Haberler

Yugoslavya ne zaman dağıldı? Yugoslavya neden dağıldı?

Güncelleme:

Yugoslavya, Balkanların batısında yer alan, Balkanlarda İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan ve 1992 yılına kadar hüküm süren sosyalist federal cumhuriyetti. Şu anda 7 ülkenin bir zamanlar birleşimi olan Yugoslavya'nın ne zaman ve neden dağıldığı merak konusu oldu. Peki, Yugoslavya ne zaman dağıldı? Yugoslavya neden dağıldı?

Yugoslavya'nın eskiden bulunduğu alanda, şu anda Bosna-Hersek, Sırbistan, Hırvatistan, Kuzey Makedonya, Karadağ, Slovenya ve Kosova bulunuyor. Bir zamanlar bu 7 ülkenin birleşimi olan Yugoslavya'nın ne zaman ve neden dağıldığı gündem konusu oldu. Dağılan bu 7 ülkeden biri de Bosna- Hersek'ti. Bugün, Bosna- Hersek'te yaşanan Sebrenitsa Soykırımının 26. yıl dönümü olduğundan, Yugoslavya'nın dağılma konusu da gündemde yerini aldı. Peki, Yugoslavya ne zaman dağıldı? Yugoslavya neden dağıldı? Detaylar haberimizde!

YUGOSLAVYA NE ZAMAN DAĞILDI?

Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Balkanlar'da II. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan ve 1992 yılına kadar hüküm süren sosyalist federal cumhuriyet. Devletin bulunduğu alanda bugün Bosna-Hersek, Sırbistan, Hırvatistan, Kuzey Makedonya, Karadağ, Slovenya ve Kosova bulunur.

Savaş öncesi ülkenin kurulduğu topraklarda Yugoslavya Krallığı bulunuyordu. Krallık yıkıldı. Ülke adını 1943 yılında Demokratik Federal Yugoslavya, 1946'da Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti ve nihayetinde 1963 yılında Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti olarak değiştirdi.

Cumhuriyetin ilk başkanı Josip Broz Tito'dur. Ülke Soğuk Savaş döneminde Sosyalist olmasına rağmen tarafsız bir politika izlemiştir ve Bağlantısızlar Hareketi'nin kurucu üyelerinden biri olmuştur.

Yükselen etnik milliyetçilik hareketi 1980'li ve 90'lı yıllarda YSFC'nin üye ülkelerinin bağımsızlık talep etmelerine yol açtı. Bu hareketin gittikçe güçlenmesi ve Zenofobi'nin ortaya çıkmasıyla ülkede uzun yıllar huzursuz bir ortam vardı. 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılması ve bu dağılma sonucu yaşanan Doğu Bloku'nın çözülmesi devresinde ülkede Yugoslavya iç savaşları yaşandı ve bu süreç sonucunda ülke parçalandı. Parçalanma, özerk cumhuriyetlerin var olan sınırları doğrultusunda gerçekleşti.

YUGOSLAVYA NEDEN DAĞILDI?

Başkan Tito, 1980 yılında ölünce yerine Kolektif Başkanlık idaresi geldi. 1984 yılında devlet başkanlığı Veselin Djuranovic'e verildi. 1989'da görülen ekonomik ve siyasal bunalım, Hırvatistan ve Slovenya cumhuriyetleri arasında ilişkilerin bozulmasına sebep oldu. Aynı yıl Doğu Bloku'nda görülen yenileşme hareketleri Yugoslavya'ya da yansıdı ve 1990'da çok partili düzene geçildi.

Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin dağılma süreci öncelikle ekonomik-politik değişimin başlangıcı ile ilintilidir. Özellikle Yugoslav resmî tezi olan Özyönetim ve bu sayede ileri bir aşamada gerçekleşmesi tasarlanan Marksizm'in ön gördüğü "özgür üreticilerin birliği" fikri, ekonomik sistemin uluslararası sermayeye açılması ile dengesini kaybetmiştir. Yugoslav siyasi yapısının "Özyönetimci Sosyalizm"den "Pazar Sosyalizmi"ne kayışı, coğrafi esasa göre oluşturulmuş Yugoslav özyönetim modelinin neo-liberal politikalar ekseni ile dönüşüm sürecine girmesini ifade etmektedir. Sosyalist federal yapının köşe taşları olan özyönetim birimleri, ekonomi-politik dönüşüm süreci ile birlikte otonom statülere açık özerk birimler durumuna gelmiştir.

Yugoslavya, 1990'ların başıyla beraber birçok iç çatışma ve tartışmalara sahne olmuştur. Ülkenin federal yapısındaki dengesizleşme, bu ülkede kendi özerk cumhuriyetlerinde yaşayan halkların seslerini azar azar yükseltmelerine sebebiyet vermiştir. Yugoslavya'nın olumsuz gidişi ve yükselen Sırp milliyetçiliği karşısında diğer halklarda kıpırdanmalar görülmüştür.

