Ankara'da Suriyelilerin Dönüşü İçin Forum Başladı

Göç ve Diaspora Vakfınca (GDV) düzenlenen " Suriye'ye Güvenli ve Sürdürülebilir Dönüş Perspektifleri" başlıklı Bölgesel Göç ve Geri Dönüş Forumu Ankara'da başladı.

Suriye'ye yönelik geri dönüş süreçlerinin farklı boyutlarıyla ele alınacağı üç günlük forumun ilk gününün teması, "Bölgesel Sahiplenme ve Kriz Yönetiminde Vizyon Ortaklığı" olarak belirlendi.

Ankara'da bir otelde düzenlenen tanıtım filminin gösterimiyle başlayan forumun açılışında, GDV Başkanı Recep Seyyar, Dışişleri Bakan Yardımcısı Hacı Ali Özel, İçişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Cangir konuşma yaptı.

GDV Başkanı Seyyar, Suriye'nin geleceği ve bölge ülkeleri arasındaki koordinasyonun önemine dikkati çekerek, bölge krizlerinin yoğun olduğu bir dönemde, forum davetine katılım sağlanmasının bölgesel işbirliği ve koordinasyonun desteklenmesi fikrine verilen önemin göstergesi olduğunu belirtti.

Suriye'deki dönüş süreçlerinin sağlıklı yürütülebilmesinin önemini vurgulayan Seyyar, "Bugün Suriye'de yeni bir dönem başlıyor. Hepimiz ev sahibi ülkeler olarak milyonlarca Suriyeliye ev sahipliği yaptık. Şimdi onların tekrar evlerine dönüş süreçlerini birlikte planlıyoruz. Bu planlamanın sağlıklı bir zemine oturması için ancak Suriyeli aktörlerin, o ülkenin yöneticilerinin masada olduğu, koordinasyonun birlikte yürütüldüğü bir süreçle mümkün." değerlendirmesinde bulundu.

15 yıllık süreçte ev sahibi ülkelerle kurulan bir bağ bulunduğuna dikkati çeken Seyyar, şunları kaydetti:

"Ülkelerimizde doğmuş, çocukluğunu burada yaşamış, dillerimizi öğrenmiş, çocukluk hatıraları ve ilk eğitim yılları bu ülkede olan milyonlarca çocuk var. Bu çocuklar yarının bölgesini inşa edecek, yarının bölgesinin yönetiminde ortak koordinasyonu, ortak işbirliğini inşa etmek için tüm ev sahibi ülkelerin en büyük fırsatı olarak önümüzde duruyor."

"Bugün dünya üzerinde yerinden edilmiş insan sayısı 120 milyonu aştı"

Bakan Yardımcısı Özel, dünya ve bölgenin göç baskısı altında çok boyutlu bir sınavla karşı karşıya olduğunu belirterek, "Silahlı çatışmaların yanı sıra iklim değişikliği, doğal afetler, yoksulluk, gıda ve su güvensizliği ile ekonomik ve sosyal kırılganlıklar gibi sebepler nedeniyle bugün dünya üzerinde yerinden edilmiş insan sayısı 120 milyonu aşmıştır." dedi.

Özel, devam eden çatışmaların, yol açtığı kitlesel göç hareketlerine doğrudan maruz kalan Türkiye gibi bölge ülkeleri üzerindeki yükü de giderek arttırdığına işaret ederek, "Bunun en acı yansımaları bugün ne yazık ki Orta Doğu'da yaşanan insani kriz ve zorunlu göç hareketlerinde açıkça tezahür etmektedir." diye konuştu.

İsrail'in uluslararası hukuku içe sayan saldırgan ve yayılmacı politikalarının, bölgede barış ve istikrarı ağır biçimde tahrip ettiğini ifade eden Özel, "Gazze'de yürüttüğü insanlık dışı eylemler, Filistin'deki işgal ve ilhak uygulamaları ile Lübnan'a yönelik saldırıları yüz binlerce insanı yerinden ederek bölge genelindeki göç baskısını ve güvenlik risklerini arttırmaktadır." değerlendirmesinde bulundu.

Özel, Türkiye'nin göç yönetiminde, uluslararası hukuk temelinde ortak sorumluluk, etkin uluslararası işbirliği ve insan odaklı çözümleri esas alan bir yaklaşımı savunmayı sürdüreceğini söyleyerek, şöyle devam etti:

"Türkiye başta Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ve Uluslararası Göç Örgütü olmak üzere uluslararası platformlarda göç yönetimindeki tecrübesini paylaşmaya, adil yük ve sorumluluk paylaşımını esas alan insan odaklı ve sürdürülebilir bir göç yönetimi anlayışını kararlılıkla desteklemeye devam etmektedir."

Özel, Forumun verimli görüşmelere, tecrübe paylaşımına ve ortak çözüm arayışlarına katkı sağlamasını temenni ettiğini de belirtti.

"Güvenli şartlar oluştuğunda kendi ülkelerine dönmek istemektedirler"

İçişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Cangir ise Suriye krizinin uluslararası toplum için büyük bir imtihana dönüştüğünü belirterek, Türkiye'nin bu süreçte en fazla Suriyeliye ev sahipliği yapan ülke olarak insani sorumluluğunu yerine getirdiğini vurguladı.

Türkiye'nin geri dönüş politikasının net bir zemine oturduğunu ifade eden Cangir, şu değerlendirmede bulundu:

"Türkiye açısından geri dönüş politikasının temelinde tek bir ilke vardır, geri dönüşler gönüllü olmalıdır, güvenli olmalıdır, onurlu olmalıdır ve düzenli şekilde gerçekleşmelidir. Tüm uygulamalarımızı bu ilke üzerine inşa ettik. Süreci ulusal mevzuatımızın yanı sıra uluslararası hukuk ve insan hakları standartları çerçevesinde yürütmeye devam ediyoruz."

Suriye'de 8 Aralık 2024 tarihinde yaşanan rejim değişikliğinin ardından gönüllü geri dönüşlerde büyük bir ivme yakalandığını kaydeden Cangir, rakamlara ilişkin şunları söyledi:

"Sadece 8 Aralık'tan itibaren 700 bini aşan sayıda insan gönüllü geri dönüş gerçekleştirdi. Bu tablo bize önemli bir gerçeği göstermektedir. İnsanlar güvenli şartlar oluştuğunda doğal olarak kendi ülkelerine dönmek istemektedirler."

Açılış konuşmalarının ardından program kapsamında aile fotoğrafının çekilmesinin ardından birinci oturuma geçildi. Forumda, Suriye'ye güvenli ve sürdürülebilir dönüş süreci, bölgesel işbirliği, kriz yönetimi ve ortak çözüm perspektifleri çerçevesinde değerlendirilecek.