İstanbul’da mutfak teknolojilerinden sofra tasarımına, şefler yarışmasından gastronomi eğitimine uzanan fuarı bir şef gözüyle gezdim. Gördüklerim, Türk üreticisinin dünya mutfaklarına ne katabileceğini düşündürdü.
10–14 Kasım 2026’da TÜYAP’ta düzenlenen HOSTECH by TUSİD İstanbul’u gezerken, Türk üreticilerinin tasarımlarına bir şefin günlük işi üzerinden baktım. Profesyonel airfryer’da içli köftenin dokusunu korumaktan su, enerji ve atık hesabına, porselenin yemeği nasıl öne çıkardığından açık büfede servisi kolaylaştıran ayrıntılara kadar fuardan aklımda kalanları bu yazıda anlatıyorum. Culinary Cup ve gastronomi eğitimi üzerine sohbetlerim de bana bu buluşmaların genç aşçılar için değerini hatırlattı. Böyle fuarların Türkiye’nin yedi bölgesine yayılmasını istiyorum. Her bölgede üreticilerin, işletmecilerin ve genç aşçıların birbirinden öğreneceği çok şey var.
Amerika’da şef olarak çalıştığım yıllarda profesyonel ekipman mağazalarında Türkiye’de üretilen porselenlere, pişirme ekipmanlarına ve servis gereçlerine rastlardım. Bir zamanlar Alman, Fransız, İtalyan ve İngiliz markalarının işçiliğini hayranlıkla incelerdik. Bugün aynı merakla Türk üreticilerinin fırınlarına, ocaklarına ve soğutma sistemlerine bakıyorum. Fuar boyunca gördüğüm tasarım ve mühendislik, bana göre bu üreticileri dünyanın en iyileri arasına taşıyor. Bakır sahanın, tandırın ve sacın biçimini de ustanın ihtiyacı belirlerdi. Bugün o geleneğin profesyonel mutfağın ihtiyaçlarıyla yeniden güç kazandığını görüyorum.
Profesyonel airfryer’da çıtırlığın ölçüsü
Empero standında Empero'nun danışman şefi Fahrettin Birol Temel ve şef Şenol Özbay, Türk yemeklerinden örnekler ikram ederken kullandıkları ekipmanı ve pişirme tekniklerini anlattılar. Sezer Bey ile Kemal Bey’in gösterdiği profesyonel airfryer’ı görünce aklıma kızartılan içli köfte ve pişi geldi. İçli köftenin kabuğu çıtır kalırken dolgu kurumadan ısınıyor mu? Pişi istediğim gibi kabarıyor mu? Börekte katların çıtırlığına, mücver ve falafelde ise iç dokunun korunmasına bakarım.
Sıcak havanın ürünlerin çevresinde dolaşabilmesi için aralarında boşluk bırakırım. Patatesin ve sebzenin yüzeyini kurular, önce yağ eklemeden denerim. Pişi, börek ve içli köftede de sonucu reçeteye göre değerlendiririm. Gerektiğinde yüzeye fırçayla sürülen az miktarda yağ daha dengeli kızarmaya yardımcı olabilir. Tavuk kanadı ve diğer dolgulu ürünlerde de benim için asıl sınav, yoğun serviste peş peşe çıkan tepsilerde aynı sonucu alabilmek. Wok ocağına ve buhar destekli ızgaraya da bu gözle bakarım.
Akıllı pişirme sistemlerinde tepsiye giren miktar değiştiğinde cihazın süreyi, ısıyı ve nemi nasıl ayarladığına bakarım. Otomatik temizleme programı kapanıştaki iş yükünü hafifletebilir. Yapay zekâ destekli pişirme de ekip değiştiğinde aynı reçeteyi tutarlı çıkarmaya yardım ediyorsa, bana yeniden tadım yapacak vakit bırakır.
Su, enerji ve atık hesabı porsiyonda başlar
Bir ekipmanın mutfağa ne kazandırdığını anlamak için aynı menüyü benzer servis hacminde karşılaştırırım. Kaç porsiyon çıktı, ne kadar enerji ve kızartma yağı harcandı, kapanışta temizlik ne kadar sürdü? Fırının boşta çektiği elektrik de bu hesaba girer. Airfryer’ın uygun reçetelerde yağ tüketimini ve atık yağ miktarını azaltıp azaltmadığını böyle değerlendiririm.
