda 5-6 aylardan sonra zekadaki gerileme belirgin hale gelir. Akranlarından farklı olarak oturma, yürüme ve konuşma gibi becerileri kazanamazlar. Beyin gelişmeleri normal olmadığından başları da küçük kalır. Bazı Fenilketonürili çocukların saç ve gözleri anne ve babalarına göre daha açık renkte olabilir. Erken tanı konduğunda fenilketonüri tedavi edilebilen bir hastalıktır. Tedavide genel ilke gıda ile alınan fenilalanin miktarını azaltarak kan fenilalanin düzeyini normal sınırlar içinde tutmaktır. Diyet tedavisi için fenilalanini çok azaltılmış ya da fenilalanin içermeyen özel mamaların kullanılması gerekir. Beyin dokusunun geliştiği ilk 8-10 yıl boyunca tedavi mutlaka devam etmeli ve ömür boyu sürmelidir. Fenilketonüri hastalığı ile doğan bir bebeğin beyni etkilenmeden erken olarak tanınması çok önemlidir. Bu amaçla geliştirilmiş, her yenidoğana uygulanabilecek, kolay bir test vardır. Guitre Testi, hayatın ilk 24 saatinden sonra ve 15 güne kadar, özel bir filtre kağıdına, topuktan alınan iki damla kan teşhis için yeterlidir. Bebeğin 24 saat içerisinde mutlaka ağızdan beslenmiş olması gereklidir. Topuk kanı sağlık personelimizce ücretsiz olarak tüm sağlık kuruluşlarında, doğum yapılan hastaneler, Sağlık Ocakları ve AÇSAP Merkezlerinde alınmaktadır. İlimizde 2007 yılında 14 bin 109 kan örneği alınarak tanı için İstanbul Hıfzısıhha Laboratuarına gönderilmiştir. Bu çalışmalarımızda, anne ve babaların bizlere yardımcı olmaları, doğan her bebeklerinden hastanede alınmış olsa dahi tekrar kan örneği alınması için en geç 7 gün içinde bağlı bulundukları sağlık ocağına başvurmaları, birçok bebeğin erken tanı almasını sağlayacaktır" dedi.

(EFE) 02.06.2008 11:15 TSİ