Haberler
BBC

Güneş Tutulması Psikolojimiz Üzerinde Güçlü Bir Etki Bırakabilir

Güncelleme:

Güneş tutulmasının psikolojimiz üzerindeki etkileri araştırılıyor. Hayranlık duygusu, alçakgönüllülük ve sosyal bağlar üzerinde olumlu etkileri olduğu görülüyor. Tutulmaya tanık olan insanlar daha hayranlık ifade ediyor ve kolektif bir deneyimi yansıtıyor. Bu olayın psikolojimiz üzerinde güçlü bir etki bırakabileceği düşünülüyor.

Hayranlık uyandıran kozmolojik olayların psikolojimiz üzerinde güçlü etkileri olabilir. 8 Nisan'da yine bir Güneş tutulması gerçekleşecek. Güneş tutulmasının üzerimizdeki olası etkilerini ödüllü bilim yazarı David Robinson, BBC Future için kaleme aldı.

Milattan Önce (MÖ) 28 Mayıs 585... Bugünün Anadolu topraklarında İran sınırları içinde yaşamış olan Medler ve bugünkü Türkiye'nin güneyini yöneten Lidyalılar altı yıldır savaşıyordu. Yunan tarihçi Herodot'un aktardığına göre savaşın sona ereceğine dair ne bir işaret vardı ne de taraflardan biri herhangi bir ilerleme sağlayabiliyordu.

Akan kanı sadece güneş tutulması durdurabildi.

Herodot, "Savaş ısınırken, gün birdenbire geceye dönüştü. Medler ve Lidyalılar değişimi gözlemlediklerinde savaşa ara verdiler; barış şartları üzerinde anlaşmaya varılması konusunda hemfikirlerdi" .

Bu yıl 8 Nisan'da Kuzey Amerika'da gözlemlenebilecek olan güneş tutulmasına bu denli dramatik tepkiler vermeyebiliriz ama son araştırmalar hayranlık duygumuzu uyandıran bu olayın psikolojimiz üzerinde güçlü bir etki bırakabileceğini öne sürüyor.

Tam güneş tutulmasını deneyimlememize olanak sağlayan bir dizi göksel tesadüften daha hayranlık uyandırıcı çok az olay var.

Araştırmalara göre bu hayret verici olaya tanıklık etmek, daha alçakgönüllü olmamız ve başkalarına özen göstermemiz için bize ilham veriyor.

2017 yılındaki tutulmanın psikolojik etkilerini araştıran ABD'deki Johns Hopkins Üniversitesi'nde psikolog Sean Goldy, "İnsanlarda yakınlık hissi güçlenebilir, başkalarıyla ya da topluluklarıyla daha yakın sosyal bağlar geliştirdiklerini söyleyebilirler" diyor.

Sonuç hayatınızı değiştirebilir

Uzunca bir süredir bilimsel çalışmalara dahil edilmeyen hayranlık duygusu son 20 yıldır gittikçe daha fazla ilgi gören bir alan haline geldi.

Duygu, kendimizi küçük hissettiren enginlik algısının tetiklediği merak ve hayret duygusu olarak tanımlanıyor.

Merak, benliğin baskıcı sesini susturabilir

Kanada'daki Toronto Üniversitesi'nden psikolog Jennifer Stellar, "Bu, çok büyük ve dünyaya bakış açınıza meydan okuyan bir şeyi algıladığınızda hissettiğiniz duygudur. Algılanamayacak kadar sıradışı bir nesneye ya da kişiye karşı duyumsanan bir histir."

Sonuç hayatınızı değiştirebilir.

ABD'deki Berkeley of California Üniversitesi'nden psikolog Dacher Keltner'ın Awe (Hayranlık) adlı kitabında yazdığı gibi, merak duygusu "benliğimizin veya egomuzun kusur bulan, özeleştiri yapan, baskıcı, statü bilincine sahip sesini" susturabilir ve bizi güçlendirebilir.

"Dayanışmacı olmamızı, zihnimizi harikalara açmamızı ve yaşamın derin kalıplarını görmemizi" sağlar.

Bu iddialı bir tez ancak Keltner ve meslektaşları bunu destekleyecek çok sayıda kanıt topladı.

2018 yılında yaptıkları ve hayranlığın alçakgönüllülükle ilişkisini inceleyen çalışma bunlardan biri.

Araştırma ekibi katılımcıların yarısına Dünya'dan uzaklaşarak Evren'i gösteren kısa bir video izletirken, diğer yarısına bahçe çitlerinin nasıl yapılacağını anlatan rahatlatıcı bir video gösterdi.

