Neden bazı yumurtalar beyaz bazıları sarı renklidir?
Google algoritmasına bırakmayın, okuyacağınız haberi siz seçin! Tıkla ve ekle
Market raflarında bazı yumurtaların beyaz, bazılarının ise sarı ya da kahverengi tonlarda olması pek çok kişinin aklına aynı soruyu getiriyor: Neden bazı yumurtalar beyaz, bazıları sarı renklidir? Uzmanlara göre yumurta kabuğunun rengini belirleyen asıl etken tavuğun ırkıdır. Beyaz tüylü tavuk ırkları genellikle beyaz kabuklu yumurta yumurtlarken, kahverengi ya da kızıl tüylü tavuklar sarımsı ve kahverengi kabuklu yumurtalar üretir.
Kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi yumurtanın kabuk rengi, tüketiciler arasında uzun zamandır tartışma konusu. Neden bazı yumurtalar beyaz, bazıları sarı renklidir sorusunun yanıtı aslında tavuğun genetik yapısında saklı. Sarı ve kahverengi yumurtalarda görülen renk, kabuk oluşumunun son aşamasında salgılanan protoporfirin adlı pigmentten kaynaklanıyor. Beyaz yumurtalarda ise bu pigment bulunmuyor. Uzmanlar, kabuk renginin yumurtanın kalitesi, besin değeri ya da sağlığa etkisi üzerinde herhangi bir fark yaratmadığının altını çiziyor. Beyaz mı yoksa sarı yumurta mı daha sağlıklı sorusunun cevabı haberimizde…
KABUK RENGİNİ BELİRLEYEN ASIL ETKEN: TAVUK IRKI
Yumurta kabuğunun rengini belirleyen en önemli faktör, yumurtayı yumurtlayan tavuğun ırkıdır. Leghorn gibi ırklar genellikle beyaz kabuklu yumurta verirken, Rhode Island Red, Sussex ve benzeri ırklar kahverengi ya da sarımsı tonlarda yumurta üretir. Hatta Araucana gibi bazı ırklar mavi ve yeşil kabuklu yumurtalarıyla dikkat çeker.
Halk arasında sıkça dile getirilen bir ipucu da var: Kulak memesi beyaz olan tavukların çoğunlukla beyaz, kırmızı olanların ise kahverengi yumurta yumurtladığı söylenir. Bu kural her zaman geçerli olmasa da birçok ırkta şaşırtıcı derecede tutarlıdır.
RENK YUMURTA OLUŞUMUNUN SON AŞAMASINDA VERİLİYOR
Tüm yumurtalar başlangıçta beyaz bir kabukla oluşur. Kabuğun ana maddesi kalsiyum karbonattır ve doğal rengi beyazdır. Kahverengi yumurtalarda ise yumurta, tavuğun üreme kanalından geçerken son saatlerde "protoporfirin" adlı bir pigmentle kaplanır. Bu pigment, kanın hemoglobininin yapımıyla ilişkili bir maddedir ve kabuğa kahverengi, sarımsı ya da bej tonunu verir.
Bu nedenle kahverengi bir yumurtayı kırdığınızda kabuğun iç yüzeyinin çoğu zaman beyaz olduğunu görürsünüz. Çünkü renk, kabuğun yalnızca dış katmanlarında yoğunlaşır. Mavi yumurtalarda ise "biliverdin" adlı farklı bir pigment devreye girer ve bu pigment kabuğun tamamına işler.
BEYAZ MI SARI MI? BESİN DEĞERİ AÇISINDAN FARK VAR MI?
Uzmanların net yanıtı şu: Kabuk rengi, yumurtanın besin değerini, lezzetini ya da kalitesini doğrudan etkilemez. Beyaz ve kahverengi yumurtalar protein, vitamin ve mineral içeriği bakımından büyük ölçüde benzerdir.
Yumurtanın besleyiciliğini asıl belirleyen etkenler şunlardır: tavuğun nasıl beslendiği, hangi koşullarda yetiştirildiği, yumurtanın tazeliği ve saklanma şartları. Örneğin açık alanda gezen ve çeşitli yemlerle beslenen tavukların yumurtaları, kabuk rengi ne olursa olsun farklı özellikler gösterebilir.
KAHVERENGİ YUMURTA NEDEN DAHA PAHALI?
Birçok tüketici kahverengi yumurtanın daha pahalı satılmasını kaliteye bağlasa da gerçek neden farklıdır. Kahverengi yumurta veren tavuk ırkları genellikle daha iri yapılıdır ve daha fazla yem tüketir. Bu da üretim maliyetini artırır. Ayrıca Türkiye'de sarı ve kahverengi yumurtaların "köy yumurtası" algısıyla eşleştirilmesi, talebi ve dolayısıyla fiyatı etkileyen bir unsur olarak öne çıkar.
SARI RENKLİ YUMURTA SARISI NEDEN DAHA KOYU OLUR?
Kabuk rengiyle sıklıkla karıştırılan bir diğer konu da yumurta sarısının rengidir. Sarının açık ya da koyu turuncu olması tavuğun ırkıyla değil, beslenmesiyle ilgilidir. Mısır, yeşil bitkiler ve karotenoid açısından zengin yemlerle beslenen tavukların yumurta sarısı daha koyu renkte olur. Buğday ağırlıklı beslenen tavuklarda ise daha açık tonlu bir sarı görülür.
TAVUĞUN YAŞI VE STRES DE RENGİ ETKİLİYOR
Aynı ırktan tavukların yumurtaları arasında bile ton farkları görülebilir. Uzmanlara göre tavuk yaşlandıkça kahverengi yumurtaların rengi açılabilir. Bunun yanı sıra stres, hastalık, sıcak hava ve bazı ilaçlar da pigment üretimini etkileyerek kabuğun daha soluk görünmesine yol açabilir.
YUMURTA ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Sağlıklı ve kaliteli yumurta seçmek için kabuk rengine değil, bazı temel kriterlere bakmak gerekir. Yumurtanın üzerindeki kodu kontrol etmek, üretim şekli ve üretim yeri hakkında bilgi verir. Son tüketim tarihine dikkat edilmeli, kabuğu çatlak ya da kirli yumurtalar tercih edilmemelidir. Yumurtaların buzdolabında, mümkünse kendi kutusunda saklanması da tazeliğin korunmasına yardımcı olur.
SONUÇ: RENK BİR TERCİH MESELESİ
Kısacası, yumurtaların beyaz ya da sarı-kahverengi olması tamamen tavuğun genetik yapısından kaynaklanan doğal bir farklılıktır. Besin değeri açısından belirleyici olan kabuk rengi değil, tavuğun yaşam ve beslenme koşullarıdır. Bir sonraki market alışverişinizde yumurta seçerken renkten çok tazeliğe ve üretim bilgilerine odaklanmak en doğru tercih olacaktır.
