Türk ve Çin Seramik Sanatları, İki Ülke İlişkilerine Yeni Bir Boyut Katıyor

İZNİK, 3 Temmuz (Xinhua) -- Seramik sanatçısı Adil Can Güven, 2023 yılında Çin'in bin yıllık porselen başkenti Jingdezhen'i ziyareti sırasında kusursuz porselen eserlerin alev alev yanan fırınlarda şekillenmesine tanıklık etti.

Daha düşük sıcaklıklarda işlenen ve kırılganlık riski daha yüksek olan İznik seramiklerini yaşatmaya yıllarını veren sanatçı, Jingdezhen'de önemli deneyimler edindi.

Bu sanatta yalnızca sıcaklığın önemini değil, aynı zamanda kili, ateşi ve eserin dayanıklılığını anlamanın yeni bir yolunu keşfeden Güven, "Her iki kentte kullanılan yöntemlerin tek ortak noktası ikisinde de kuvars kullanılması. Bunun dışındaki her şey farklı. Porselen yapımında kullanılan feldspat, malzemeye akışkanlık kazandırarak çok yüksek sıcaklıklarda olgunlaşmasını sağlıyor. İznik seramiklerinde ise kuvars ve cam tozu içeren yerel beyaz kil kullanılır. Bu da üretim sürecini daha kırılgan hale getirse de seramiklerimize kendine özgü dokusunu kazandırıyor" dedi.

Bu kırılganlığın yüksek maliyetlere yol açtığına işaret eden Güven, 900 santigrat derecede pişirilen eserlerinin yaklaşık yüzde 40'ının işlem sırasında çatlayıp deforme olduğunu belirtti. "Hiçbir fabrika bunu sürdüremez" diyen Güven, ticari verimlilikten ziyade ustalığın ön planda olduğu bu sanatın bu sayede yaşatıldığını vurguladı.

Çin ile Türkiye'nin seramik gelenekleri arasındaki etkileşim yüzlerce yıl öncesine dayanıyor. Çin'in Ming Hanedanlığı dönemine ait mavi-beyaz porselenlerin 15. yüzyılda Anadolu'ya ulaşarak İznik seramikleri üzerinde kalıcı bir iz bıraktığı biliniyor.

Günümüzde iki kentin bu geleneksel sanatları, işbirliği sayesinde yeni bir canlılık kazanmış durumda.

İznik'te yıl sonuna kadar Jingdezhen ile ortaklaşa geliştirilen bir seramik üretim tesisinin kurulması planlanıyor. İki geleneğin bir araya getirileceği tesis, işbirliğine dayalı üretim ve araştırma imkanı sunacak.

İznikli yetkililerin nisan ayında üretim teknolojileri ve ekipmanlarını incelemek üzere Jingdezhen'e gerçekleştirdikleri ziyaretin ardından proje son aşamaya geçti. Tesis yalnızca bir üretim merkezi değil, aynı zamanda iki kent arasında atölye çalışmaları, sanatçı değişim programları ve kültürel etkinliklere ev sahipliği yapacak bir platform işlevi de görecek.

Jingdezhen porselenlerinin İstanbul'daki resmi ana satış mağazasının genel müdürü ve projenin katılımcılarından Ke Xinguo, projenin Çin ile Türkiye arasındaki uzun soluklu etkileşimin devamı niteliğinde olduğunu söyledi.

Ke, Xinhua'ya yaptığı açıklamada, "Proje, Jingdezhen ile İznik arasındaki seramikle ilgili tarihi bağları kalıcı bir işbirliği platformuna dönüştürecek" dedi.

Seramik sanatçısı Özlem Camköz ise nesiller arasında bir köprü görevi görecek olan projenin hem iki ülkenin seramik geleneklerini ileriye taşıyacak yeni nesiller yetiştirilmesine hem de yüzyıllar süren sanatsal etkileşim sayesinde kurulan dostluğun derinleşmesine katkıda bulunacağını belirtiyor.

Camköz, "Düzenlediğimiz atölye çalışmalarında her iki ülkeden ustalara erişim imkanı sunarak benzersiz bir ekosistem yaratıyoruz. Genç zanaatkarlara bu gelenekleri günümüzde yaşatabilmeleri için gerekli becerileri, bağlantıları ve iş fırsatlarını sağlıyoruz" dedi.

İznik'e geri dönen Güven ise yeni eserine çoktan başlamış durumda.

Jingdezhen ziyaretinin bu sanata ilişkin anlayışını geliştirdiğini belirten Güven, teknikler farklı olsa da her iki geleneğin de kil, ateş ve sabır üzerine kurulu olduğunu gördüğünü söyledi.