Hayatımız altüst oldu diyenler mi dersiniz, AI çıktı bilmem ne bozuldu diyenler mi, dünyanın sonun bile getirenler mi olmadı?
Farkı yok hiç birinin, tıpkı matbaa ilk çıktığında Johannes Gutenberg Avrupa’da matbaayı geliştirince Vatikan’ın ve Katolik Kilisesinin sansürüne uğramıştı. İncil ve diğer dini metinlerin yaygınlaşıp halk tarafından okunmasından ve herkesçe yorumlanmasından korkuyorlardı.
Bilginin, özellikle kutsal görülen dini bilginin kontrolünü ve haliyle sağladığı gücü kaybetmekten korkuyorlardı.
Kitapları elle yazarak çoğaltan hattatlar ve müstensihler işsiz kalacakları korkusuyla çeşitli gösteriler yapmıştı.
Bir de entel dantel tayfası var ki onlar da kalitesiz kitap ve basımların artacağını ve dolayısıyla bilginin değersizleşeceğini söylüyorlardı.
Bizim cephede de durum farklı değildi elbette. Geç de olsa İbrahim Müteferrika, 1727 yılında matbaayı ilk getirdiğinde; hattatına, müzehhibine, ciltçisine aynı korku musallat oldu: Ekmek elden gidiyor.
O güne değin elle ve özenle yazılan Kuran-ı Kerim nasıl olurda gavur icadı bir makinede basılırdı. Ulema bunu bidat ve günah sayıyordu.
Zaten düşük olan okuma yazma oranında halk okumuyor saray ehli de el yazması eserlere ulaşıyordu. Anlayacağınız hem gereksiz hem günah görülüyordu.
Halkın tepkisinden korkulduğu için başlarda Kuran-ı Kerim basılmamış sadece tarih, coğrafya gibi beşeri ilimlere ait kitaplar ve sözlükler basılmıştı.
O gün matbaa ve yarattığı korkular neydiyse bugün de AI da odur. Bunun adına ben Semmelweis Refleksi diyorum. Kurulu mevcut sisteme ve otoritesine karşı peşin ve bütün bir reddediş. Düşünmeden, sorgulayıp hesap yapmadan sırf ezbere korkularımızdan beslenen bir refleks.
Oysaki yeni bir eğitim modeli içerisinde doğru kullanıldığında, hayatımıza kazandırdığı ve daha kazandıracağı konforu kimse reddedemez.
Bu açıdan bakıldığında Milli Eğitim Bakanlığının bu reflekse sahip olmadığını görmek ve bilmek bana umut veriyor.
