Ülkemizde faaliyet gösteren birçok işletme, bir veya birden fazla ailenin ortaklığıyla kurulmuş ve yönetilmektedir. Özellikle küçük ve orta ölçekli aile işletmelerinde aile bireyleri, şirket içerisinde aktif görev alarak profesyonel yöneticilerle birlikte işletmenin faaliyetlerini yürütmektedir.
Aile bireylerinin şirket içerisindeki konumları ile yetki ve sorumlulukları her ne kadar Yönetim Kurulu tarafından belirlense de, zaman zaman belirlenen kuralların dışına çıkan aile üyelerini takip edecek, gerektiğinde rehberlik edecek ve aile disiplinini koruyacak bir aile organının oluşturulması büyük önem taşımaktadır.
Genellikle ailenin en büyüğünün başkanlığında oluşturulan Aile Meclisi, görev ve yetkileri açık bir şekilde tanımlandığında, işletmede çalışan veya çalışmayan aile bireylerinin ortak aile değerleri doğrultusunda hareket etmelerini sağlayan önemli bir yönetim mekanizmasına dönüşmektedir. Böylece aile içi düzenin korunmasına, olası anlaşmazlıkların önlenmesine ve aile bütünlüğünün güçlendirilmesine önemli katkılar sunmaktadır.
Aile meclisinin görev ve sorumluluklarını büyük ölçüde ailenin yapısı, kültürü, değerleri ve gelecek beklentileri şekillendirir. Bu nedenle her aile, kendi ihtiyaçlarına ve kurumsal yapısına uygun bir Aile Meclisi oluşturarak bu kurulu farklı görev ve yetkilerle donatabilir.
Aile Meclisi, işletmenin günlük icrai faaliyetlerine müdahale etmeden, ailenin geleceğini planlayan, kuşaklar arası birlik ve beraberliği güçlendirmeyi amaçlayan stratejik bir yapı olarak faaliyet göstermelidir. Gerektiğinde bu mecliste aile dışından, tarafsız bakış açısı sağlayabilecek danışmanlar, hukukçular, ilahiyatçılar veya aile tarafından saygı duyulan ve görüşlerine değer verilen kişiler de yer alabilir. Bu durum, alınacak kararların daha sağlıklı, objektif ve sürdürülebilir olmasına katkı sağlayacaktır.
Aile Meclisinin Görevleri
Her şeyden önce aile meclisi işletmenin iç işleyişine müdahale etmez, aile bireyleri ile ilgilenir. Bu kapsamda;
·Aile içi iletişimi geliştirmek,
·Ailenin birlik ve beraberliğini korumak ve geliştirmek,
·Aile kültürü ve değerlerini korumak,
·Yeni nesillerin yetiştirilmesi ve geliştirilmesini planlamak, takip etmek,
·Ailenin sosyal ve kültürel yönünü geliştirmek,
·Aile bireyleri arasında çıkabilecek sorunları masaya yatırmak ve çözüme kavuşturmak,
·Ailenin gidişatı ile ilgili olarak şirketin ilgili organlarına tavsiyede bulunmak.
Sonuç olarak birçok aile işler iyi iken veya kötü giderken ciddi sorunlar yaşamakta ve bu sorunlar da işletmeye zarar verebilmektedir. Aile içi sorunların da birçoğu ve hatta nerede ise tamamı işletmenin kuralları ile çözülememektedir.
Doğru yapılandırılmış ve aile bireyleri tarafından benimsenmiş bir Aile Meclisi; aile içi iletişimi güçlendiren, ortak değerleri koruyan, anlaşmazlıkları büyümeden çözen ve şirketin gelecek nesillere sağlıklı şekilde aktarılmasına katkı sağlayan önemli bir yönetim aracıdır. Bu nedenle, özellikle uzun ömürlü olmayı hedefleyen tüm aile şirketlerinin Aile Meclisini kurumsal yönetim sistemlerinin ayrılmaz bir parçası olarak kurgulamaları ve etkin bir şekilde uygulamaları, hem ailenin, hem de işletmenin ortak menfaatine olacaktır.