Bulaşıkhanede sepet başına kullanılan suyu izlerim. Hazırlık sırasında çıkan atıkla müşterinin tabağından döneni ayrı tartarım. İlki hazırlık tekniğini, ikincisi porsiyonu veya garnitürü yeniden düşünmemi sağlayabilir. Kullanılmış yağı da ayrıca kaydederim.
Güral Porselen’in zarafeti sofraya nasıl yansıyor?
Güral Porselen standında önce tabağın yemeğe bıraktığı alana baktım. Kenarın biçimi sosun nerede toplanacağını, yüzeyin tonu yemeğin renginin nasıl görüneceğini etkiliyor. Tabağın ağırlığını ise onu mutfaktan masaya defalarca taşıyan servis ekibi hissediyor. Yönetim Kurulu Üyesi Harika Güral’ın tasarladığı iki koleksiyonda, geleneksel çizgilerle modern tasarımın birbirini tamamladığını gördüm. Bir şef olarak porselenin zarafetini, yemeğin rengini ve dokusunu öne çıkaran bu ölçüde ararım.
Osmanlı sofrasında da ikramın biçimi, seçilen kapla birlikte düşünülürdü. Lady Mary Wortley Montagu, bir Osmanlı ziyafetini anlatırken “Şerbet, Çin porseleni kaplar içinde getirildi” diye yazar. Ömür Tufan’ın aktardığı bu kısa gözlem, şerbet kadar onun misafire nasıl sunulduğuna da dikkat çekiyor. Osmanlı dönemindeki Kütahya çini ve seramikleriyle Topkapı Sarayı koleksiyonundaki İstanbul yapımı porselenler, aynı sofra kültürünün yerli işçilikle nasıl zenginleştiğini düşündürüyor.
Bugün de yemek masaya geldiğinde misafir önce tabağın bütününü görür. Porselenin tonu yemeğin renklerini belirginleştirdiğinde, tabağın biçimi sosu ve garnitürü yerli yerinde tuttuğunda şefin sunumda gözettiği ayrıntılar daha iyi anlaşılır. Güral Porselen ve Kütahya Porselen gibi üreticilerimizin bu işçilik birikimini dünyanın farklı sofralarına taşıması benim için değerli.
Lora Ahbap’ın ürünleri anlatırken duyduğu heyecan, Genel Müdür Sayın Mehmet Naci Pekcan’ın ve İstanbul bölge müdürlerinin standa gelen herkesle yakından ilgilenmesi de aklımda kaldı.
Altınbaşak’ta tencereden açık büfeye işçilik
Tuğçe Maden, Altınbaşak standında tencereleri, tavaları ve metal sunum gereçlerini anlatırken bir tavanın sapını kavradım. Ağırlığı dengeli dağılıyordu. Aynı tavayı servis boyunca defalarca kaldıran bir aşçı için sapın ele oturması, tezgâh başında hemen karşılığı olan bir ayrıntı.
Altınbaşak’ın tencerelerini de özellikle inceledim. Ağır ateşte pişen bir yahni ya da yoğun servise hazırlanan bir sos için tabanın ısıyı nasıl dağıttığına bakarım. Kapak gövdeye düzgün oturuyor mu, kulplar tencere doluyken rahat kavranıyor mu? Benim için tencerenin işçiliği, pişirme ve taşıma sırasında önem kazanan bu ayrıntılarda kendini gösterir.
Tuğçe Maden’in tanıttığı açık büfe serilerini, metal sunum ürünlerini ve yeni tasarımları da bir şef olarak yakından inceledim. Büfede misafirin yemeğe rahat ulaşmasına, servis ekibinin de kabı kolayca yenileyebilmesine bakarım. Yoğun bir kahvaltı servisinde bir kabın büfeden rahatça alınıp yerine dolusunun konabilmesi, tasarımın işe yaradığı anlardan biridir.
Metal sunum kaplarında kenarların temiz işlenmesini ve kabın masaya rahat taşınmasını önemsiyorum. Altınbaşak’ın yeni tasarımlarında beğendiğim, metal işçiliğine gösterilen özenin bu kullanım ayrıntılarına da yansımasıydı.
Şef Dr. Esat Özata ile gastronomi eğitimi ve mutfak sistemi
Fuarda Bahçeşehir Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğretim üyesi, sevgili hocam ve meslektaşım Şef Dr. Esat Özata’yla gastronomi eğitiminin profesyonel mutfağın günlük işleyişiyle nasıl buluştuğunu konuştuk. Bu sohbet bana uygulama mutfağındaki bir dersi düşündürdü. Öğrenci reçeteyi uygularken hazırlığı hangi sırayla yapacağını, ekiple işi nasıl paylaşacağını ve yoğun serviste aynı yemeği nasıl tutarlı çıkaracağını da öğreniyor.
