Binance'ten yaklaşık 20 dakikada 6,3 milyar dolarlık kripto varlık çalınması, yıllardır yaptığım bir uyarıyı yeniden gündeme getirdi: Kripto para borsaları yatırımcının kasası değildir. Alım satım için gerekli tutar dışında varlıklarınızı borsalarda tutmayın. Uzun vadeli birikimlerinizi Ledger Nano S gibi donanım cüzdanlarıyla kendi kontrolünüze alın.
Son sözü en başta söylemek istiyorum: Kripto paralarınızı borsalarda tutmayın. Soğuk cüzdan kullanın!
Yıllardır aynı uyarıyı yapıyorum. Kripto para borsaları, mahalledeki kuyumculardan farksızdır. Altınınızı kuyumcudan alırsınız ama bütün birikiminizi onun kasasına emanet etmek zorunda değilsiniz. Kripto para borsalarına da böyle bakmalısınız.
29 Ekim'de dünyanın en büyük kripto para borsası Binance'ten yaklaşık 6,3 milyar dolarlık kripto varlık çalındı. Üstelik varlıkların büyük bölümü yaklaşık 20 dakika içerisinde saldırganların kontrolüne geçti. Binance, zararları karşılayacağını ve yaklaşık 3 milyar dolarlık varlığın dondurulduğunu açıkladı. Peki, ya karşılayamasaydı? Milyarlarca dolarlık birikimin hesabını kim verecekti?
Bitcoin'in ilk bloğu 3 Ocak 2009'da oluşturuldu. O tarihten bugüne kripto para piyasasında nice borsanın hacklendiğine, bazılarının iflas ettiğine, bazılarında ise müşteri varlıklarının kötüye kullanıldığına ilişkin soruşturmalar yürütüldüğüne tanık olduk. Kötüye kullanımı biraz daha açarsak: Bazı kripto borsalarını kendi kendilerini soydukları şüphesi de hep vardı.
Kaldı ki borsalar arası şüpheli transferlerde borsalar birbirlerine yardımcı olmuyorlar. Örneğin: X borsasını soyanlar parayı Y borsasının kasasına aktarıyorlar ama Y borsası parayı şüpheli işlem olarak görmeyip soyulan x borsasına yardımcı olmuyor? Buda bir sorun ama dijital varlığın varlığı ve iştahı başka bir şey...
2025 yılının Şubat ayında Bybit'ten 1,5 milyar dolarlık kripto varlık çalındı. Daha önce Mt. Gox, FTX ve Türkiye'deki Thodex vakalarını yaşadık. Her olayın hukuki ve teknik nedeni farklıydı. Fakat yatırımcının karşı karşıya kaldığı ortak bir tehlike vardı: Kendi kontrolünde olmayan varlığına erişememek.
Borsanın büyüklüğü paranızın güvencesi değildir
Bir borsanın uluslararası faaliyet göstermesi, milyonlarca müşterisinin bulunması, reklamlarında ünlü isimlerin yer alması veya büyük organizasyonlara, kültür sanat etkinliklerine, sporun herhangi bir dalına, X youtuberin yayınına sponsor olması varlıklarınızın mutlak güvence altında olduğunu göstermez.
Türkiye'de özellikle kripto para fiyatlarının hızla yükseldiği dönemlerde hesaplarına erişemediğini, doğrulama SMS'lerini alamadığını veya satış işlemlerini gerçekleştiremediğini belirten yatırımcıların şikâyetlerini yıllardır okuyoruz. Yükseliş dönemlerinde parasını çekmek isteyen kullanıcılara doğrulama ve sisteme giriş SMS’ini kulllanıcıya göndermeyen Türkiye’de faaliyet gösteren borsaları camianın kullanıcıları bilirler.
Bu sorunların her birinin kasıtlı olduğunu ileri süremeyiz. Teknik yoğunluk ve altyapı yetersizliği de yaşanabilir. Ancak yatırımcı açısından sonuç değişmiyor. Kendi parasını kullanmak istediği anda karşısına bir erişim engeli çıkıyor. Çünkü bahse konu borsaların çekilmek istenen tutarı verecekleri para kasalarında yok! Tabi ki SMS kodu göndermeyecekler ve tabi ki yükseliş gününü ve anını bekleyen bireysel varlık sahipleri kendi kazançlarına erişemeyecekler. Rezerv ispatı sorunu yaşayan borsalar maalesef faaliyetteler ve devlet kurumları hiçbir şeyde yapmıyorlar. Kripto borsaların rezerv ispatı sorununa dair yazımı okuyabilirsiniz.
Borsalar kullanıcılarına kripto okuryazarlığı öğretiyor, iki aşamalı doğrulamayı tavsiye ediyor. Güzel! Peki, aynı yatırımcı hesabına giriş yapmak için gereken SMS'i alamadığında bu güvenlik tavsiyelerinin ne kadarını uygulayabiliyor?
Türkiye'de SPK'nın 2025 yılında yürürlüğe koyduğu düzenlemeler, kripto varlık hizmet sağlayıcılarına rezerv kanıtı, saklama, sermaye yeterliliği ve denetim yükümlülükleri getirdi. Gerekli düzenlemeler bunlar. Fakat düzenleyici denetimin bulunması, siber saldırı ihtimalinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Asıl soru şu, asıl şüphe hep şu olmuştur: Borsalar kendilerini soyuyorlarsa? Devasa varlıkları barındıran borsalar nasıl oluyor da dakikalar içerisinde soyuluyorlar? Blockchain diyoruz, SHA 256 algoritması diyoruz. Ne oluyor bu borsalara? Hosting tabanlı frewall mı kullanıyorlar? Blockchain bu kadar güvensiz bir yapı değil ve olamazda.
Soğuk cüzdanınızı kullanın, birikiminizin kontrolünü elinize alın
Yıllardır tavsiyem değişmedi. Alım satım yapıyorsanız işlem gerçekleştireceğiniz miktarı borsada tutun. Bitcoin veya başka bir kripto varlığı uzun vadeli saklamak istiyorsanız Ledger Nano S benzeri bir soğuk donanım cüzdanını araştırın.
Soğuk cüzdanlar, kripto varlıklarınızı yönetmenizi sağlayan özel anahtarları çevrimdışı ortamda korur. Borsanın internet sitesinin kapanması veya para çekme işlemlerini durdurması, kendi cüzdanınızdaki varlıklara erişiminizi doğrudan engellemez.
Elbette soğuk cüzdan kullanmak da bilgi ve sorumluluk gerektirir. Kurtarma kelimelerinizi kaybederseniz veya başkasına kaptırırsanız varlıklarınızı geri alamayabilirsiniz. Önce nasıl çalıştığını öğrenin, güvenilir cihaz kullanın ve küçük transferlerle deneyim kazanın.
Şimdi 2009'dan bugüne yaşananları yeniden düşünün. Dünyanın en büyük kripto para borsalarından biri bile milyarlarca dolarlık saldırıya uğrayabiliyorsa birikiminizi neden sürekli başkasının kasasında tutuyorsunuz? Borsa alım satım yapacağınız yerdir. Birikiminizin kasası olmak zorunda değildir.
Ve yıllardır söylediğim o cümleyi bir kez daha tekrarlıyorum:
Özel anahtarları sizin kontrolünüzde olmayan kripto varlıklar üzerinde tam tasarruf yetkiniz de sizin elinizde değildir.
Sevgiyle ve güvende kalın...
Adnan Ateş
