Trump'tan 47 yıl sonra bir ilk! Beyaz Saray'da Hasidik Yahudi dini liderlerini ağırladı

Abd Başkanı Donald Trump, Amerikan Yahudi toplumunun önde gelen Hasidik dini liderlerinden oluşan bir heyeti Beyaz Saray'da kabul etti. Perşembe günü gerçekleşen görüşme, ABD siyasetinde İsrail ve Siyonizm tartışmalarının Cumhuriyetçi Parti içerisinde de yoğunlaştığı bir döneme denk geldi.

Beyaz Saray'daki görüşmeye Satmar, Bobov, Vizhnitz-Monsey ve diğer önemli Ortodoks Yahudi topluluklarının temsilcileri katıldı. Görüşmenin Oval Ofis'teki bölümünün yaklaşık yarım saat sürdüğü bildirildi.

1979'DAN BU YANA BİR İLK

Buluşmanın tarihsel açıdan da dikkat çeken bir yönü bulunuyor. Jewish Telegraphic Agency'nin arşivlerine göre dönemin ABD Başkanı Jimmy Carter, Aralık 1979'da Beyaz Saray'da Hasidik dini liderlerden oluşan bir heyeti kabul etmişti.

O dönemki 25 dakikalık Oval Ofis görüşmesinde Satmar, Bobov ve Vizhnitz liderleri yer almıştı. Trump'ın son buluşması da yaklaşık 47 yıl sonra benzer düzeyde gerçekleştirilen ilk görüşme olarak aktarılıyor.

HEYETTEKİ İKİ İSİM DİKKAT ÇEKTİ

Trump'ın ağırladığı heyette Satmar cemaatinin iki ayrı kolunun liderleri Haham Aharon Teitelbaum ve Haham Zalman Leib Teitelbaum da bulunuyordu.

Bu ayrıntı görüşmeyi siyasi açıdan daha dikkat çekici hale getirdi. Satmar, Siyonizme ve modern İsrail devletine dini-teolojik gerekçelerle karşı çıkan Hasidik hareketlerden biri olarak biliniyor. İki Satmar liderinin Trump ile görüşecek heyette bulunmasının, görüşme öncesinde bazı Yahudi Trump destekçilerinin itirazlarına neden olduğu bildirildi.

ÜÇ GÜN ÖNCE VANCE İSRAİL YANLISI CUMHURİYETÇİLERLE BULUŞTU

Beyaz Saray'daki buluşmanın zamanlaması da Amerikan basınında devam eden başka bir tartışmayla kesişti.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, yalnızca birkaç gün önce Las Vegas'ta Cumhuriyetçi Yahudi Koalisyonunun (RJC) liderlik zirvesine katıldı. Basına kapalı gerçekleştirilen toplantıda Vance, ABD-İsrail ilişkilerinin önemini vurgularken İsrail konusunda kendisine şüpheyle yaklaşan Cumhuriyetçi Yahudilere mesaj verdi.

Vance'in özellikle Tucker Carlson ve Joe Rogan gibi isimlerle ilişkileri toplantının tartışmalı başlıklarından biri oldu. Vance, Carlson'la arasına açık biçimde mesafe koymazken Rogan gibi farklı platformlara çıkmayı savundu; aşırılıkçı Nick Fuentes'i ise açık şekilde eleştirdi.

CUMHURİYETÇİLER İÇİNDE İSRAİL TARTIŞMASI

İki görüşmenin yalnızca üç günlük arayla gerçekleşmesi, Cumhuriyetçi Parti içerisindeki İsrail politikasına ilişkin farklı eğilimleri yeniden görünür hale getirdi.

Bir tarafta Vance, İsrail yanlısı Cumhuriyetçi lider ve bağışçılarla bir araya gelerek ABD-İsrail ittifakının önemini vurguladı. Diğer tarafta Trump, birkaç gün sonra aralarında İsrail devletine dini gerekçelerle karşı çıkan Satmar liderlerinin de bulunduğu Hasidik heyeti Beyaz Saray'da ağırladı. Ancak bu iki görüşmenin koordineli bir siyasi dengeleme stratejisinin parçaları olduğuna dair doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

TRUMP'IN HASİDİK TOPLUMLARLA İLİŞKİSİ

Trump yönetiminin Ortodoks ve Hasidik Yahudi topluluklarıyla teması yeni değil. Beyaz Saray, mart ayında yayımladığı bildiride Chabad-Lubavitch hareketinin önemli dini liderlerinden Menachem Mendel Schneerson'ın mirasını da öne çıkarmıştı.

Son görüşme ise katılımcıların düzeyi ve iki Satmar liderinin aynı heyette yer alması nedeniyle ayrı bir önem taşıyor. Hasidik siyasi temsilci Yossi Gestetner, görüşmenin ardından bunun ABD başkanının en büyük Hasidik toplulukların dini liderleriyle yarım asrı aşkın süre sonra gerçekleştirdiği önemli bir buluşma olduğunu söyledi.

Erdem Aksoy

Haberler.com