Bazı kavramlar vardır ki insanlar onları farklı bakış açılarıyla değerlendirir. “Tesadüf” kelimesi de bunlardan biridir. Kimileri yaşanan olayları tesadüf olarak açıklarken, kimileri ise her sonucun bir sebebi olduğuna inanır. Bu konu uzun yıllardır hem dinin, hem de günlük hayatın tartışma başlıklarından biri olmuştur.
İş dünyası ve bireysel yaşam açısından konuya baktığımızda ise yaşanan birçok olayın tesadüften ziyade, daha önce atılmış adımların, alınmış kararların ve gösterilmiş çabaların bir sonucu olduğunu görmek mümkündür.
Sonuçlar Bir Günde Ortaya Çıkmaz
İnsanlar çoğu zaman gördükleri sonucu değerlendirir, fakat o sonucu ortaya çıkaran süreci yeterince incelemezler.
Bir işletmenin kısa sürede büyüdüğünü, bir spor takımının başarılarını gördüğümüzde bunu şans olarak yorumlayabiliriz. Oysa perde arkasında yıllarca süren hazırlıklar, doğru yatırımlar, müşteri ilişkileri, disiplinli çalışma ve alınan riskler olabilir.
Başarı da başarısızlık da genellikle anlık değil, birikimli süreçlerin ürünüdür.
İşletmelerde Tesadüfe Yer Yoktur
Kurumsal yaşamda tesadüflere güvenerek sürdürülebilir başarı elde etmek mümkün değildir.
Satışların artması, müşteri memnuniyetinin yükselmesi, üretim hatalarının azalması, çalışan bağlılığının güçlenmesi veya kârlılığın yükselmesi kendiliğinden gerçekleşmez.
Bir satış temsilcisinin başarılı olması için müşteriyi tanıması, ihtiyaçlarını anlaması, düzenli takip yapması, doğru iletişim kurması ve satış sonrasında da ilişkiyi sürdürmesi gerekir. Bu çalışmalar yapılmadan gerçekleşen birkaç satış başarı olarak görülebilir; ancak bunların devamlılığı sağlanamaz.
Güçlü işletmeler tesadüflere değil, süreçlere güvenirler. Süreçlerini ölçer, denetler, geliştirir ve sonuçlarını analiz ederler. Böylece başarıyı şansa bırakmak yerine yönetilebilir hale getirirler.
Danışmanlık çalışmalarımda bunu birçok defa gözlemledim. Üzerinde durulan süreçlerde eksiklik, aksaklık ve tesadüflerin çok daha az yaşandığını bizzat gözlemledim.
Görünen Sonucun Kök Nedenine Bakabilmek
İnsanların yaptığı en büyük hatalardan biri yalnızca sonuca odaklanmalarıdır.
Bir spor müsabakasında güçlü görülen takımın kaybetmesi, bir girişimcinin beklenmedik başarısı veya bir çalışanın hızlı yükselişi çoğu zaman tesadüf olarak değerlendirilir. Oysa olayların arka planı incelendiğinde hazırlık, disiplin, strateji ve kararlılık gibi unsurların belirleyici olduğu görülür. Barcelo’na durup dururken en bilinen futbol takımlarından birisi olmadı.
Elbette hayatın içerisinde öngörülemeyen gelişmeler yaşanabilir. İnsan kontrolü dışında kalan durumlarla karşılaşabilir. Ancak bu durumlar bile insanların hazırlık düzeyini, dayanıklılığını ve kriz yönetme becerisini önemli hale getirir.
Çünkü aynı olay iki farklı insanın hayatında iki farklı sonuç doğurabilir. Buradaki fark çoğu zaman olayın kendisinden değil, kişinin hazırlık seviyesinden kaynaklanmaktadır.
İşletmelerde de özel yaşamda da kalıcı başarıların, güçlü ilişkilerin, sağlıklı yapıların ve sürdürülebilir gelişimin arkasında çoğunlukla tesadüf değil; bilinçli tercihler, doğru alışkanlıklar, disiplinli çalışma ve sistemli hareket etme anlayışı bulunmaktadır.
Bu nedenle yaşanan olayları yalnızca sonuçlarıyla değerlendirmek yerine, o sonuçları ortaya çıkaran sebepleri araştırmak gerekir.
Hayatı ve işletmeleri geliştiren yaklaşım, yaşananları tesadüfe bağlamak değil; sebepleri doğru analiz ederek geleceği daha bilinçli şekilde inşa etmektir.
