TBMM Adalet Komisyonu, Türk Borçlar Kanunu Tasarısı'nı Görüşüyor

Adalet Bakanı Mehmet Ali Şahin, çalışmalarına tam 10 yıl önce başlanan Türk Borçlar Kanunu Tasarısı'nın kanunlaşmasının çok önemli olduğunu belirterek, yeni ekonomik, sosyal ve teknolojik gelişmeler nedeniyle tasarının kanunlaşmasının önemli olduğunu belirtti.

Adalet Komisyonu, Türk Borçlar Kanunu Tasarısı'nı görüşmek üzere Adalet Komisyonu Başkanı Ahmet İyimaya başkanlığında toplandı. Toplantıda tasarıya ilişkin bir konuşma yapan Bakan Şahin, Borçlar Kanunu'nun dünyadaki ve Türkiye'deki ekonomik, sosyal, teknolojik gelişmelere bağlı olarak mutlaka değişmesi gerektiğini belirterek, Adalet Bakanlığı'nın 1998 yılında Türk Borçlar Kanunu üzerinde çalışılması için bir komisyon kurulması kararı aldığını belirtti. Yani Türk Borçlar Kanunu Tasarısı'nın çalışmalarının 10 yıl önce başladığını vurgulayan Şahin, tasarının kanunlaşmasının önemine de işaret etti.

Türk Borçlar Kanunu Tasarısı'nda yürürlükteki Borçlar Kanunu'nun genel yapısı ve sistematiğinin bozulmamasına özen gösterildiğini kaydeden Şahin, tasarı hazırlığında uluslararası ve uluslar üstü metinlerin esas alınmadığını, ancak bu metinlerden yararlanıldığını bildirdi. Borçlar Kanunu Tasarısı'nın mevcut kanun gibi Genel Hükümler ve Özel Borç İlişkileri başlığı altında iki ana bölümden oluştuğunu anlatan Bakan Şahin, kanunun dilinin de sadeleştirildiğini ve eski ifade ve ibarelerin kolay anlaşılabilir hale getirildiğini ve Anayasa dilinin kullanılmaya özen gösterildiğini söyledi.

Bakan Şahin, tasarı ile sözleşmelerde tüketicinin korunduğunu vurgulayarak, "Bir takım sözleşme tipleri var. Kredi kartı sözleşmeleri, sigorta sözleşmeleri, her türlü abonelik sözleşmeleri. Bunlar tek taraflı olarak ve önceden hazırlanmış olan sözleşmelerdir. Gerçek anlamda iki tarafın serbest iradesinde yapılmamaktadır. Bu konularla ilgili tüketiciyi koruyucu bir takım tedbirlerin alındığını yasa tasarısında görmekteyiz" dedi. Sorumluluk hukuku bakımından da bir takım yenilikler getirildiğini kaydeden Bakan Şahin, "Sorumluluk hukuku alanında mağduru korumak için hükümler içeriyor. Örneğin, haksız fiil nedeniyle uğranılan zararın tazmini için açılan davalarda, dava sonuçlanmadan ödeme yapılmasına karar verebilme imkanı getirilmektedir" ifadelerini kullandı.

ZAMAN AŞIMI 1 YILDAN 2 YILA ÇIKIYOR Tasarıya göre zaman aşımı sürelerinin de uzadığına işaret eden Şahin, "Yürürlükteki kanunda bir kişinin haksız fiili nedeniyle açılacak maddi ve manevi tazminat davalarında zaman aşımı süresi 1 yıl, burada 2 yıla çıkıyor" dedi. Elektronik imza getirildiğini de belirten Şahin, "Güvenli elektronik imza da el yazısı ile atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonuçları doğuracağı şeklinde bir düzenleme" diye konuştu. Kefaletle ilgili önemli değişiklikler getirildiğini kaydeden Şahin, "Mesela eşten izin almadan kefil olunamayacak. Kefil sorumlu olduğu meblağı belirleyebilecek" dedi.

Kiracı-kiralayan ilişkileriyle ilgili önemli düzenlemeler geldiğini de söyleyen Şahin, "Kira artışı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) oranında olacak. Bir kira yılı içinde kira bir defa ödenmediğinde kalan ayların peşin ödenmesi zorunluluğu kaldırılıyor. Konutlarda kira sözleşmesinde fesih eş rızasına bağlanıyor. Depozito 3 aylık kira bedelini geçemeyecek. Kira bedeli yabancı para olarak belirlendiyse 5 yıl boyunca kiraya hiç zam yapılmayacağı şeklinde bir düzenleme var" şeklinde konuştu. Bakan Şahin, tasarı ile 6570 Sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkındaki Kanun'un da yürürlükten kaldırıldığını söyledi.

Sözleşme hukuku konusunda da önemli değişiklikler getirildiğini belirten Şahin, "Sözleşmenin kurulması sırasındaki bilgisayar gibi iletişim sağlayan araçlarla doğrudan iletişim sırasında yapılan öreni de hazır olanlar arasında yapılmış sayılabiliyor. Bu da teknolojinin yeni kanuna yansımasıdır. Ismarlanmamış birşeyin gönderilmesinin öneri sayılmadığı, bu şeyi alanın onu geri göndermek veya saklamakla yükümlü olmadığı şeklinde bir düzenleme. Reklam ve pazarlama faaliyeti sırasında sattıkları ürünün fiyatını açıklayan ticari kuruluşlar, aksi açıkça ve kolaylıkla anlaşılmadıkça bu açıklamalar öneri sayılıyor. Bunun tüketicinin korunması açısından düzenlenmiş olan bir yaklaşım olduğu kanaatindeyim" dedi.

Haksız rekabet hükmünün kapsamının genişletildiğini dile getiren Şahin, haksız fiilden doğan tazminat istemleri, zaman aşımı süreleri, bu sürelerin başlangıcı ile ilgili yeni düzenlemeler getirildiğini kaydederek, sebepsiz zenginleşmenin koşullarının da yeniden düzenlendiğini söyledi. Taksitle satış sözleşmelerine ilişkin de yeni hükümler getirildiğini anlattı.

Öte yandan, komisyonda görüş bildiren AK Parti İstanbul Milletvekili Lokman Ayva ise özellikle eş rızası olmadan kefil olunamaması ile ilgili maddenin çok hoşuna gittiğini belirterek, "Kefil olmak istemiyorum, ama bahane de bulamıyorum. Bari hanıma sorayım diyorum. Kefil meselesi çok hoşuma gitti" diye konuştu. Elektronik imzanın da çok önemli bir gelişme olduğunu kaydeden Ayva, görme özürlülerin şahit olmadan sözleşme imzalayamaması ile ilgili düzenlemenin yeniden gözden geçirilmesini ve bu zorluğun kaldırılmasını istedi.

(MÜG-NÇ-Y)