Yugoslavya içinde özerk cumhuriyet liderleri ve yöneticileri arasındaki anlaşmazlıklar, çeşitli bölgelerde küçüklü büyüklü çatışma ve savaşların çıkmasına sebep olmuştur. Bu çatışma ve savaşların sonrasında federal cumhuriyeti oluşturan Slovenya Sosyalist Cumhuriyeti; Hırvatistan Sosyalist Cumhuriyeti; Makedonya Sosyalist Cumhuriyeti ve Bosna-Hersek Sosyalist Cumhuriyeti (1991'den 1995 sürecine dek) bağlı oldukları Yugoslavya federasyon yapısından ayrılıp bağımsızlık ilan etmişlerdir. Bu ilk ayrılma dalgasında en büyük acıyı nüfusunun büyük kısmı Müslüman olan Bosna-Hersek görmüştür. Eski Yugoslav Halk Ordusu'nun (JNA) teçhizatıyla donatılmış Sırbistan ordusu ve milis güçlerinin saldırıları ve bunların yanında küçük çaplı Hırvat saldırıları ile Bosna-Hersek, insanlık dışı olaylara sahne olmuştur. Sırp tarafı eski Yugoslavya askerî yapısının büyük kısmını donanarak güçlenmiş, Hırvat tarafı çeşitli destekler ve özellikle Almanya gibi devletlerin açık-gizli destekleri ile (siyasi, askerî vb.) güçlenmiş ve kendilerini savunabilecek, hatta saldırı yapabilecek duruma kavuşmuşlardır. Boşnak tarafı ise ellerinden alınan Yugoslavya askerî gücü, yaşadıkları alanların çevrelenmiş olması ve dış desteğin olmaması gibi sebeplerle savaşın başlarında oldukça güçsüz bir durumda kalmıştır.

1991'de başlayan cumhuriyetler arasındaki iç savaşın neticesinde aynı senenin sonlarında Slovenya, Hırvatistan, Makedonya ve Bosna-Hersek, bağımsızlıklarını ilan ettiler. Savaşın sonunda söz konusu devletler ayrı birer siyasi yapı oldular. Karadağ ve Sırbistan birleşerek yeni Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'ni oluşturdu. Yeni federasyon, Sırbistan ve Karadağ özerk cumhuriyetleri ve Sırbistan'a bağlı Kosova ve Voyvodina özerk bölgelerinin bütünlüğüyle oluşmuştur. Söz konusu devlet zamanla "Sırbistan-Karadağ" adını aldı. Böylece "Yugoslavya" adı tarihe karışmış oldu. 3 Haziran 2006'da Karadağ'ın referandum sonucunda bağımsızlık ilan etmesiyle bu son federatif devlet de dağılmıştır.

Eski Yugoslavya topraklarındaki son parçalanma ise Kosova'nın Sırbistan'dan kopması ile gerçekleşmiştir.

Kaynak: Haberler.com / Gündem

Bosna - Hersek Hırvatistan Yugoslavya Sırbistan Karadağ Kosova Gündem Güncel Haberler

YouTuber Diamond Tema hakkında yakalama kararı

YouTuber Diamond Tema hakkında yakalama kararı

Son seçim anketinde çarpıcı sonuç! CHP ile AK Parti arasındaki fark 3 puana yakın

Son seçim anketinde çarpıcı sonuç! CHP ile AK Parti arasındaki fark 3 puana yakın

İzmir'de infial yaratan görüntü! Yanındaki bankta oturan kadına bakarak kendini tatmin etti

İzmir'de infial yaratan görüntü! Yanındaki bankta oturan kadına bakarak kendini tatmin etti

Bakmadan Geçme

Arap turistler Uzungöl'de birbirine girdi! Vatandaşlar güçlükle ayırdı

Arap turistler Uzungöl'de birbirine girdi! Vatandaşlar güçlükle ayırdı

500

Yorumlar (3)

Bilgin Esmer:

Dağılımına hangi dış ülke zemin hazırladı,? Almanya ve Avusturya.

9
8
yanıtYanıtla
Turan Aydin:

Aynen,. sadece zemin hazırlamadılar, özellikle yapılmış bir şey, Yugoslavya, doğu bloğundan, batıya en yakın ülkeydi. Ve AB almamaları için bir neden yoktu. Fakat büyük ülke... iyisimi parçala ve yönet. Bukadar basit

yanıt5
yanıt1
Celal Balkar:

Amcamız Galip Balkar 1983 yılında Yugoslavya'da büyukelci iken Ermeniler tarafından şehit edildi.5yil uğraştım ama anıtı şehit olduğu caddeye yaptırdım.Ruhu Saad olsun

4
0
yanıtYanıtla
Yazılan yorumlar hiçbir şekilde Haberler.com’un görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
title