Yerli Teleskoplarla Uzayın Derinliklerine Yolculuk

Kendi teleskoplarını üreten makine teknikeri Uğur İkizler ile Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) öğrencileri, el emeği ve mühendislik bilgisiyle geliştirdikleri teleskoplarla uzayın derinliklerini gözlemliyor, astronomiye ilgiyi yaygınlaştırmak için çalışmalar yürütüyor.

İkizler'in yaklaşık 25 yıl önce merakla başladığı serüveni, bugün Türkiye'nin amatör olarak en büyük el yapımı teleskoplarından birine ulaşırken, SUBÜ öğrencileri de kendi tasarlayıp ürettikleri bilgisayar kontrollü teleskopla yerli mühendislik çalışmalarına katkı sunuyor.

Türkiye'nin farklı illerinden astronomi tutkunlarını buluşturduğu Sakarya'nın Taraklı ilçesindeki Karagöl Yaylası'nda bu yıl düzenlenen Marmara Gözlem Etkinliği'ne (MAGET) katılan İkizler ile SUBÜ öğrencileri, kendi tasarlayıp ürettikleri teleskoplarla gökyüzü gözlemleri gerçekleştirirken, deneyimlerini de katılımcılarla paylaştı.

62 yaşındaki İkizler, AA muhabirine, amatör ruhla başladığı yolculuğun bugün hayatının vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini söyledi.

Astronomiyle ilgili hiçbir eğitim almadığını, amatörce kendi teleskobunu yapıp, gökyüzü fotoğrafları çektiğini anlatan İkizler, "Yaklaşık 25 yıl önce kendi teleskopumu yapabileceğimi öğrendim. Bursa'da Hasip Sönmezalp ile tanıştım. Türkiye'nin ilk teleskop yapan kişisiymiş. Torna ustasıydı. O bana nasıl yapılabileceğini söyledi, kitaplar verdi. O tarihlerde başladık. Yaşlıydı zaten, tanıştıktan 1 yıl sonra maalesef vefat etti. Daha sonra yavaş yavaş kendi teleskobumu yapmaya başladım." dedi.

Çok sayıda teleskop ürettiğini, bundan sonrakilerin ticari ürünlerden daha iyi olması için çalıştığını dile getiren İkizler, zaman içinde daha ileri test teknikleri öğrendiğini kaydetti.

İkizler, şu an 51 santimetre çapında kendi ürettiği teleskobu kullandığına değinerek, şöyle devam etti:

"O el yapımı ve amatör olarak Türkiye'nin en büyüğü. Etkinliklerde, okullarda öğrencilere eğitim olarak çok yaptık. 2009'da bir çalıştay oldu. Arkadaşlarla 100 öğretmene kendi teleskobunu yaptırdık. Boş zamanlarımda teleskop yapmaya çalışıyorum. Bir teleskobu yapmak 2-3 ayımı alıyor. Şu an ticari satılan teleskoplarla ne inceleniyorsa hepsi inceleniyor. Galaksiler, gezegenler, yıldız kümeleri gibi hepsine bakabiliyoruz, fotoğraflayabiliyoruz."

Teknoloji ilerledikçe, bazı gözlem aletleri geliştikçe ve çoğaldıkça vatandaşların da gökyüzüne olan ilgisinin arttığını belirten İkizler, "İnsanlar teleskopla ilk kez bakınca gayriihtiyari hemen fotoğrafını çekmek istiyor. O biraz astrofotoğrafiyi ilerletiyor. Şimdi teknoloji iyice ilerledi, şehir içinden de çekilebiliyor, o şekilde yayılıyor. Şu anda ülkede bayağı astrofotoğrafçı var. Kuyruklu yıldızlar en çok ilgimi çeken cisimler çünkü onların ne zaman hangi parlaklıkta geleceğini önceden bilemiyoruz. O yüzden biraz heyecanlı oluyor." diye konuştu.

Mühendislik bilgilerini TÜBİTAK desteğiyle teleskoba dönüştürdüler

SUBÜ Elektrik Elektronik Mühendisliği 3. sınıf öğrencisi Melih Özüpek, üniversitenin 2 yıl önce kurulan Astronomi Topluluğu'nun mühendislik başkanı olduğunu söyledi.

Topluluğu ve mühendisliği ilerletmek için çalışmalar yaptıklarından bahseden Özüpek, ürettikleri iki teleskobu denemek amacıyla topluluk olarak Marmara Gözlem Etkinliği'ne katıldıklarını anlattı.

Özüpek, ilköğretim öğrencilerine astronomi sunumu yapıp eğitim verdiklerini belirterek, "TÜBİTAK desteğiyle 10 kişilik ekiple teleskop yaptık. Mayısta başladık ağustos ayında bitirdik. Teleskopumuzla Satürn'ün halkaları, Venüs, Ay gibi gökyüzü cisimlerini gözleyebiliyoruz. Bu teleskobun özelliği tamamen kendi yapımımız olması. Belki çok büyük bir özellik sayılmayabilir ama bunu elektronik konnektörlerinden kartlarına kadar kendimiz çizdik ve ürettirdik. Atölyelerimizde bunların üretimini ve montajını sağladık." ifadelerini kullandı.

Şimdi radyo teleskobuna odaklandıklarını dile getiren Özüpek, "Radyo teleskopuyla daha iyi bilimsel çıktılar sağlayabileceğimizi ve akademik dünyaya bizim de desteğimizin olabileceğini düşünüyorum. Şu anda yapımını tamamladığımız 150 milimetrelik Newton teleskobunu hem bilgisayar hem mobil olarak telefondan yönetebiliyoruz. Kendi yaptığımız programla yönetimini sağlıyoruz. Kamera verisini ve oradaki çıktılarını görmemizde çok işe yarıyor." dedi.