UAEA Yönetim Kurulu, İran'ın nükleer dosyasını BMGK'ye sevk eden kararı onayladı

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu, İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin gerekli bilgi ve erişimi sağlamadığı gerekçesiyle ülkenin nükleer dosyasının Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyine (BMGK) ve BM Genel Kuruluna sevk edilmesini öngören kararı kabul etti.

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Viyana'da devam eden ve basına kapalı gerçekleştirilen UAEA Yönetim Kurulu toplantısında İngiltere, Fransa ve Almanya'dan oluşan E3 ile ABD'nin sunduğu İran'ın nükleer dosyasına ilişkin karar ele alındı.

UAEA'nın 35 üyeli Yönetim Kurulunda yapılan oylamada karar, 23 ülkenin desteğiyle kabul edildi. Çin, Rusya ve Nijer aleyhte oy kullanırken 8 ülke çekimser kaldı. Aidat borcu nedeniyle oy hakkı bulunmayan bir ülke ise oylamaya katılmadı.

Kararda, yeni kabul edilen kararın yanı sıra İran hakkında Haziran 2025 ve Haziran 2026'da alınan önceki kararlar ile UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi'nin 1 Eylül tarihli raporunun tüm UAEA üyelerine, BMGK'ye ve BM Genel Kuruluna sevk edilmesi istendi.

İran'ın UAEA ile imzaladığı, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) kapsamındaki Güvence Denetimi Anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğine ilişkin önceki kararların teyit edildiği kararda, Grossi'nin son raporunun İran'ın yükümlülük ihlallerinin sürdüğünü belgelediği belirtildi.

Kararda, söz konusu durumdan "ciddi endişe" duyulduğu belirtilerek İran'a yükümlülük ihlallerini acilen gidermesi çağrısı yapıldı.

Grossi'nin İran'ın beyanlarının doğruluğu ve eksiksizliği konusunda güvence verebilmesi gerektiği belirtilen kararda, Tahran yönetiminden UAEA ve Yönetim Kurulunun gerekli gördüğü bütün adımları atması talep edildi.

Kararda, nükleer malzemenin barışçıl amaçlardan saptırılmadığının doğrulanması gerektiği vurgulandı.

İran'ın nükleer dosyasının diplomatik yollarla çözülmesi gerektiği belirtilen kararda, Tahran yönetimine nükleer programının tamamen barışçıl olduğuna ilişkin uluslararası güven oluşturmayı amaçlayan görüşmelere ciddi şekilde ve ön koşulsuz katılma çağrısında bulunuldu.

Kararda, İran'ın nükleer faaliyetleriyle ilgili bütün uluslararası endişeleri giderecek bir anlaşmaya varılması gerektiği belirtilerek tüm taraflar diplomasiye yapıcı şekilde katılmaya teşvik edildi.

UAEA, İran'ın güncel uranyum stokunu doğrulayamadığını bildirmişti

Grossi'nin 1 Eylül tarihli raporunda, UAEA'nın İran'ın beyan ettiği nükleer tesis ve malzemelerin durumu hakkında bilgi alamadığı ve doğrulama faaliyetleri için bu tesislere erişemediği belirtilmişti.

Raporda, Ajansın bu nedenle İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun güncel miktarını, içeriğini ve bulunduğu yerleri doğrulayamadığı kaydedilmişti.