15 kuruluş AB Komisyonuna gazetecilerin belge erişimi için şeffaflık çağrısı yaptı

Medya kuruluşları, gazeteci dernekleri ve basın özgürlüğü örgütleri, Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun gazetecilerin Komisyonun elindeki belgelere erişiminin iyileştirilmesini istedi.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e mektup gönderen 15 kuruluş, AB Komisyonunun kamu yararını ilgilendiren konularda gazetecilerin ihtiyaç duyduğu belgeleri sağlamadığını belirtti.

Mektupta, belge taleplerinin ciddi gecikmelerle karşılandığı, bazı taleplerin tartışmalı gerekçelerle reddedildiği ve bazı belgelere yoğun sansür uygulanarak bilgi edinmenin zorlaştırıldığı ifade edildi.

Komisyonun bazı kritik belgeleri muhafaza etmediği ve gerektiği gibi arşivlemediği de aktarılan mektupta, bu durumun Avrupa genelindeki kamuoyu tartışmalarına zarar verdiği ve vatandaşların kritik dönemlerde önemli siyasi değerlendirmeler yapabilmek için ihtiyaç duydukları bilgilere ulaşmasını engellediği kaydedildi.

Belge erişimini zorlaştıran kural kaldırılmalı

Mektupta, AB Komisyonunun belge erişimini zorlaştıran Aralık 2024 tarihli iç usul kurallarını yürürlükten kaldırması ve AB belgelerine kamu erişimini düzenleyen 1049 sayılı tüzüğü eksiksiz uygulaması talep edildi.

Gazetecilerin bilgi taleplerine ve bu taleplerin yanıtlanması için gereken sürelere ilişkin verilerin düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılması istenen mektupta, Avrupa Ombudsmanının, Komisyonun bilgi açıklamama kararlarının gerekliliğini ve orantılılığını değerlendirme çalışmalarının desteklenmesi çağrısı yapıldı.

Mektupta ayrıca, Komisyonun yasal yükümlülüklerine uygun olarak kapsamlı ve kamuya açık bir elektronik belge sicili oluşturması istendi.

Komisyonun AB'nin demokratik değerlerini koruma konusundaki itibarının tehlikede olduğuna işaret edilen mektupta, demokratik normların dünya genelinde baskı altında olduğu bir dönemde şeffaflığın ve hesap verebilirliğin güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

Gazze belgeleri açıklanmadı

Mektuba imza atanlar arasında bulunan EUobserver haber sitesi de AB Komisyonunun Gazze'deki altyapı projelerine harcanan AB fonlarına ilişkin elindeki 17 belgeyi açıklamayı reddetmesi üzerine şikayette bulunduğunu bildirdi.

Avrupa Ombudsmanı Teresa Anjinho'nun EUobserver'in şikayeti üzerine inceleme başlattığı kaydedildi.

Ombudsman Anjinho'nun ilk adım olarak Komisyonun itiraza en geç 4 Kasım'a kadar yanıt vermesini istediği, Komisyon'un bu süre içinde belgeleri açıklamaması halinde Anjinho'nun belgeleri bizzat inceleyeceği ifade edildi.

EUobserver, İsrail'in Gazze Şeridi'nde AB finansmanıyla inşa edilen altyapıyı ne ölçüde tahrip ettiğini araştırmak amacıyla söz konusu belgeleri şubat ayında talep ettiğini, ancak Komisyonun belgelerin açıklanmasını gerektiren üstün bir kamu yararı bulunmadığı gerekçesiyle talebi reddettiğini duyurmuştu.