“Toplum en yoksul bireyine ne sunduysa o kadar güçlüdür.” Diyor Emily Greene Balch. Muhakkak ki bu sözün farklı versiyonlarını başkalarından duymuş ya da siz farklı versiyonlarını zikretmişsiniz.
En bildik formu; bilirsiniz, bir zincir en zayıf halkası kadar güçlü ve sağlamdır deriz. İki sözü birbirine harmanladığımızda toplumu bir zincir ve bireyleri o toplumun birer halkası olarak okuduğumuzda bir tek zayıf halka bile bütün o sağlam halkaların oluşturduğu bağlılığı koparmaya yeter.
En yoksul bireyi geçtim orta sınıfa mensup bir birey olarak toplum size ne sunuyor dersiniz? Etik olarak, bu dinden, gelenekten ya da yasadan kaynaklı olsun; o toplumun ferdi olmanın gereklerini yerine getirdiğinizde sizi enayi olarak tanımlayan bir toplum içerisinde yaşadığınızı yada ölmeye direnip yaşamaya çalıştığınızı hiç düşünmediniz mi?
İstediğiniz kadar antlar içirin, istediğiniz kadar değerler sistemini öne çıkarın, dilediğiniz kadar cehennemle korkutup cennetle müjdeleyin. Içak kemiğe dayandığında, yani karnınız guruldamaya başladığınızda, çocuğunuzu yaşatmak için kaldırımlarda dilenmeye başladığında mesela, vefa duygusu ile sarılıp sığındığınız anne babanızın karnını doyurmadığınızda, her gece çocuklarınızı gelecek kaygısı ile yastığa koyduğunuzda yukarıda saydığım hiçbir değerin hükmü kalmıyor.
Birileri yukarıda, açlığınıza bedel konforunu günden güne arttırıp bunu kaybetmemek için yalan söylediğinde ve çaldığında sizde yaşamak ve ölmemek için yalan söylemeye, çalmaya ve daha dibe düşmemek için işi kılıfına uydurmaya balarsınız.
Memursanız rüşvet alırsınız, esnafsanız tabiri caizse süte su, pirince taş katarsınız. Kantarın topuzu kaçtıktan sonra o topuzun altında ezilmemek için her yolu mübah görmekten başka çare yoktur artık.
Topuzu yeniden yerine oturtmak mı? Hiç yeltenmeyin ne gücünüz yeter buna ne de sabrınız. Eskiden sığınacak romantik öykülerimiz vardı. Şimdi gerekçelendirdiğimiz suçlarımız.
Herkesin ters şeride girdiği yerde doğru şeritte ısrar etmek mi?
Belki de o trafiğe hiç çıkmamak en temizi.
