Teşvikli Yatırımlar 9 Ayda Yüzde 62 Azaldı

Küresel krizin etkisiyle yılın 9 aylık döneminde yatırım teşvik belgesine bağlanan yatırımların tutarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 62.1'lik bir düşüşle 8 milyar 374.7 milyon TL'ye gerilerken, bu çerçevede sağlanacak olan istihdam sayısı da yüzde 60.9 oranında gerilemeyle 30 bin 789 kişi oldu.

ANKA'nın Hazine Müsteşarlığı verilerinden yaptığı hesaplamaya göre, yılın 9 aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre teşvik belgesine bağlanan yatırım projelerinin tutarı yüzde 62.1 azalarak 8 milyar 374.7 milyon TL'ye indi. Bu çerçevede sağlanacak istihdam da yüzde 60.9 gerileyerek 30 bin 789 kişi oldu. 2008 yılının Ocak-Eylül döneminde teşvikli yatırımlar 22 milyar 66 milyon TL düzeyinde gerçekleşmişti. Bu dönemde 2 bin 63 yatırım projesi için teşvik belgesi düzenlenerek, bu kapsamda 78 bin 698 kişinin istihdamı öngörülmüştü.

2009 yılı Ocak-Eylül döneminde 794 belge ile teşviğe bağlanan yatırımlar için 2 milyar 383 milyon dolar döviz kullanımı öngörülüyor. Teşvik belgesine bağlanan projelerin 6 milyar 70.9 milyon TL'lik kısmını komple yeni yatırımlar oluşturdu. Söz konusu komple yeni yatırımlar kapsamında 20 bin 769 kişilik istihdam sağlanması öngörülüyor. Teşvik belgesine bağlanan yatırımların 1 milyar 352.3 milyon TL'lik kısmını tevsi yatırımlar oluştururken, bu yatırımlarda öngörülen toplam istihdam da 5 bin 844 kişi olarak belirlendi.

-İMALAT SANAYİNE 3 MİLYAR 68 MİLYON TL'LİK YATIRIM-

Yılın 9 aylık döneminde teşvik belgesine bağlanan yatırımlar arasında 3 milyar 68.3 milyon TL'lik pay ile imalat sanayi ilk sırada yer aldı. İmalat sanayi için bu dönemde 410 teşvik belgesi düzenlenirken, verilen teşvikler kapsamında 14 bin 949 kişilik istihdam öngörüldü. İmalat sanayine yönelik verilen teşvik belgeleri alt sektörler itibariyle irdelendiğinde en büyük payı 468.8 milyon TL ile taşıt araçları aldı. Bunu 447.5 milyon TL ile gıda ve içki, 386.1 milyon TL ile dokuma ve giyim izledi.

Ocak-Eylül döneminde hizmetler sektörüne yönelik düzenlenen teşvik belgesi tutarı 2 milyar 685 milyon TL olarak gerçekleşirken, bu sektöre yönelik 222 yatırım kapsamında 12 bin 62 kişilik istihdam yaratılması planlandı. Hizmetlere yönelik yatırımların 1 milyar 35 milyon TL'si turizm, 439.8 milyon TL'si ulaştırma, 353.5 milyon TL'si sağlık alanında gerçekleşecek. Enerji sektörüne yönelik olarak teşvik belgesine bağlanan yatırım tutarı ise 2 milyar 61.9 milyon TL oldu. Teşvik belgesine bağlanan 61 enerji yatırımı ile 682 kişiye istihdam yaratılacak.

-TEŞVİKLİ YATIRIMLARIN YÜZDE 34'Ü MARMARA BÖLGESİNE GİTTİ-

Coğrafi bölgelere göre bakıldığında, teşvikli yatırımlarda Marmara yüzde 34, Karadeniz yüzde 16, Ege yüzde 15.55, Akdeniz yüzde 13.54, İç Anadolu yüzde 10.43, Güneydoğu Anadolu yüzde 6.7, Doğu Anadolu yüzde 3.4, muhtelif bölgeler yüzde 0.63 pay aldı. Bu oranlarla Marmara 2 milyar 839 milyon TL'lik yatırımla ilk sıradaki yerini korumaya devam etti. Bölgeye yönelik teşvik kapsamına alınan 248 yatırımla 9 bin 544 kişilik istihdam yaratılacak. Karadeniz Bölgesi 1 milyar 342.2 milyon TL yatırımla ikinci sırada yer alırken, bu bölgeyi 1 milyar 297.3 milyon TL yatırım ile Ege Bölgesi, 1 milyar 129.4 milyon TL yatırımla Akdeniz Bölgesi, 869.7 milyon TL ile İç Anadolu Bölgesi, 561.1 milyon TL ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi, 283.3 milyon TL ile Doğu Anadolu Bölgesi izledi.

Yılın 9 aylık döneminde düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında Güneydoğu Anadolu'da 3 bin 653, İç Anadolu'da 4 bin 515, Ege'de 4 bin 303, Akdeniz'de 4 bin 754, Karadeniz'de 2 bin 372, Doğu Anadolu'da ise bin 631 kişilik istihdam yaratılacak.

/**

Yatırım Teşvik Belgeleri (Ocak-Eylül)

     Toplam Döviz

     Belge Yatırım Kullanımı İstihdam

Sektörlere Göre sayısı (TL) (Bin $) (Kişi)

TARIM 32 176.527.135 89.999 1.259

MADENCİLİK 69 382.998.287 71.785 1.837

İMALAT SANAYİİ 410 3.068.278.858 1.203.098 14.949

ENERJİ 61 2.061.921.574 523.963 682

HİZMETLER 222 2.685.003.100 485.190 12.062

Bölgelere Göre

Marmara 248 2.839.033.750 938.565 9.544

İç Anadolu 120 869.701.519 207.168 4.515

Ege 109 1.297.271.446 398.789 4.303

Akdeniz 111 1.129.360.884 289.713 4.754

Karadeniz 85 1.342.210.476 244.050 2.372

Doğu Anadolu 54 283.277.995 72.133 1.631

Güneydoğu Anadolu 65 561.139.980 219.467 3.653

Yatırım Türüne Göre

Komple yeni 462 6.070.911.700 1.489.199 20.769

Tevsi 162 1.352.333.541 574.586 5.854

Tamamlama 34 272.896.527 70.807 1.779

Yenileme 22 113.586.421 23.625 467

Kalite düzeltme 4 16.091.655 8.132 180

Modernizasyon 3 9.206.000 2.786 40

Modernizasyon 20 348.406.851 129.933 1.499

Entegrasyon 3 21.526.502 7.798 107

Finansal kiralama 78 145.285.461 65.105 -

Araştırma Geliştirme 1 4.524.245 2.644 -

Ürün çeşitlendirme 5 19.960.051 8.420 94

GENEL TOPLAM 794 8.374.728.954 2.383.035 30.789

**/

(ANKA)

(HGS/BÜN)