Akıllı cihazlar demek yerine eskiden beri aklıyla küstahlaşmış cihazlar demeyi tercih etmişimdir. Bizden aldığını bize satan teknoloji, tabiri caizse, ‘eşeği boyayıp babasına satmak’ ifadesiyle özetlenen ve bazen Kayseri menşeli fıkralara konu olan, uyanıklık veya dolandırıcılığın halini yaşatır bize.
Ne zaman uyanacak, ne kadar koşacak, ne kadar yiyecek, kiminle görüşecek, kime kapınızı kapatacak veya kime sonuna kadar davetkâr olacaksınız? Çocuğunuzu nasıl sevecek, eşinizle ne konuşacak, patronunuzdan nasıl zam isteyeceksiniz, babanıza saygıyı nasıl göstereceksiniz eşinize onu sevdiğinizi nasıl göstereceksiniz?
Düşünmenize lüzum yok. Siz yormayın kendiniz, elinizde cihazlarınız evinizi temizlediği gibi, zihninizi de gereksiz kararsızlık, çelişki ve gerilimlerden temizleyip sizin yerinize düşünüp sizden daha hızlı karar veriyor nasıl olsa. Siz paranızla aldığınız ve sahip olduğunuz konforun keyfini sürün gerisini o akıllı ama küstah cihazlar halleder nasıl olsa.
Tabi tüm bu akıllı ama küstah teknolojinin en tepesinde ne var? Elbette yapay zeka. Peki genel anlamda bu teknoloji ve özelde yapay zeka bizden aldığını bize satıyorsa, bizim gibi yalan da söylüyordur, vaziyeti kurtarmaya ve bizi dolandırmaya da çalışıyordur. Suça ve ahlaksızlığa da itiyordur. Bizden alıyorsa bizde var bunlar, onda da olacaktır.
Anthropic adlı yapay zeka şirketi 2021 yılından beri, beş yıldır bünyesinde bir İskoç filozof çalıştırıyor. Adı Amanda Askell. Henüz 37 yaşında ve Anthropic şirketinde Claude yapay zeka modelini terbiye etmeye çalışan bir uzman.
Ben de sizin gibi, 37 yaşında filozof mu olur, demekten alamadım kendimi. Her ne kadar atalar akıl yaşta değil baştadır dese de buna inanmakta güçlük çekenlerdenim.
Siz de yapay zekanın hangi modeli olursa olsun, bazen kıvırdığını sizi kaybetmemek için, yalan söylediğini, hatta kimi zaman sizi yalanlamamak için kendini bile yalanladığını görmüşsünüzdür. Ahlaksız bir yardakçılık yapıyor.
Şimdi yapay zekanın karşımıza çıkardığı yalanlar kendinin yalanı mıdır yoksa bizim uydurduğumuz yalanların kaynaklığıyla bizim ahlaksızlığımızın dalkavukluğumuzun aynası mıdır?
Bu temelde düşünemk icab eder yalan nedir, dürüstlük nedir, kaybetmek pahasına neye tutunmalı biz ve elbette yapay zeka.
Belli ki Amanda’nın işi başından aşkın.
