Bir işi başarıyla sonuçlandırabilmek için doğru stratejiler belirlemek ve sağlam bir plan yapmak elbette büyük önem taşır. Ancak en kusursuz plan bile hayata geçirilemediği sürece hiçbir değer üretmez. İşte bu noktada yöneticinin iş yaptırma gücü, yani otoritesi devreye girer.
Plan Yapmak Yeterli Değildir
Yönetim sürecinin ilk adımı planlamadır. Hedeflerin belirlenmesi, görevlerin dağıtılması ve uygulama takviminin oluşturulması başarının temelini oluşturur. Ancak planların hayata geçirilmesi insan faktörüne bağlıdır. İnsanların belirlenen hedefler doğrultusunda hareket edebilmesi ise yöneticinin oluşturduğu otorite ile doğrudan ilişkilidir.
Yıllardır yönetim danışmanı olarak verdiğim eğitimlerde ve yaptığım danışmanlık çalışmalarında "yönetici otorite sahibi olmalıdır" dediğimde, birçok yöneticinin şu cevabı verdiğine şahit oldum: "Ben çok sert bir yönetici değilim." Bu yaklaşım, otoritenin çoğu zaman yanlış anlaşıldığını göstermektedir. Otorite; sert olmak, baskı kurmak ya da insanları korkutarak yönetmek değildir. Asıl otorite, belirlenen hedeflerin zamanında ve istenilen kaliteyle gerçekleştirilmesini sağlamaktır.
Makamdan Kaynaklanan Otorite
Her yönetici, bulunduğu makamın kendisine verdiği yetkiyi kullanır. Çalışanlar alınan her kararı veya yapılan her planı beğenmeyebilir. Ancak organizasyonların düzen içinde çalışabilmesi için belirli bir hiyerarşi ve karar mekanizması vardır.
Yönetici gerektiğinde makamından kaynaklanan yetkisini kullanarak işlerin planlandığı şekilde tamamlanmasını sağlamalıdır.
Kişilikten Kaynaklanan Otorite
Bazı insanlar, herhangi bir yöneticilik unvanına sahip olmasalar bile çevrelerinde doğal bir otorite oluşturabilirler. Bunun temelinde makam değil; bilgi, tecrübe, tutarlılık, güvenilirlik ve kişilik özellikleri vardır. İletişimin gücü ile otorite kurulmuş olur. Bu kişilerin söyledikleri insanlar üzerinde etki oluşturur. Aslında kalıcı otorite de budur.
Otorite Tek Başına Yeterli Değildir
Bunu yakın zamanda evimde yaptırmaya çalıştığım tadilat sürecinde bir kez daha yaşayarak gördüm. İlk başta "parayı verenin düdüğü çalar" anlayışının işlerin tamamlanması için yeterli olacağını düşündüm. Ancak süreç ilerledikçe bunun pratikte her zaman geçerli olmadığını gördüm.
Sonuç alabilmek için farklı yöntemleri birlikte kullanmak zorunda kaldım. Eksik işleri yazılı hale getirdim, yapılacakları net şekilde tanımladım, sürekli iletişim kurdum ve ustalarla iyi ilişkiler geliştirmeye çalıştım. Gerektiğinde işveren olarak otoritemi kullandım; ancak asıl sonucu iletişim ve ikna sayesinde alabildim.
Bu deneyim bana bir kez daha gösterdi ki; günümüz çalışma hayatında yalnızca yetkiye dayanarak iş yaptırmak giderek zorlaşıyor.
Yeni Nesilde Otoritenin Değişen Anlamı
Özellikle yeni kuşak çalışanlarda bağırarak, ses yükselterek veya baskı kurarak kalıcı sonuç almak oldukça güçtür. İnsanlar artık neden yaptıklarını bilmek, karar süreçlerine değer katmak ve saygı görmek istiyor.
Bu nedenle günümüz yöneticisinin en önemli yetkinliklerinden biri, güçlü iletişim kurabilmek ve ikna becerisini geliştirebilmektir.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli bir denge vardır. İkna odaklı yönetim anlayışı, kurallardan vazgeçmek anlamına gelmemelidir. Kişilere göre değişen yönetim tarzı yerine; herkes için geçerli, adil ve şeffaf kurallar uygulanmalıdır.
Etkili yöneticilik; makamın verdiği yetkiyi, kişisel güvenilirliği, güçlü iletişimi ve ikna becerisini doğru zamanda birlikte kullanabilmektir.
Sadece makamına güvenen yöneticiler, görevleri sona erdiğinde etkilerini büyük ölçüde kaybederler. Buna karşılık güven veren, bilgi ve karakteriyle örnek olan yöneticiler ise unvanları olmasa bile insanları peşlerinden sürükleyebilirler.
Çünkü gerçek otorite, insanların mecbur oldukları için değil; inanıp, güvendikleri için insanların dediğini yapmasıdır.
