Yapay zeka kaynaklı istihbarat hatası ABD ile Çin'i savaşın eşiğine getirdi

Yapay zekanın ürettiği tek bir yanlış bilgi, ABD ve Çin arasında savaş başlamasına ramak kala durduruldu. Çin bandıralı bir geminin nükleer silah parçaları taşıdığı yönündeki asılsız değerlendirme, istihbarat sürecinde doğrulanmadan üst komuta kademesine ulaştı ve ABD ordusunda kısa süre içinde askeri müdahale hazırlığı başladı.

CNN International’ın konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre olay, ABD ile İran arasındaki savaşın devam ettiği 2026 yılının ilkbaharında meydana geldi. Hawaii merkezli ABD Pasifik Özel Harekat Komutanlığında görev yapan bir analist, açık kaynaklardan elde edilen verilerle gizli sinyal istihbaratını bir araya getirmek amacıyla yapay zeka destekli bir sohbet robotundan yararlandı.

SAVAŞ UÇAKLARI HAVALANDI, PERSONEL GEMİYE ÇIKMAYA HAZIRLANDI

Yapay zeka aracı, Orta Doğu'da faaliyet gösteren Çin bandıralı bir geminin nükleer silah bileşenleri taşıdığı sonucunu üretti. Analist, ortaya çıkan bilgiyi bağımsız kaynaklardan doğrulamak yerine aynı yapay zeka aracını kullanarak içeriği standart bir askeri istihbarat raporu formatına dönüştürdü. Hazırlanan belge daha sonra resmi bir istihbarat değerlendirmesi olarak üst komuta kademelerine dağıtıldı. Yanlış istihbaratın komuta kademelerine ulaşmasının ardından ABD savaş uçakları havalandı. Silahlı ABD Donanması personeli de Çin bandıralı gemiye çıkmak üzere hazırlık yaptı

OPERASYON, BAŞLAMASINA DAKİKALAR KALA DURDURULDU

Ancak operasyonun başlamasına dakikalar kala rapordaki bilgilerin yanlış olduğu fark edildi. Yetkililer, istihbarat raporunun içeriğinin tamamen asılsız olduğunu ve yapay zekanın yapısal bir "halüsinasyon" sonucunda gerçeğe dayanmayan bilgiler ürettiğini belirtti. Böylece gemiye yönelik müdahale gerçekleştirilmeden durduruldu ve olası bir askeri çatışmanın önüne geçildi.

YAPAY ZEKA KULLANIMINDA STANDART GÜVENLİK PROTOKOLÜ YOK

Olay, ABD ordusu ve istihbarat kurumlarında yapay zeka kullanımının beraberinde getirdiği güvenlik risklerini de gündeme getirdi. Askeri yetkililere göre farklı birimler yapay zeka araçlarını giderek daha fazla kullanıyor ancak bu sistemlerin ürettiği bilgilerin nasıl kontrol edileceğine ilişkin kurumlar arasında ortak bir güvenlik protokolü bulunmuyor.

ABD Savunma Bakanlığında yapay zeka tarafından hazırlanan istihbarat çıktılarının dağıtılmadan önce mutlaka bir insan tarafından doğrulanmasını zorunlu kılan standart bir kuralın henüz bulunmadığı belirtildi. Savunma Bakanı Pete Hegseth'in yıl başında açıkladığı yapay zeka stratejisinin ise teknolojinin daha hızlı biçimde milyonlarca personelin kullanımına açılmasına odaklandığı ifade edildi.

TRUMP-Şİ CİNPİNG ZİRVESİ ÖNCESİ GÜNDEME GELDİ

Olayın, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında 24 Eylül'de Beyaz Saray'da yapılması planlanan görüşmenin hemen öncesinde ortaya çıkması da dikkat çekti. İki liderin görüşmesinde yapay zeka yönetimi ve bu teknolojinin kullanımına ilişkin konuların da ele alınması bekleniyor.

Uzmanlar, yanlış istihbarata dayanarak Çin bandıralı bir gemiye yönelik askeri müdahalenin gerçekleşmesi halinde bunun ciddi diplomatik ve askeri sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor. Nükleer silahlara sahip ülkeler arasında yapay zekanın ürettiği hatalı bilgilerin yanlış hesaplamalara yol açması, yeni nesil güvenlik risklerinden biri olarak değerlendiriliyor.