Ardından her iki gruptan da önce güçlü, sonra zayıf yanlarını yazmaları istendi.

Hipotezlerindeki gibi uzay videosu izletilen grup hayranlık hissini yaşamış olması muhtemel gruptu ve yazılarında güçlü yönleri diğerlerininkinden daha azdı.

Bu alçakgönüllüğün bir işareti olarak yorumlandı.

Aynı makaledeki başka bir çalışmada araştırmacılar, katılımcıların üçte birinden hayranlık duydukları bir zamanı hatırlamalarını istedi.

Diğer üçte biri komik bir şeyle eğlendikleri bir zamanı hatırlarken geri kalanı yiyecek almak için olaysız bir yolculuk yaptıklarını hatırladı.

Katılımcılar daha sonra çeşitli faktörlerin hayatlarındaki başarılarına ne kadar katkıda bulunduğunu yüzde 0 ile yüzde 100 arasında bir ölçekte değerlendiren bir dizi soruyu yanıtladı.

Bu faktörler arasında kendi yetenekleri veya şans ya da Tanrı gibi dış faktörler de vardı.

Araştırmacılar hayranlık hissini yaşayanların bu soruya daha alçakgönüllü yanıt verdiğini buldu.

Makalenin baş yazarı Stellar, "Hayranlık, kendinize odaklanma ve önem verme duygularınızı azaltıyorsa bu anlamlıdır" diyor ve ekliyor:

"Egomuz algımıza ve kararlarımıza yön verir ancak hayranlık gibi kendimizi aşan bir duygu egomuzun üzerimizdeki etkisine son verebilir."

Hayranlık hissi, fedakar davranışlara yöneltebilir

Becerilerimizi daha mütevazı değerlendirmenin yanında egomuzun zayıflaması, etrafımızdaki insanları da yeni bir gözle görmemizi sağlar.

Stellar, "Kendimize odaklanmayı bıraktığımızda sen ve ben arasındaki sınır silinmeye başlar. Hepimizi aynı insanlık ağının parçası gibi görebiliriz" diyor.

Buna ek olarak hayranlık duygusunun insanların topluluklarıyla daha bağlantılı hissetmesini sağladığını gösteren kanıtlar da var.

Benzer etkiler, Avustralya'daki New South Wales Üniversitesi'nden psikolog Katherine Nelson-Coffey ve meslektaşlarının yaptığı bir çalışmada görülebiliyor.

Bunun için 47 katılımcıdan oluşan bir gruptan Carl Sagan'ın Soluk Mavi Noktaadlı eserinden uyarlanan bir metni okuyan bir ses eşliğinde sanal gerçeklik başlıklarıyla uzay yürüyüşü yapması istendi.

Diğer grubaysa Dünya ve Plüton'un küçük bir modeli gösterildi.

Araştırma sonuçlarına göre ilk grubun, "Kendimi başkalarına ve tüm insanlığa daha yakın hissettim" gibi ifadeleri onaylama olasılıkları çok daha yüksekti.

Hayranlık hissinin, insanları daha fedakar davranışlara yönelttiğini bulan araştırmalar da var.

Irvine'deki Califorinia Üniversitesi'nde Psikoloji Profesörü Paul Piff ve meslektaşları, yeryüzü belgeseli izleyen bir grupla komedi programı izleyen bir başka grubu kıyasladıkları araştırmalarında, belgesel izleyenlerin 100 dolarlık bir çekiliş için bilet paylaşma olasılıklarının daha yüksek olduğunu buldu.

Benliğin tutulması

Bu deneyler ne kadar ilgi çekici olsa da, insanların laboratuvar dışında gelişen doğal olaylara karşı spontane tepkilerini yansıtmayabilirler.

Bu sorudan yola çıkan Sean Goldy, 2017'deki tutulmada aradığı cevapları buldu.

Ay ve Güneş'in hizalandığı nadir olayın, hayranlık duygusunu uyandırması muhtemeldi.

İnsanların sosyal medyada anlık tepkilerini inceleyen Goldy, X (eski adıyla Twitter) paylaşımlarının konumlarını kullanarak hangi kullanıcıların olaya birebir tanıklık ettiğini ve hangilerinin etmediğini tahmin edebiliyordu.

Daha sonra paylaşımların dil bilimsel analizini yaptı.

Örneğin, "şaşırtıcı" veya "akıllara durgunluk veren" gibi sözcüklerin hayranlığı temsil ettiği düşünülürken, "belki" ve "olasılıkla" gibi temkinli sözcükler alçakgönüllülüğü temsil ediyordu.