Gastronomi eğitiminin üreticiden sofraya uzanan tarafını burada görüyorum. Bir yemeğin hangi coğrafyada, hangi ihtiyaçtan doğduğunu araştıran genç bir aşçı, malzemenin mevsimini ve pişirme tekniğini anlayınca o reçeteyi kendi mutfağında nasıl yorumlayacağına daha bilinçli karar verebilir.
6. İstanbul Culinary Cup’ın yarışma programı
Fuarın üçüncü salonundaki yarışma için Aşçılar Derneği’nin yayımladığı program 11–14 Kasım’ı kapsıyordu.
11 Kasım – Sergi programında çikolata heykel, butik pasta, çiçek aranjmanı, artizan ekmek, sebze oymacılığı ve yemek fotoğrafçılığı vardı. Canlı yarışmalarda Osmanlı saray mutfağı, burger, makarna, Asya mutfağı, tapas ve pizza tabakları ile kokteyl ve barista kategorileri yer aldı.
12 Kasım – Lise öğrencileri başlangıç, kümes ve av hayvanları, balık, et ve tatlı tabaklarında yarıştı. Günün takım kategorisi En İyi Lise Ekibi’ydi.
13 Kasım – Üniversite öğrencileri aynı beş tabak kategorisinde yarıştı. Programda En İyi Üniversite Ekibi yarışması da vardı.
14 Kasım – Programın son gününde Yılın Şef Takımı ve Ülkeler Arası İstanbul Culinary Gastronomi Kupası yarışmaları ile ödül törenleri yer aldı.
Osmanlı saray mutfağı kategorisini özellikle önemsiyorum. Bir gencin tarihî bir reçeteyi kendi tekniğiyle yorumlaması, üstelik bunu belirli bir sürede yapması, yemeğin geçmişiyle bugünün servis disiplini arasında bağ kuruyor. Yarışmacılara, eğitmenlere ve jüriye emekleri için teşekkür ediyorum.
Bir şefin gözünden HOSTECH İstanbul
Fuarın bende bıraktığı en güçlü izlenim, bir restoranın bütün işleyişini birkaç koridor boyunca görebilmekti. Fırından çıkan yemeğin kıvamı, tavanın eldeki dengesi ve tabağın masaya nasıl ulaştığı aynı servisin parçaları. Bu işleri yapanlarla ekipmanı tasarlayanların yüz yüze gelmesi, bir sonraki tasarımda neyin değişmesi gerektiğini konuşmak için fırsat yaratıyor. Yurt dışından gelen alıcılarla bu konuşmayı yapmak da Türk üreticisine ürününün farklı mutfaklarda nasıl kullanılabileceğini gösterme imkânı veriyor.
Bir ekipmanı satın almadan önce kendi reçetemle, gerçek servis hacmimde denemek isterim. Satış sonrası destek ve enerji tüketimi de bu kararın parçası. Sorularımı fuarda doğrudan üreticiye sorabilmeyi değerli buluyorum. Bu buluşmada emeği olan firmalara, stant ekiplerine, TÜYAP ve TUSİD’e teşekkür ediyorum.
Bu fuarlar Türkiye’nin yedi bölgesine yayılmalı
Bir kayak oteliyle kıyı kasabasındaki balık restoranının ekipman ihtiyacı farklı. Ev sahipliği şehirler arasında dönüşümlü olursa işletmeci kendi menüsüne uygun ekipmanı yerinde değerlendirebilir, yerel üretici alıcıyla, öğrenci de ustayla tanışabilir. Ziyaretçilerin konaklama ve yeme içme harcamaları farklı şehirlere yayılır. Bir fuarın kalıcı katkısını, sonrasında başlayan tedarik ilişkileri ve öğrencilere açılan staj yerlerinde ararım.
TÜYAP’tan ayrılırken bir fırın ayarını her tepside baştan yapmak gerekmediğinde kazandığım vakti düşündüm. O vakitte yemeğin tadına bir kez daha bakabilir, yanımdaki genç aşçıya sosun kıvamını nasıl anlayacağını gösterebilirim. Mutfak teknolojisinin bana en değerli katkısı, tezgâh başında yemeğe ve o yemeği öğrenen insana daha çok zaman ayırabilmek.
Şef Reşat Aydın, araştırmacı şef, gastronomi yazarı