Sosyalliğe eğilimse "ilgi", "gönüllü" gibi kelimelerin yanı sıra şükran ve sevgi ifadeleriyle kodlandı.

Sonuçlara göre tutulmaya tanıklık edenlerin tweet'lerinde hayranlık ifade etme olasılıkları diğerlerinin iki katıydı.

Tahmin edildiği gibi bu, alçakgönüllülük ve sosyallik hislerinin daha yoğun görülmesiyle bağlantılıydı.

Etkiler insanların kullandığı zamirlerde de görünür durumdaydı: Tutulmaya tanık olan insanların "biz" gibi çoğul birinci kişi zamirlerini kullanma olasılığı daha yüksekti. Bu da kolektif bir deneyimi yansıtıyordu.

Goldy, "Sadece 24 saatlikti" diyerek bu etkilerin görece kısa ömürlü olduğunu vurguluyor.

Ancak kısa anlığına da olsa bağlantı hissinin artması, günlük etkileşimlerimizin gerilimlerinden ferahlamamızı sağlar.

Kutuplaşma ve sosyal bölünmüşlük çağında en azından bizi çevreleyen Evren karşısındaki hislerimizde birleşebiliriz.

Eğer 8 Nisan'daki ihtişama tanıklık edecekseniz bunun tadını çıkarmaya değer.

BBC

Güneş Tutulması Güneş Uzay Teknoloji Haberler

Her detayı mide bulandırıyor! Sapık baba, 15 yaşındaki kızını istismar ederken suçüstü yakalandı

Her detayı mide bulandırıyor! Sapık baba, 15 yaşındaki kızını istismar ederken suçüstü yakalandı

Ertelenen motorin ve benzin zammı, daha yüksek bir rakamla pompaya yansıyacak

Ertelenen motorin ve benzin zammı, daha yüksek bir rakamla pompaya yansıyacak

AK Parti'de değişim süreci başlıyor! Önümüzdeki günlerde istifalar peş peşe gelecek

AK Parti'de değişim süreci başlıyor! Önümüzdeki günlerde istifalar peş peşe gelecek

Bakmadan Geçme

Baba, 15 yaşındaki kızını istismar ederken suçüstü yakalandı! Olay nerede oldu? Baba tutuklandı mı? İSKİ BARAJ DOLULUK ORANI 2024: İstanbul barajlarında son durum nedir? Baraj doluluk oranı yüzde kaç?? Ronalda Türkiye- Portekiz maçında oynayacak mı? Cristiano Ronaldo Türkiye maçında ilk 11 oynayacak mı? TÜRKİYE - PORTEKİZ maçı ne zaman? Türkiye- Portekiz maçı saat kaçta, hangi kanalda? TV YAYIN AKIŞI 22 HAZİRAN: Bugün hangi diziler var? Bu akşam hangi diziler ve programlar var? Temmuz'da emekli maaşı ne kadar olacak, zam var mı? En düşük emekli maaşı kaç TL olacak? Benzine zam var mı? 22 Haziran güncel yakıt fiyatları! Motorin, LPG fiyatları ne kadar oldu? Kaya Sabancı olayı nedir? Kaya Sabancı ile Vedat Aşçı neden kavga etti? BUGÜN HANGİ MAÇLAR VAR? 22 Haziran günü maç var mı, hangi kanaldan yayınlanıyor, şifresiz mi? Resmi Gazete bugün (22 Haziran) kararları neler? Resmi Gazete atama kararları 2024! Türkiye- Portekiz maçı ne zaman, saat kaçta? EURO 2024 Türkiye- Portekiz hangi kanalda? #9917 22 Haziran 2024 Sayısal Loto çekiliş sonuçları açıklandı mı? Sayısal Loto sonuçları saat kaçta açıklanacak? Sayısal Loto CANLI izle! Son Depremler! Bugün İstanbul'da deprem mi oldu? 22 Haziran AFAD ve Kandilli deprem listesi! 22 Haziran Ankara'da, İzmir'de deprem mi oldu? 22 Haziran 2024 Resmi Gazete ATAMA KARARLARI! Bugünün kararları neler? 22 Haziran Resmi Gazete yayımlandı! 32266 sayılı Resmi Gazete atamalar listesi! Arda Güler Portekiz maçında oynayacak mı? Arda ilk 11'de mi?
Nüfusunun yüzde 98'i Müslüman olan Tacikistan'da başörtüsü ve dini bayramlar yasaklandı

Nüfusunun yüzde 98'i Müslüman olan Tacikistan'da başörtüsü ve dini bayramlar yasaklandı

500
Yazılan yorumlar hiçbir şekilde Haberler.com’un görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
title